Sau cú tăng đột biến trong phiên đầu tuần, lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng - nơi các ngân hàng vay mượn lẫn nhau - đã quay đầu giảm sâu trong ngày 2/6 ở tất cả các kỳ hạn ngắn dưới 1 tháng.
Đáng chú ý, lãi suất bình quân qua đêm giảm tới 4,40 điểm phần trăm, từ mức 11%/năm xuống còn 6,60%/năm. Các kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng cũng đồng loạt hạ nhiệt, lần lượt về mức 6,95%/năm, 7,30%/năm và 7,20%/năm.
Ở chiều ngược lại, lãi suất USD trên thị trường liên ngân hàng gần như không có nhiều biến động. Riêng kỳ hạn qua đêm tăng nhẹ 0,01 điểm phần trăm lên 3,66%/năm. Các kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng lần lượt được giao dịch ở mức 3,70%/năm, 3,75%/năm và 3,81%/năm.
Cùng ngày, Ngân hàng Nhà nước giảm đáng kể lượng chào thầu trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO) xuống còn 11.000 tỷ đồng, bao gồm 2.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 4.000 tỷ đồng kỳ hạn 35 ngày và 5.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày. Mức lãi suất áp dụng cho cả ba kỳ hạn đều là 4,5%/năm.
Kết quả đấu thầu cho thấy chỉ hơn 6.000 tỷ đồng được giải ngân qua kênh OMO, trong đó gần 1.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, hơn 1.400 tỷ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và khoảng 3.560 tỷ đồng ở kỳ hạn 56 ngày.
Trong khi đó, lượng giấy tờ có giá đến hạn thanh toán trong phiên lên tới 24.646 tỷ đồng. Do Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu mới, cơ quan điều hành đã hút ròng khoảng 18.620 tỷ đồng khỏi hệ thống ngân hàng. Sau phiên giao dịch, dư nợ OMO lưu hành giảm còn 327.311 tỷ đồng.
Một diễn biến đáng chú ý khác là việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện nghiệp vụ hoán đổi USD/VND với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong ngày 2/6. Theo cơ chế này, Ngân hàng Nhà nước mua USD giao ngay và bán lại USD kỳ hạn 14 ngày.
Tỷ giá mua USD giao ngay được xác định ở mức 23.932 đồng/USD, trong khi tỷ giá bán kỳ hạn là 23.944 đồng/USD. Với quy mô giao dịch tối đa lên tới 1 tỷ USD, lượng tiền đồng có thể được bơm ra thị trường tại ngày thanh toán lên tới khoảng 23.932 tỷ đồng nếu toàn bộ hạn mức được sử dụng.
Sau 14 ngày, các ngân hàng tham gia sẽ hoàn trả khoảng 23.944 tỷ đồng để mua lại số USD đã bán cho Ngân hàng Nhà nước. Mức chênh lệch tỷ giá 12 đồng/USD tương đương khoảng 12 tỷ đồng trên quy mô giao dịch 1 tỷ USD.
Quy đổi theo năm, mức chênh lệch này tương ứng khoảng 1,3%/năm. Khi cộng thêm lãi suất USD kỳ hạn 14 ngày trên thị trường liên ngân hàng khoảng 3,7%/năm, chi phí vốn VND ngầm định từ kênh hoán đổi vào khoảng 5%/năm. Mức này cao hơn lãi suất OMO 4,5%/năm nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng trong giai đoạn căng thẳng thanh khoản.
Trong bối cảnh lãi suất qua đêm từng tăng lên 11%/năm trong phiên 1/6, nghiệp vụ hoán đổi USD/VND đã tạo thêm một kênh tiếp cận vốn VND với chi phí hợp lý cho các ngân hàng đang nắm giữ ngoại tệ, bên cạnh việc vay mượn trên thị trường liên ngân hàng hoặc tiếp cận vốn qua OMO.
Từ đầu năm đến nay, ngoài việc duy trì hoạt động bơm vốn qua kênh OMO, Ngân hàng Nhà nước cũng thường xuyên sử dụng nghiệp vụ hoán đổi USD/VND nhằm hỗ trợ thanh khoản mỗi khi lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng tăng mạnh. Đây là hình thức bơm tiền có thời hạn, giúp bổ sung nguồn vốn ngắn hạn cho hệ thống nhưng không làm gia tăng lượng tiền cung ứng một cách lâu dài, bởi số tiền đồng được bơm ra sẽ được thu hồi khi các hợp đồng hoán đổi đáo hạn.