Theo báo cáo “Kế hoạch Huy động Vốn Cổ phần năm 2026” vừa được FiinGroup công bố, hoạt động huy động vốn cổ phần đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ.

Tính đến ngày 25/5/2026, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đạt khoảng 289,5 nghìn tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025 và cao gấp 2,5 lần mức trung bình của 5 năm gần đây.

Đây cũng là quy mô huy động vốn lớn nhất kể từ giai đoạn thị trường bùng nổ năm 2021, phản ánh xu hướng doanh nghiệp quay trở lại sử dụng thị trường chứng khoán như một kênh huy động vốn quan trọng cho các kế hoạch phát triển dài hạn.

Theo đánh giá của FiinGroup, áp lực huy động vốn cổ phần cũng như khả năng hấp thụ lượng cổ phiếu mới của thị trường có thể gia tăng đáng kể trong nửa cuối năm 2026, khi khoảng 70% kế hoạch phát hành hiện vẫn chưa được triển khai.

Trong khi đó, tổng giá trị IPO dự kiến trong năm nay đạt khoảng 22,4 nghìn tỷ đồng, thấp hơn 42% so với mức 38,6 nghìn tỷ đồng của năm 2025. Dù chưa xuất hiện những thương vụ quy mô lớn như kỳ vọng, cấu trúc thị trường IPO đang có sự thay đổi đáng kể.

Khác với các chu kỳ trước vốn được dẫn dắt bởi quá trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, các kế hoạch IPO hiện nay chủ yếu đến từ khu vực tư nhân, đặc biệt là các thương vụ tách doanh nghiệp (spin-off) và tái cấu trúc hệ sinh thái.

Trong nhóm doanh nghiệp chuẩn bị IPO, lĩnh vực chứng khoán tiếp tục chiếm ưu thế với các kế hoạch niêm yết của LPBS, KAFI trong năm 2026, nối tiếp các thương vụ của VPS, VPBankS và TCBS trong năm trước. Ngoài ra, Điện Máy Xanh là một trong số ít doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tiêu dùng đang xúc tiến kế hoạch IPO trong năm nay.

Trong khi đó, nhiều cái tên từng được thị trường kỳ vọng như Golden Gate, Highlands Coffee, The CrownX hay Long Châu vẫn chưa xuất hiện trong danh sách các thương vụ IPO đáng chú ý. Điều này cho thấy thị trường IPO vẫn đang ở trạng thái chọn lọc và chưa bước vào chu kỳ bùng nổ như giai đoạn 2017 - 2018, khi quy mô IPO lần lượt đạt 32,5 nghìn tỷ đồng và 73,6 nghìn tỷ đồng.

Điểm nổi bật nhất trong bức tranh huy động vốn năm nay đến từ ngành ngân hàng. Theo ước tính của FiinGroup, các ngân hàng đang lên kế hoạch huy động khoảng 128 nghìn tỷ đồng vốn cổ phần, cao gấp hơn 7 lần quy mô phát hành của năm 2025 và lớn hơn khoảng 71,6% so với mức trung bình trong 5 năm gần đây.

Động thái này phản ánh nhu cầu tăng cường vốn cấp 1, mở rộng quy mô bảng cân đối kế toán và chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tín dụng toàn hệ thống tiếp tục tăng nhanh hơn tốc độ huy động vốn.

Một số ngân hàng có kế hoạch tăng vốn đáng chú ý trong năm 2026 gồm Vietcombank, BIDV, VPBank, HDBank, MB và Nam A Bank. Phần lớn các đợt phát hành dự kiến được thực hiện dưới hình thức chào bán riêng lẻ.

Ngoài ngân hàng, các doanh nghiệp thuộc nhóm dịch vụ tài chính và bất động sản cũng đang đẩy mạnh kế hoạch huy động vốn.

Cụ thể, nhóm dịch vụ tài chính, chủ yếu là các công ty chứng khoán như HCM, VND, VFS và VDS, dự kiến huy động khoảng 48,2 nghìn tỷ đồng thông qua phát hành riêng lẻ và chào bán cho cổ đông hiện hữu nhằm bổ sung nguồn vốn cho hoạt động cho vay ký quỹ (margin) và đầu tư tự doanh.

Đối với lĩnh vực bất động sản, tổng quy mô huy động vốn cổ phần dự kiến đạt gần 37,3 nghìn tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ. Một số doanh nghiệp có kế hoạch phát hành đáng chú ý gồm Novaland (NVL), FDC và VRG.

Diễn biến này cho thấy năm 2026 có thể trở thành một trong những năm sôi động nhất của thị trường vốn Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây, khi nhu cầu tăng vốn của doanh nghiệp đồng loạt gia tăng nhằm chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Thủy Bùi