Cuộc bầu cử xoay quanh ông Trump

Cuộc đua giành ghế Thượng viện diễn ra tại gần 10 bang, phần lớn là những địa phương vốn có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa.

Các điểm bỏ phiếu tại Indiana và Kentucky bắt đầu đóng cửa lúc 18 giờ theo giờ miền Đông, tiếp đó là nhiều bang khác vào khoảng 19 giờ. Tuy nhiên, tại phần lớn các bang, cử tri vẫn còn nhiều giờ để thực hiện quyền bỏ phiếu.

Lịch sử không thuận lợi cho đảng của Tổng thống Trump. Kể từ sau Thế chiến II, đảng của tổng thống đương nhiệm đều mất ghế tại Quốc hội trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ngoại trừ hai lần. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump hiện dao động gần mức thấp nhất trong sự nghiệp chính trị, trong bối cảnh cử tri bất mãn với cuộc chiến tại Iran, giá nhiên liệu leo thang và chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ.

Cuộc bầu cử năm nay gần như hoàn toàn xoay quanh ông Trump, người đã đi qua nửa đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Ông từng kêu gọi những người ủng hộ hãy “cứ tưởng tượng tôi cũng có tên trên lá phiếu” – thông điệp được các lãnh đạo đảng Dân chủ nhắc lại trong chiến dịch tranh cử.

Trong bài phát biểu được truyền hình trực tiếp ngày 3/11 (giờ Mỹ), dường như nhằm gửi thông điệp tới những cử tri không hài lòng với việc Washington ủng hộ Israel, ông Trump tuyên bố dự định chấm dứt khoản viện trợ thường niên 3,8 tỷ USD dành cho Israel từ cuối năm nay. Tuy nhiên, cách thức thực hiện vẫn chưa rõ ràng, bởi đạo luật năm 2020 quy định khoản viện trợ này được duy trì đến năm 2028.

Quan hệ đồng minh chặt chẽ giữa Mỹ và Israel trở thành vấn đề nổi bật tại Michigan. Ứng viên đảng Dân chủ cấp tiến Abdul El-Sayed, người có thể trở thành thượng nghị sĩ Mỹ theo đạo Hồi đầu tiên nếu đắc cử, đã nhiều lần chỉ trích việc Mỹ viện trợ quân sự vô điều kiện cho Israel.

Từ đầu tháng 10, ông tích cực vận động cử tri thông qua hơn 20 cuộc gặp gỡ và sự kiện tranh cử, phần lớn tại những bang ông từng dễ dàng giành chiến thắng trong năm 2024.

Các khảo sát cho thấy chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu của cử tri, đồng thời nhiều người không hài lòng với cách ông Trump xử lý vấn đề này. Chính sách thuế quan đối với hàng nhập khẩu và quyết định tấn công Iran được cho là những yếu tố khiến giá hàng tiêu dùng tăng cao.

Tại một điểm bỏ phiếu thuộc khu dân cư chủ yếu là người da màu ở Detroit, Natalia Towns, 34 tuổi, cho biết chị không tin tưởng vào nỗ lực tiếp cận cử tri da màu của Mike Rogers, 63 tuổi, ứng viên Thượng viện đảng Cộng hòa. Theo chị, ông El-Sayed sẽ có những giải pháp tốt hơn để giảm chi phí sinh hoạt.

“Đúng là tôi cảm thấy vấn đề sức khỏe rất quan trọng, giá xăng thì cao, thực phẩm cũng quá đắt”, chị Towns nói.

Trong khi đó, tại Warren, vùng ngoại ô phía bắc Detroit với phần lớn cư dân là người da trắng, Paul Stockyj cho biết ông bỏ phiếu cho ông Rogers vì cho rằng đối thủ El-Sayed có quan điểm quá cấp tiến.

“Tôi không muốn thấy một người quá tham vọng trong việc giải quyết tất cả các vấn đề. Ai sẽ trả tiền cho tất cả những thứ ông ấy muốn thực hiện? Những người phải trả tiền chính là chúng tôi”, ông Stockyj bày tỏ.

Bên cạnh những tranh luận chính trị, sự cố máy móc quét phiếu bầu bằng giấy cũng được ghi nhận tại nhiều địa phương, trong đó có các hạt thuộc Georgia, Iowa, Mississippi và New York, khiến quá trình bỏ phiếu và kiểm phiếu bị chậm lại.

Dù vậy, trục trặc máy móc không phải hiện tượng hiếm gặp trong các cuộc bầu cử tại Mỹ. Các chuyên gia bầu cử nhận định hệ thống dự phòng cùng những biện pháp bảo vệ khác giúp hạn chế khả năng sự cố ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Đảng Dân chủ phải tận dụng mọi cơ hội

Các quan sát viên pháp lý và đại diện đảng Dân chủ cảnh báo ông Trump có thể tìm cách phản đối kết quả ngày 3/11 nếu đảng Cộng hòa thất bại.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triển khai 1.000 giám sát viên và quan sát viên bầu cử tới toàn bộ 50 bang. Cơ quan này gọi đây là nỗ lực giám sát Ngày Bầu cử lớn nhất trong lịch sử.

Cuộc bầu cử lần này quyết định toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện và 35 trong tổng số 100 ghế tại Thượng viện Mỹ.

Để giành quyền kiểm soát mỗi viện, đảng Dân chủ cần có thêm ít nhất 3 ghế tại Hạ viện và 4 ghế tại Thượng viện.

Thách thức lớn nhất nằm ở cuộc đua Thượng viện, nơi đảng Dân chủ gần như không có cơ hội mắc sai lầm. Ngoài việc bảo vệ toàn bộ số ghế đang nắm giữ, đảng này còn phải giành chiến thắng tại ít nhất 2 bang từng bỏ phiếu cho ông Trump với cách biệt hai chữ số cách đây hai năm, gồm Alaska, Iowa, Kansas, Nebraska, Ohio, South Carolina và Texas.

Các cuộc thăm dò cho thấy ứng viên Dân chủ tại những bang này đang dẫn trước với khoảng cách sít sao hoặc vẫn có cơ hội bám đuổi để giành chiến thắng.

Minh Minh