Chuối là thực phẩm quen thuộc, đồng thời nhiều bộ phận của cây còn được dùng theo kinh nghiệm dân gian để hỗ trợ điều trị một số bệnh. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng của chuối không đồng nghĩa với việc vỏ, lá hay nhựa chuối đều có tác dụng chữa bệnh.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Tấn Vũ, nguyên giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Dược TP.HCM, chuối xanh từng được sử dụng trong các bài thuốc dân gian hỗ trợ điều trị tiêu chảy, kiết lỵ. Loại quả này chứa tinh bột kháng, có thể được vi sinh vật đường ruột lên men, tạo ra axit béo chuỗi ngắn có lợi cho sức khỏe tiêu hóa.

Khi chín, chuối cung cấp carbohydrate, kali, vitamin B6 và chất xơ, góp phần bổ sung năng lượng, hỗ trợ hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh. Chất xơ trong chuối cũng có thể giúp cải thiện tình trạng táo bón ở một số người.

Bột chuối xanh và vỏ chuối: Không nên tự dùng thay thuốc

Một số tài liệu y học cổ truyền ghi nhận bột chuối xanh được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều trị vấn đề về dạ dày. Tuy nhiên, người bị viêm loét dạ dày không nên tự dùng chuối thay thuốc hoặc coi đây là phương pháp điều trị thay thế. Việc điều trị cần căn cứ vào nguyên nhân và mức độ bệnh.

Vỏ chuối tiêu cũng xuất hiện trong một số bài thuốc dân gian chữa đau bụng, kiết lỵ. Nước sắc vỏ chuối từng được dùng để rửa vùng da mẩn ngứa, lở loét.

Vỏ chuối xanh chứa tannin và một số hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, điều này chưa đủ để khẳng định vỏ chuối có thể điều trị nấm da, hắc lào hoặc các bệnh ngoài da khác.

Tự bôi nhựa chuối xanh hay sử dụng nước sắc chưa được kiểm chứng lên vùng da tổn thương có thể gây kích ứng và làm chậm quá trình điều trị phù hợp. Nếu tổn thương kéo dài, lan rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, người bệnh nên đi khám.

Lá chuối đắp vết thương, vết bỏng: Cần thận trọng

Theo kinh nghiệm dân gian, lá chuối non được giã nát để đắp lên vết thương nhằm cầm máu hoặc làm dịu vết bỏng. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy xác nhận phương pháp này an toàn và hiệu quả.

Khi bị chảy máu, nên dùng gạc sạch ép trực tiếp lên vết thương. Với vết bỏng, cần làm mát vùng tổn thương dưới vòi nước sạch mát trong khoảng 20 phút, không đắp lá cây, bôi nhựa chuối hay sử dụng các nguyên liệu dân gian khác. Những vết bỏng sâu, diện rộng hoặc ở vị trí nhạy cảm cần được nhân viên y tế đánh giá.

Tiêu chảy, kiết lỵ không thể chỉ điều trị bằng mẹo dân gian

Khi bị tiêu chảy, kiết lỵ hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân. Nước sắc vỏ chuối không thể thay thế dung dịch bù nước, điện giải hoặc thuốc theo chỉ định. Tiêu chảy kéo dài có thể gây mất nước và rối loạn điện giải, cần được xử trí kịp thời.

Bác sĩ khuyến cáo người dân không nên mặc nhiên coi những kinh nghiệm truyền miệng qua nhiều thế hệ là phương pháp điều trị đã được khoa học chứng minh.

Người mắc tiểu đường có cần kiêng chuối?

Chuối cung cấp carbohydrate nên người mắc tiểu đường cần tính lượng chuối ăn vào trong tổng lượng carbohydrate của bữa ăn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc phải kiêng hoàn toàn loại quả này.

Khẩu phần cần được điều chỉnh theo chế độ ăn, mức đường huyết và tình trạng sức khỏe của từng người. Người bệnh nên theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối.

Nhìn chung, chuối có thể góp phần tạo nên chế độ ăn lành mạnh nhờ cung cấp năng lượng, vitamin, khoáng chất và chất xơ. Tuy nhiên, không nên đánh đồng giá trị dinh dưỡng của quả chuối với công dụng chữa bệnh của vỏ, lá hay nhựa chuối. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh cần xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì tự áp dụng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.

Linh An