Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) ngày 11/6 xác nhận El Niño đã chính thức hình thành tại khu vực Thái Bình Dương và được dự báo tiếp tục tăng cường cường độ trong những tháng tới.

Theo NOAA, khả năng El Niño đạt mức cực mạnh vào cuối mùa thu và đầu mùa đông lên tới 63%. Nếu kịch bản này xảy ra, đây có thể trở thành một trong những đợt El Niño mạnh nhất kể từ năm 1950. Một hiện tượng được gọi là “siêu El Niño” khi nhiệt độ mặt nước biển tại vùng nhiệt đới Thái Bình Dương cao hơn khoảng 2 độ C so với mức trung bình nhiều năm.

El Niño là hiện tượng nhiệt độ nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương tăng bất thường, làm thay đổi các hình thái thời tiết trên toàn thế giới. Khi lượng nhiệt lớn từ đại dương truyền vào khí quyển, hiện tượng này có thể khiến nhiệt độ toàn cầu tiếp tục gia tăng và làm xuất hiện nhiều hiện tượng khí hậu cực đoan hơn.

Các nhà khoa học nhận định đợt El Niño hiện nay có thể đạt cường độ tương đương hoặc vượt qua sự kiện lịch sử năm 1997, vốn gây ra những thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ USD do nắng nóng kéo dài, hạn hán, lũ lụt, cháy rừng và các hiện tượng thời tiết bất thường khác.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres từng mô tả El Niño là một “lời cảnh báo khẩn cấp về khí hậu”, phản ánh những thách thức ngày càng lớn mà thế giới phải đối mặt trước biến đổi khí hậu.

Tác động của El Niño không diễn ra đồng đều giữa các khu vực. Tại Đại Tây Dương, hiện tượng này thường làm giảm hoạt động của các cơn bão nhiệt đới, nhưng ngược lại có thể khiến mùa bão ở Thái Bình Dương trở nên sôi động hơn.

Ở Mỹ, El Niño thường làm gia tăng lượng mưa và cường độ các cơn bão tại khu vực miền Nam. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, hiện tượng này cũng có thể mang lại điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

Tại Nam Mỹ, nguy cơ mưa lớn, ngập lụt và các đợt nắng nóng bất thường được dự báo sẽ gia tăng. Đông Bắc châu Phi có thể trải qua những biến động thời tiết mạnh, từ hạn hán nghiêm trọng chuyển sang mưa lớn trong thời gian ngắn.

Một số khu vực Trung Đông đang chịu khô hạn kéo dài có thể hưởng lợi từ lượng mưa tăng lên. Trong khi đó, hạn hán được dự báo nghiêm trọng hơn tại nhiều quốc gia thuộc Đông Nam châu Phi trong mùa hè của Nam bán cầu.

Khu vực Caribe thường xuyên đối mặt tình trạng thiếu nước trong các năm El Niño. Tại Nam Á và Đông Á, mùa đông có xu hướng ấm hơn và khô hơn. Ấn Độ được dự báo sẽ trải qua các đợt nắng nóng gay gắt hơn, còn Australia đứng trước nguy cơ gia tăng hạn hán, cháy rừng và nhiệt độ cao kéo dài.

Không chỉ tác động đến thời tiết, El Niño còn gây ảnh hưởng đáng kể tới kinh tế toàn cầu. Nhiều nghiên cứu cho thấy các đợt El Niño mạnh có thể làm suy giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế ở nhiều quốc gia do thiệt hại từ thiên tai, gián đoạn sản xuất và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, nguồn cung lương thực toàn cầu có nguy cơ bị xáo trộn khi nhiều loại cây trồng quan trọng như lúa và ngô rất nhạy cảm với các biến động khí hậu do El Niño gây ra. Tình trạng hạn hán kéo dài tại các quốc gia sản xuất nông nghiệp lớn như Indonesia hay Brazil có thể khiến sản lượng sụt giảm, tạo áp lực lên thị trường lương thực thế giới trong thời gian tới.

Linh Hâỉ