Ăn cơm rang từ cơm để lâu, người đàn ông 50 tuổi bị suy gan, suy thận cấp, phải lọc máu liên tục

Mùa hè với nền nhiệt cao và độ ẩm lớn là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển trong thực phẩm. Tuy nhiên, không ít người vẫn có thói quen tận dụng đồ ăn thừa mà không lường trước được nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng.

Bữa cơm rang từ cơm cũ và cái giá quá đắt

Ông Trần (50 tuổi, sống tại Giang Môn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) vốn có sức khỏe tốt nhờ nhiều năm lao động chân tay. Tính tiết kiệm khiến ông gần như không bao giờ bỏ đi cơm thừa.

Một buổi trưa, khi mở tủ lạnh, ông phát hiện hộp cơm nguội đã để từ vài ngày trước. Dù cơm có dấu hiệu hơi nhớt và mùi chua nhẹ, ông vẫn cho rằng chỉ cần rang kỹ trên lửa lớn là vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt.

Ông rang cơm cùng trứng, hành và một ít thịt còn lại từ bữa trước rồi ăn hết.

Khoảng ba giờ sau bữa ăn, ông bắt đầu xuất hiện những cơn đau bụng dữ dội, nôn liên tục và tiêu chảy không kiểm soát.

Tình trạng nhanh chóng trở nên nghiêm trọng khi ông kiệt sức, da tái nhợt, vã mồ hôi và khó thở. Khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng tụt huyết áp nặng với biểu hiện sốc nhiễm độc.

Suy gan, suy thận cấp và phải lọc máu liên tục

Tại khoa Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ ghi nhận nhiều chỉ số sinh tồn của bệnh nhân ở mức nguy hiểm. Độc tố đã xâm nhập vào máu, gây tổn thương hàng loạt cơ quan nội tạng.

Gan bị nhiễm độc nghiêm trọng, trong khi chức năng lọc của thận gần như tê liệt hoàn toàn, khiến bệnh nhân rơi vào suy thận cấp.

Các bác sĩ phải khẩn trương truyền dịch, sử dụng nhiều biện pháp hồi sức và tiến hành lọc máu liên tục để loại bỏ độc tố khỏi cơ thể.

Sau nhiều ngày điều trị tích cực, ông Trần may mắn giữ được tính mạng. Tuy nhiên, chức năng thận bị tổn thương nặng, để lại di chứng suy thận kéo dài và gan cũng không thể phục hồi hoàn toàn như trước. Từ đó, ông phải sống phụ thuộc vào việc chạy thận định kỳ.

Vì sao cơm rang có thể gây ngộ độc nặng?

Theo các bác sĩ, nguyên nhân khiến bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch là vi khuẩn Bacillus cereus, tác nhân gây nên tình trạng thường được gọi là "Hội chứng cơm chiên" (Fried Rice Syndrome).

Đây là dạng ngộ độc thực phẩm cấp do độc tố của vi khuẩn Bacillus cereus tích tụ trong các thực phẩm giàu tinh bột, đặc biệt là cơm nguội được bảo quản không đúng cách hoặc để lâu ở nhiệt độ phòng.

Trong quá trình phát triển, vi khuẩn này tạo ra độc tố vomitoxin, có khả năng gây nôn mửa, tiêu chảy dữ dội, thậm chí dẫn đến suy đa tạng nếu ngộ độc nặng.

Điều đáng lưu ý là độc tố này không bị phá hủy bởi nhiệt độ nấu ăn thông thường. Ngay cả khi thực phẩm được đun sôi hoặc xử lý ở khoảng 120 độ C trong thời gian dài, độc tính vẫn có thể tồn tại.

Do đó, việc rang nóng cơm chỉ giúp cải thiện cảm quan bên ngoài chứ không loại bỏ được độc tố đã hình thành.

Khi vào cơ thể, độc tố có thể gây tổn thương tế bào gan, đồng thời làm viêm cầu thận và hoại tử ống thận, khiến chức năng lọc chất thải bị suy giảm nhanh chóng. Nếu không được điều trị và lọc máu kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ tử vong.

Cẩn trọng với thói quen giữ ấm cơm quá lâu

Các chuyên gia hồi sức cũng cảnh báo việc giữ cơm trong chế độ hâm nóng của nồi cơm điện quá nhiều giờ cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng nhiệt độ từ 5-60 độ C là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển mạnh. Dù chế độ giữ ấm của nồi cơm điện thường duy trì khoảng 60-70 độ C, nhưng phần cơm tiếp xúc với không khí có thể có nhiệt độ thấp hơn, tạo điều kiện cho bào tử Bacillus cereus phát triển.

Cách bảo quản cơm nguội an toàn

Để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm, các chuyên gia khuyến cáo:

• Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi nấu. Cơm nên được làm nguội nhanh, cho vào hộp kín và bảo quản ngay trong ngăn mát tủ lạnh.
• Chỉ nên sử dụng cơm nguội trong vòng 24 giờ. Nếu để lâu hơn, kể cả khi cơm chưa có dấu hiệu ôi thiu rõ rệt, cũng nên bỏ để đảm bảo an toàn.
• Khi dùng lại, cần hâm nóng kỹ toàn bộ phần cơm, không chỉ làm nóng bề mặt. Cơm đã hâm nóng chỉ nên sử dụng một lần, không tiếp tục bảo quản để ăn lại.
• Vệ sinh nồi cơm điện thường xuyên, đặc biệt là lỗ thoát hơi và gioăng cao su quanh nắp nồi. Đây là những vị trí dễ tích tụ cặn tinh bột và hơi nước, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển rồi lây nhiễm sang mẻ cơm mới.

Vân Khánh