Nhiều lựa chọn thực phẩm lặp đi lặp lại mỗi ngày, tưởng chừng vô hại hoặc thậm chí được xem là “tốt cho sức khỏe”, lại có thể gây tổn thương tế bào lâu dài, tạo điều kiện cho ung thư hình thành.
Lạm dụng thực phẩm “lành mạnh” nhưng siêu chế biến
Không ít người tin rằng các sản phẩm như thanh protein, ngũ cốc ăn liền, bánh ăn kiêng đóng gói sẵn là lựa chọn an toàn. Tuy nhiên, phần lớn chúng vẫn thuộc nhóm thực phẩm siêu chế biến, chứa nhiều phụ gia, chất tạo ngọt nhân tạo và chất nhũ hóa. Việc tiêu thụ thường xuyên có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, thúc đẩy viêm mạn tính – yếu tố liên quan mật thiết đến ung thư. Ngoài ra, lạm dụng các sản phẩm này còn làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường.
Một nghiên cứu kéo dài 24 năm với gần 30.000 phụ nữ do Đại học Harvard thực hiện cho thấy, nhóm tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến nhất có nguy cơ xuất hiện polyp đại tràng – tổn thương tiền ung thư – cao hơn 1,45 lần so với nhóm ăn ít nhất.
Tái sử dụng dầu ăn nhiều lần
Thói quen dùng lại dầu chiên rán khá phổ biến trong nhiều gia đình. Khi dầu bị đun nóng lặp đi lặp lại ở nhiệt độ cao, cấu trúc hóa học sẽ biến đổi, sinh ra các hợp chất độc hại như aldehyde, acrolein và các gốc tự do. Những chất này khi tích tụ trong cơ thể có thể gây viêm mạn tính, tổn thương tế bào, làm tăng cholesterol xấu và thúc đẩy nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư gan và đường ruột.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) cũng xếp một số hợp chất hình thành trong quá trình chiên rán ở nhiệt độ cao vào nhóm “có khả năng gây ung thư cho con người”.
Ăn nhiều thực phẩm cháy xém
Thịt nướng cháy cạnh, bánh mì sém hay phần thức ăn sẫm màu thường hấp dẫn bởi hương vị đậm đà. Tuy nhiên, khi thực phẩm bị nấu ở nhiệt độ quá cao, chúng có thể sinh ra amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH). Đây là những hợp chất có khả năng làm tổn thương DNA, lâu dài có thể dẫn đến hình thành khối u.
Các nghiên cứu ghi nhận việc tiêu thụ thường xuyên thực phẩm cháy khét có liên quan đến ung thư đại trực tràng, tuyến tụy và tuyến tiền liệt.
Thường xuyên ăn đồ ướp muối, ngâm chua
Muối mặn và ngâm chua là cách bảo quản quen thuộc, nhưng nếu sử dụng thường xuyên hoặc chế biến không đúng cách, nguy cơ ung thư sẽ gia tăng. Một báo cáo trên Tạp chí Ung thư Anh cho thấy những người ăn mặn thường xuyên có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp đôi so với người ăn nhạt. Nghiên cứu này theo dõi khoảng 40.000 người Nhật trung niên trong suốt 11 năm.
Các nhà khoa học cho biết, lượng muối cao có thể gây viêm teo niêm mạc dạ dày – tiền đề của ung thư dạ dày, đồng thời làm tăng nguy cơ cao huyết áp và bệnh tim mạch.
Ăn thực phẩm để lâu trong tủ lạnh
Thức ăn thừa, đặc biệt là rau củ, nếu bảo quản quá lâu có thể khiến vi khuẩn chuyển hóa nitrat thành nitrit. Nghiên cứu của Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) cho thấy hàm lượng nitrit trong thực phẩm nấu chín có thể tăng đáng kể chỉ sau 6 giờ bảo quản trong tủ lạnh.
Khi vào cơ thể, nitrit dưới tác động của axit dạ dày có thể tạo thành nitrosamine – hợp chất có khả năng gây ung thư, chủ yếu là ung thư đường tiêu hóa. Ngoài ra, nitrit còn làm giảm khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu, gây mệt mỏi, chóng mặt, tím tái và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến suy tim hoặc tử vong.
Theo Times of India