Mở thêm kênh huy động vốn dài hạn

Theo Reuters, Bộ Tài chính đang nghiên cứu phương án phát hành khoảng 1 tỷ USD trái phiếu Chính phủ trên thị trường quốc tế. Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần đầu Việt Nam huy động vốn qua kênh này sau hơn một thập kỷ.

Trước đó, Việt Nam từng phát hành trái phiếu Chính phủ quốc tế vào các năm 2005, 2010 và 2014. Trong đợt phát hành năm 2014, Việt Nam huy động thành công 1 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm, với lãi suất coupon 4,8%.

Trong nước, hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ vẫn được duy trì ở quy mô lớn. Từ đầu năm đến nay, tổng giá trị phát hành quy đổi đạt hơn 9 tỷ USD, trong đó lãi suất bình quân kỳ hạn 10 năm khoảng 4,2%. Con số này tương đương cùng kỳ năm trước, nhưng chi phí huy động đã tăng so với mức khoảng 3,1% của cùng kỳ năm 2025.

Theo các chuyên gia, diễn biến chi phí vốn khiến bài toán cân đối nguồn lực tài chính công trở nên đáng chú ý. Việc huy động USD trên thị trường quốc tế có thể giúp Chính phủ đa dạng hóa nguồn tài trợ, giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính trong nước và tạo thêm mức tham chiếu cho doanh nghiệp, tổ chức tài chính Việt Nam khi tiếp cận thị trường vốn quốc tế.

Tuy nhiên, phương án này cũng cần tính đến chi phí vốn trên thị trường quốc tế, biến động lãi suất toàn cầu và rủi ro tỷ giá.

Theo chuyên gia, Việt Nam hiện vẫn còn dư địa tài khóa nhất định. Nợ công năm 2025 được ước tính khoảng 37% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức trần được Quốc hội cho phép. Dù vậy, Chính phủ nhiều năm qua vẫn duy trì cách tiếp cận thận trọng với vay nợ nước ngoài và kiểm soát chặt các rủi ro đối với hệ thống tài chính.

Việc nghiên cứu trở lại thị trường trái phiếu quốc tế diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao, trong khi thương mại toàn cầu biến động và xuất khẩu tiếp tục là một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng cũng là một yếu tố thúc đẩy nhu cầu mở rộng các kênh huy động dài hạn. Theo số liệu của NHNN, đến ngày 3/9/2026, tổng huy động vốn của hệ thống tổ chức tín dụng đạt 19,13 triệu tỷ đồng, trong khi dư nợ tín dụng ở mức 20,45 triệu tỷ đồng.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank, cho rằng việc Chính phủ nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế có thể trở thành một hướng bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế. Theo ông, với uy tín hiện nay của Việt Nam, trái phiếu quốc tế có thể đạt mức lãi suất phù hợp, thay vì để doanh nghiệp tự huy động vốn ở nước ngoài như hiện nay.

Ông Tùng đồng thời cho rằng bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn vốn của Chính phủ, thị trường vốn trong nước, đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp, cần tiếp tục phát triển. Theo ông, quy mô trái phiếu doanh nghiệp hiện chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn nhiều so với Thái Lan, Malaysia và Trung Quốc.

Chủ tịch Vietcombank cũng cho rằng ngành ngân hàng có thể hỗ trợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp thông qua các cơ chế liên quan đến tài sản bảo đảm. Theo ông, việc phối hợp giữa ngành ngân hàng và tài chính có thể góp phần tạo thêm động lực cho thị trường này.

Ngân hàng tăng cường huy động vốn quốc tế

Không chỉ Chính phủ, nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam cũng đang tiếp cận thị trường vốn quốc tế để bổ sung nguồn vốn dài hạn.

Ngày 9/9, HDBank công bố phương án chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế năm 2026 với tổng giá trị tối đa 500 triệu USD. Theo kế hoạch, ngân hàng có thể phát hành tối đa 2.500 trái phiếu, mệnh giá 200.000 USD mỗi trái phiếu. Trái phiếu có kỳ hạn 3 năm, dự kiến thực hiện từ quý IV/2026 đến quý I/2027.

Lãi suất được xác định theo cơ chế cố định trong suốt kỳ hạn, dựa trên lãi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 năm cộng với biên độ tín dụng. Nguồn vốn huy động dự kiến được sử dụng để bổ sung cho hoạt động cấp tín dụng.

Trước đó, VPBank đã phát hành thành công 300 triệu USD trái phiếu bền vững trên thị trường quốc tế. Đây là một trong những thương vụ huy động nguồn vốn xanh quy mô lớn của ngân hàng Việt Nam qua kênh quốc tế. Trái phiếu có kỳ hạn 5 năm, trong đó Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới đầu tư 200 triệu USD và Proparco, tổ chức tài chính phát triển của Pháp, đầu tư 100 triệu USD.

Nguồn vốn được phân bổ cho các dự án xanh, xã hội và bền vững, gồm năng lượng tái tạo, giao thông bền vững, nông nghiệp phát thải thấp, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank, đánh giá thương vụ phát hành trái phiếu quốc tế là một bước trong chiến lược phát triển bền vững của ngân hàng, đồng thời hướng nguồn vốn vào các mục tiêu liên quan đến Net Zero và phát triển bền vững.

Theo lãnh đạo một số ngân hàng thương mại, nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý, kỳ hạn dài và ổn định có thể giúp các tổ chức tài chính giảm áp lực huy động vốn dài hạn trong nước. Chi phí vốn quốc tế hiện cũng được đánh giá đã giảm về mức phù hợp hơn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận.

Việc Chính phủ nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế, cùng với các thương vụ huy động vốn ở nước ngoài của doanh nghiệp và ngân hàng, cho thấy các kênh tiếp cận nguồn vốn toàn cầu đang được mở rộng trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng và phát triển dài hạn.

Khang Nguyễn