Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc sử dụng mướp không đúng cách có thể tiềm ẩn những rủi ro cho sức khỏe. Bản thân quả mướp không gây hại cho thận, nhưng các thói quen chế biến, bảo quản hoặc sử dụng thực phẩm thiếu an toàn có thể làm tăng áp lực chuyển hóa lên cơ thể, đặc biệt là đối với gan và thận.
Không nên ăn mướp có vị đắng bất thường
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là vẫn sử dụng mướp khi phát hiện vị đắng lạ.
Thông thường, mướp tươi có vị ngọt thanh và dễ ăn. Nếu quả mướp xuất hiện vị đắng rõ rệt, đây có thể là dấu hiệu cho thấy thành phần bên trong đã thay đổi do điều kiện sinh trưởng bất thường hoặc các tác động từ môi trường.
Ở một số loại thực vật thuộc họ bầu bí, khi gặp điều kiện bất lợi, cây có thể tích tụ các hợp chất tạo vị đắng tự nhiên. Một số nghiên cứu về an toàn thực phẩm cho thấy những hợp chất này khi tồn tại ở nồng độ cao có thể gây kích ứng đường tiêu hóa và làm tăng gánh nặng cho gan, thận trong quá trình đào thải.
Điều đáng lưu ý là những chất tạo vị đắng này có thể khá bền với nhiệt độ, nghĩa là việc nấu chín chưa chắc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
Y văn từng ghi nhận các trường hợp ngộ độc liên quan đến việc sử dụng các loại quả thuộc họ bầu bí có vị đắng bất thường, với các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, thậm chí ảnh hưởng đến chức năng gan và thận.
Vì vậy, khi phát hiện mướp có vị đắng khác thường, cách an toàn nhất là không tiếp tục sử dụng.
Canh mướp để qua đêm hoặc bảo quản không đúng cách
Nhiều gia đình có thói quen nấu một nồi canh mướp và sử dụng cho nhiều bữa ăn. Tuy nhiên, đây là thói quen cần đặc biệt lưu ý trong thời tiết nắng nóng.
Mướp chứa hàm lượng nước cao nên sau khi nấu thành canh rất dễ trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nếu để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Ngay cả khi món ăn chưa có dấu hiệu ôi thiu bằng mắt thường hoặc mùi vị không thay đổi đáng kể, số lượng vi sinh vật vẫn có thể gia tăng đáng kể chỉ sau vài giờ.
Nhiều người cho rằng chỉ cần đun sôi lại là có thể sử dụng an toàn. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, một số vi khuẩn có thể sinh ra các độc tố chịu nhiệt. Những độc tố này có thể vẫn tồn tại dù món ăn đã được hâm nóng lại.
Đối với người khỏe mạnh, việc sử dụng thực phẩm bảo quản không đúng cách có thể chưa gây hậu quả ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu thói quen này kéo dài, cơ thể sẽ phải tăng cường xử lý các chất bất lợi và sản phẩm chuyển hóa phát sinh, khiến gan và thận phải hoạt động nhiều hơn.
Để bảo đảm an toàn, nếu chưa dùng hết canh mướp, nên để nguội nhanh và bảo quản trong tủ lạnh sớm nhất có thể. Đồng thời hạn chế việc hâm đi hâm lại nhiều lần.
Chế biến quá sơ sài, bỏ qua các bước làm sạch cần thiết
Một sai lầm khác là chế biến mướp quá đơn giản và bỏ qua các bước làm sạch quan trọng.
Mặc dù không phải món ăn nào cũng bắt buộc phải chần sơ qua nước sôi, nhưng trong nhiều trường hợp, thao tác này có thể giúp tăng độ an toàn cho thực phẩm.
Việc chần nhanh giúp loại bỏ một phần tạp chất hòa tan trong nước, giảm lượng vi sinh vật bám trên bề mặt thực phẩm và hỗ trợ làm sạch tốt hơn sau quá trình sơ chế.
Đối với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, người cao tuổi hoặc gia đình sử dụng thực phẩm từ nguồn chưa thực sự bảo đảm, bước chần sơ còn góp phần giảm nguy cơ liên quan đến vi sinh vật.
Các chuyên gia cho biết nếu thực hiện đúng cách và trong thời gian ngắn, việc chần sơ sẽ không làm thất thoát đáng kể giá trị dinh dưỡng của mướp như nhiều người vẫn lo ngại.
Điều cần chú ý không phải là quả mướp mà là cách sử dụng
Theo các chuyên gia, những nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe không đến từ bản thân quả mướp mà chủ yếu xuất phát từ các thói quen sử dụng thực phẩm thiếu an toàn như ăn mướp có vị đắng bất thường, dùng canh để quá lâu hoặc chế biến sơ sài.
Nếu những thói quen này lặp lại thường xuyên, chúng có thể làm tăng áp lực cho hệ tiêu hóa, gan và đặc biệt là thận - cơ quan chịu trách nhiệm lọc máu và đào thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể.
Do đó, lựa chọn thực phẩm tươi, nhận biết các dấu hiệu bất thường, bảo quản đúng cách và chế biến hợp vệ sinh mới là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài, đặc biệt trong mùa hè.
Linh Hải