Xác định đúng vai trò của thị trường vàng

Ông Đinh Nho Bảng – Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam – cho biết nhu cầu giao dịch và tích trữ vàng trong dân vẫn ở mức cao, dù giá vàng liên tục neo ở vùng đỉnh trong hai năm gần đây. Tuy nhiên, việc chưa có một sàn giao dịch vàng quốc gia khiến cộng đồng doanh nghiệp trăn trở suốt nhiều năm.

Theo ông Bảng, các quốc gia xuất khẩu trang sức lớn như Trung Quốc, Ấn Độ hay Thổ Nhĩ Kỳ đều sở hữu những sàn giao dịch vàng quy mô lớn, đóng vai trò cung ứng nguyên liệu ổn định cho doanh nghiệp, tạo điều kiện chủ động sản xuất, mở rộng việc làm và mang lại nguồn thu ngoại tệ đáng kể.

“Ngành nữ trang Việt Nam có tiềm năng lớn, doanh nghiệp đã đầu tư mạnh vào công nghệ nhưng lại thiếu nguồn nguyên liệu. Một sàn giao dịch minh bạch không chỉ tạo kênh đầu tư an toàn cho người dân mà còn là nền tảng để Việt Nam trở thành trung tâm chế tác, xuất khẩu nữ trang của khu vực”, ông Bảng nhấn mạnh.

Ông Vinh Nguyên – Giám đốc Kinh doanh kim loại quý của Tập đoàn StoneX (Singapore) – cho rằng thị trường vàng Việt Nam lâu nay vẫn tách rời thị trường thế giới. Việc ban hành các quy định mới được kỳ vọng sẽ thu hẹp chênh lệch giá trong nước – quốc tế, hình thành cơ chế xác định giá sát thị trường toàn cầu, đồng thời tạo điều kiện để các thành viên trong và ngoài nước tham gia sâu hơn.

“Việc mở sàn vàng chỉ là bước khởi đầu, sau đó cần tiếp tục có các biện pháp điều tiết phù hợp”, ông Nguyên lưu ý.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, ông Albert Cheng – Tổng thư ký Hiệp hội vàng Singapore – đề xuất Việt Nam nên xem xét cấp hạn ngạch nhập khẩu vàng nguyên liệu đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất, thay vì giới hạn ở mức khoảng 20 tấn/năm như trước. Ông cũng khuyến nghị giảm tính độc quyền trong sản xuất, phân phối vàng thỏi và tạo điều kiện để các ngân hàng thương mại quay lại thị trường.

Theo ông Cheng, trước khi mở cửa thị trường vàng cần chuẩn bị đầy đủ về hạ tầng, pháp lý và thanh khoản. Lộ trình mở cửa phải thận trọng, đi từng bước, có kiểm soát và liên tục điều chỉnh dựa trên kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia đi trước, đồng thời cân đối hợp lý giữa giao dịch vàng vật chất và vàng phái sinh.

Lựa chọn mô hình phù hợp với mục tiêu điều hành

Về mô hình sàn giao dịch, ông Shaokai Fan – Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng Thế giới – cho rằng Việt Nam có thể tham khảo nhiều mô hình khác nhau tùy theo mục tiêu phát triển. Trung Quốc vận hành hiệu quả sàn vàng tương lai; Thổ Nhĩ Kỳ gắn sàn giao dịch với chiến lược xuất khẩu; trong khi Singapore và Thái Lan phát triển mạnh thị trường OTC (phi tập trung).

Tuy nhiên, ông Fan nhấn mạnh Việt Nam cần xác định rõ vai trò mong muốn của thị trường vàng trong nền kinh tế trước khi lựa chọn mô hình phù hợp.

Lập sàn giao dịch vàng: cần mục tiêu rõ ràng, lộ trình thận trọng

Đề cập đến đề xuất thành lập sàn giao dịch vàng, ông Đào Xuân Tuấn – Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước) – cho biết mô hình này được kỳ vọng sẽ tăng tính minh bạch, chuẩn hóa giao dịch và hạn chế tình trạng phân mảnh của thị trường.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, cả kinh nghiệm trong nước lẫn quốc tế đều cho thấy sàn giao dịch vàng chỉ phát huy hiệu quả khi được thiết kế phù hợp, có khung pháp lý đầy đủ, cơ chế giám sát chặt chẽ và sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý.

“Việc nghiên cứu mô hình sàn giao dịch vàng hiện nay cần tiếp cận toàn diện, thận trọng, có lộ trình rõ ràng và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Vũ Hùng Sơn – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam – nhận định nguồn cung vàng trong nước nhiều năm qua còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thị trường.

Theo ông Sơn, sàn giao dịch vàng quốc gia sẽ đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển ngành vàng thời gian tới. Thị trường Việt Nam có tiềm năng lớn và đang đứng trước cơ hội mở cửa mạnh mẽ hơn nhờ các điều chỉnh chính sách.

“Bước sang năm 2026, khi nguồn cung vàng được bổ sung từ nhập khẩu, giá vàng trong nước sẽ tiệm cận hơn với giá thế giới. Khi sàn giao dịch vàng đi vào hoạt động, cơ chế định giá, mức độ minh bạch và sự kết nối với thị trường quốc tế sẽ rõ ràng hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trang sức tiếp cận nguồn nguyên liệu minh bạch”, ông Sơn nhấn mạnh.

KH