Ngày 18/9/2026 tại Hà Nội, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp cùng FTSE Russell tổ chức Hội nghị “Việt Nam chính thức tham gia vào rổ chỉ số toàn cầu – FTSE Russell Global Equity Index Series” (FTSE GEIS).

Hội nghị được tổ chức chỉ 3 ngày trước khi quyết định nâng hạng chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell chính thức có hiệu lực.

Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế. Trong số đó, đáng chú ý là Vanguard và BlackRock, hai nhà quản lý tài sản có quy mô hàng đầu thế giới. Sự góp mặt này cho thấy việc nâng hạng Việt Nam không đơn thuần là thay đổi vị trí trong hệ thống phân loại thị trường, mà còn tạo thêm cơ hội để chứng khoán Việt Nam tiếp cận sâu hơn với mạng lưới phân bổ vốn quốc tế.

Vanguard và BlackRock: Hai nhà quản lý tài sản với quy mô hàng chục nghìn tỷ USD

Trên thị trường tài chính toàn cầu, quy mô của BlackRock và Vanguard vượt xa phần lớn các công ty quản lý tài sản thông thường. Vanguard hiện đã vượt ngưỡng 10 nghìn tỷ USD tài sản quản lý và phục vụ hàng chục triệu nhà đầu tư trên toàn thế giới. Tổ chức này được biết đến với các chiến lược đầu tư chỉ số, quỹ tương hỗ và ETF có mức chi phí thấp.

Vanguard cũng là một trong những tổ chức góp phần đưa hình thức đầu tư thụ động trở nên phổ biến. Thay vì phải lựa chọn từng cổ phiếu, nhà đầu tư có thể sử dụng các sản phẩm mô phỏng toàn bộ thị trường hoặc một nhóm thị trường.

Vanguard Total World Stock ETF là một ví dụ. Quỹ này theo dõi FTSE Global All Cap Index, qua đó mang lại khả năng tiếp cận hàng nghìn cổ phiếu trên toàn cầu. Khi một thị trường mới được bổ sung vào hệ thống chỉ số phù hợp, các sản phẩm đầu tư toàn cầu có thể xem xét điều chỉnh danh mục theo phương pháp và quy định riêng.

Ở phía BlackRock, tổ chức này hiện quản lý khoảng 15,3 nghìn tỷ USD tài sản. Quy mô trên bao gồm các danh mục đầu tư dành cho khách hàng tổ chức, nhà đầu tư cá nhân, quỹ hưu trí, quỹ tài sản quốc gia cùng nhiều sản phẩm đầu tư khác.

Bên cạnh hoạt động quản lý tài sản chủ động, BlackRock còn sở hữu hệ sinh thái ETF iShares, một trong những thương hiệu ETF lớn nhất thế giới. Các sản phẩm iShares được sử dụng trong nhiều chiến lược đầu tư theo chỉ số, trải rộng từ cổ phiếu Mỹ, cổ phiếu toàn cầu đến các thị trường mới nổi.

Sở hữu quy mô tài sản hàng chục nghìn tỷ USD giúp BlackRock có khả năng tiếp cận và phân bổ vốn tới nhiều thị trường, ngành nghề và loại tài sản trên toàn cầu. Dù vậy, không phải toàn bộ số tài sản này đều có thể được đưa vào cổ phiếu Việt Nam. Quy mô vốn thực tế phụ thuộc vào chiến lược của từng quỹ, tiêu chí đầu tư, quy mô thị trường và tỷ trọng Việt Nam…

Gia nhập FTSE GEIS, chứng khoán Việt Nam có thêm vị trí trong hệ thống phân bổ vốn quốc tế

Từ ngày 21/9/2026, Việt Nam chính thức gia nhập FTSE GEIS, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập của thị trường chứng khoán. Theo lộ trình do FTSE Russell xây dựng, cổ phiếu Việt Nam sẽ được đưa vào các chỉ số qua 4 giai đoạn, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Tỷ trọng tích lũy tương ứng với từng giai đoạn là 10%, 30%, 65% và 100%.

SSI Research dựa trên quy mô của các quỹ liên quan ước tính lượng vốn ETF mới có khả năng phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam khoảng 2,21 tỷ USD. Tuy nhiên, ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại Chứng khoán SSI, nhận định mức dự phóng 2,21 tỷ USD có thể đang ở mức thận trọng do mới tính đến nguồn vốn thụ động.

Từ kinh nghiệm tại các thị trường quốc tế, ông Thomas Nguyen cho rằng dòng vốn chủ động có thể đạt quy mô lớn hơn đáng kể so với dòng vốn thụ động. Dù phép tính đưa ra mức cao hơn, ông lựa chọn kịch bản thận trọng với khoảng 10 tỷ USD có thể chảy vào thị trường Việt Nam trong 12 tháng tới. Trong số đó, riêng quỹ Vanguard có thể rót 3 tỷ USD.

Việc Việt Nam được chuyển sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp cũng đồng nghĩa phạm vi các quỹ chủ động trên thế giới có thể đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam được mở rộng. Đây là khác biệt đáng chú ý giữa một thị trường chỉ xuất hiện trong các báo cáo đầu tư và một thị trường đã hiện diện trong hệ thống chỉ số được sử dụng làm chuẩn tham chiếu trên phạm vi toàn cầu.

Dù vậy, nâng hạng không có nghĩa tất cả các quỹ quốc tế sẽ ngay lập tức mua cổ phiếu Việt Nam. Quy mô dòng vốn vẫn chịu tác động bởi nhiều yếu tố, gồm giới hạn sở hữu nước ngoài, thanh khoản, khả năng tiếp cận thị trường, chất lượng doanh nghiệp, các yêu cầu và nguyên tắc đầu tư…

Nâng hạng mở thêm cơ hội, nhưng dòng vốn vẫn phụ thuộc nhiều điều kiện

Trong nhiều năm, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán thường đi cùng kỳ vọng về khả năng xuất hiện thêm dòng vốn ngoại. Kỳ vọng này có cơ sở, nhưng vẫn cần được xem xét thận trọng.

Việt Nam có thể hưởng lợi khi phạm vi tiếp cận của các nhà đầu tư quốc tế được mở rộng. Những doanh nghiệp niêm yết có nền tảng tốt, thanh khoản cao và đáp ứng các tiêu chí của bộ chỉ số có thêm cơ hội được các tổ chức toàn cầu đưa vào hệ thống nghiên cứu và xem xét đầu tư.

Tuy nhiên, nâng hạng mới chỉ tạo ra điều kiện để mở cửa. Muốn thu hút dòng vốn dài hạn, thị trường vẫn cần tiếp tục nâng cao chất lượng hàng hóa, tăng cường minh bạch thông tin, hoàn thiện hạ tầng giao dịch và cơ chế thanh toán, cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài cũng như duy trì sự ổn định của môi trường đầu tư.

Đối với những tổ chức có quy mô lớn như Vanguard và BlackRock, quy mô thị trường chỉ là một trong các yếu tố được xem xét khi phân bổ vốn. Thanh khoản, khả năng giao dịch, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, giới hạn sở hữu và mức độ phù hợp với chiến lược đầu tư cũng giữ vai trò quan trọng.

Do đó, sự xuất hiện của Vanguard và BlackRock tại Hà Nội trong sự kiện FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam không đồng nghĩa với một cam kết cụ thể về lượng vốn sẽ được đưa vào thị trường. Dấu mốc này đáng chú ý hơn ở khía cạnh cho thấy chứng khoán Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu hơn vào các hệ thống đầu tư quốc tế.

Minh Minh