Thị trường trầm lắng, nhiều cửa hàng đóng cửa

Khảo sát tại TP.HCM cho thấy nhiều tuyến phố từng sầm uất với các cửa hàng vàng bạc, đá quý nay trở nên vắng vẻ. Không ít cửa hàng kim cương đã tạm ngừng hoạt động hoặc đóng cửa mà không thông báo.

Theo ghi nhận, lượng khách mang kim cương đến bán tăng mạnh trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, phần lớn cơ sở kinh doanh chỉ nhận thu mua những sản phẩm do chính mình từng bán, đồng thời yêu cầu đầy đủ hóa đơn, chứng thư kiểm định và các giấy tờ liên quan. Điều này khiến nhiều người sở hữu kim cương gặp khó khi muốn chuyển nhượng.

Người mua dè dặt vì mất niềm tin

Không chỉ hoạt động mua bán suy giảm, tâm lý của người tiêu dùng cũng thay đổi rõ rệt.

Bà Nguyễn Thị Mai, một khách hàng tại TP.HCM, cho biết từng gặp khó khăn khi muốn bán lại viên kim cương sau khi làm mất giấy chứng nhận. Sau hàng loạt thông tin tiêu cực gần đây, bà càng trở nên thận trọng hơn.

Theo bà Mai, ngay cả khi giá kim cương giảm rất sâu, bà cũng không còn dám mua vì lo ngại về nguồn gốc cũng như khả năng giao dịch trong tương lai.

Các chuyên gia nhận định khi niềm tin bị tổn hại, người tiêu dùng không chỉ nghi ngờ những doanh nghiệp có sai phạm mà còn trở nên dè dặt với cả các đơn vị làm ăn bài bản. Hiệu ứng tâm lý này đang lan rộng trên toàn thị trường.

Doanh nghiệp minh bạch sẽ có lợi thế

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng cho rằng vụ án buôn lậu kim cương đã bộc lộ những khoảng trống trong cơ chế quản lý đối với nhóm tài sản có giá trị cao, đồng thời tạo ra một cuộc khủng hoảng niềm tin trên diện rộng.

Theo ông, trong ngắn hạn, việc loại bỏ các nguồn hàng không rõ xuất xứ sẽ khiến nguồn cung bị thu hẹp. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để thị trường được sàng lọc, buộc doanh nghiệp phải chuẩn hóa hoạt động nếu muốn tiếp tục tồn tại.

Những doanh nghiệp sở hữu chuỗi cung ứng chính ngạch, hệ

thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ và nguồn hàng minh bạch sẽ có nhiều cơ hội mở rộng thị phần. Ngược lại, các đơn vị phụ thuộc vào nguồn cung thiếu rõ ràng sẽ đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn hơn.

Dù vậy, chuyên gia cũng lưu ý các doanh nghiệp lớn cần duy trì nguồn cung ổn định, giá bán hợp lý và tránh phát sinh tình trạng độc quyền hoặc găm hàng trong bối cảnh thị trường nhạy cảm.

Người mua quan tâm nhiều hơn đến khả năng bán lại

Ở góc độ tài chính cá nhân, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao tại Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho rằng tác động lớn nhất của vụ việc không nằm ở giá trị nội tại của kim cương mà ở sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.

Theo bà, thị trường kim cương vốn đã đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh của kim cương nhân tạo, thanh khoản thấp, thiếu giá tham chiếu và chưa có sàn giao dịch phổ biến. Vụ việc vừa qua chỉ khiến những khó khăn này bộc lộ rõ hơn.

Trong thời gian tới, người tiêu dùng sẽ cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định mua các sản phẩm có giá trị lớn. Họ sẽ chú trọng đến hóa đơn, chứng thư kiểm định, nguồn gốc xuất xứ cũng như chính sách thu mua lại của doanh nghiệp.

Đối với những người đang sở hữu kim cương, mối quan tâm lớn nhất hiện nay là khả năng bán lại với mức giá hợp lý khi các đơn vị thu mua cũng trở nên thận trọng hơn.

Cuộc cạnh tranh mới đặt trọng tâm vào sự minh bạch

Các chuyên gia nhận định thị trường kim cương đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, trong đó giá bán không còn là lợi thế duy nhất.

Doanh nghiệp muốn duy trì vị thế phải chứng minh được chất lượng sản phẩm, nguồn gốc rõ ràng, dịch vụ hậu mãi và khả năng thực hiện các cam kết với khách hàng.

Ông Nguyễn Hoàng Dũng đề xuất xây dựng hệ thống quản lý đồng bộ đối với các tài sản giá trị cao thông qua công nghệ định danh và truy xuất nguồn gốc thay cho phương thức quản lý chủ yếu bằng hồ sơ giấy.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và các tổ chức kiểm định độc lập nhằm kiểm soát chặt chẽ hàng hóa từ khâu nhập khẩu đến khi lưu thông trên thị trường.

Theo các chuyên gia, khủng hoảng niềm tin hiện nay khó có thể được giải quyết bằng các chương trình khuyến mại hay cam kết đơn lẻ. Điều thị trường cần là một cơ chế quản lý minh bạch hơn, trong đó quyền lợi của người tiêu dùng được bảo vệ bằng những quy định rõ ràng và khả năng kiểm chứng nguồn gốc sản phẩm.

Minh Minh