Lấp khoảng trống trong kế hoạch di sản

Hàng chục nghìn tỷ USD tài sản đang được chuyển giao giữa các thế hệ tại Mỹ, trong khi McKinsey ước tính khoảng 5.800 tỷ USD tại châu Á có thể được chuyển giao đến năm 2030. Với các gia đình Việt Nam, dù quy mô tài sản có thể nhỏ hơn, những vấn đề cốt lõi vẫn tương tự: ai được nhận, nhận bằng cách nào và nguồn lực nào giúp gia đình duy trì cuộc sống trong giai đoạn chuyển giao?

Sau nhiều năm làm việc, một gia đình có thể tích lũy nhà cửa, các khoản đầu tư hoặc sở hữu doanh nghiệp. Tuy nhiên, giá trị tài sản không đồng nghĩa với khả năng chuyển đổi thành tiền ngay khi biến cố xảy ra. Nếu nguồn thu nhập chính đột ngột gián đoạn, kế hoạch dành cho con cái, người bạn đời hoặc cha mẹ có thể bị ảnh hưởng.

Ông Phùng Bá Khang, Phó tổng giám đốc Khách hàng, Tiếp thị và Sản phẩm Prudential Việt Nam, xem tài sản là điểm khởi đầu của quá trình hoạch định di sản. Theo ông, nhiều gia đình xây dựng kế hoạch 10-20 năm với giả định người trụ cột vẫn có thu nhập, đầu tư vận hành ổn định và việc học của con diễn ra đúng dự kiến. Nhưng khi biến cố xuất hiện, nguồn tiền dành cho mục tiêu dài hạn có thể phải chuyển sang giải quyết nhu cầu trước mắt. Người thừa kế cũng có thể phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản được nhận.

Bà Trần Hạnh Nhung, Quản lý cấp cao bộ phận sản phẩm Prudential Việt Nam, cho rằng gia đình nên bắt đầu bằng ba câu hỏi: cần bảo vệ ai, người đó cần nguồn lực vào thời điểm nào và cần bao nhiêu để kế hoạch không bị gián đoạn.

Kết nối ý nguyện, pháp lý và nguồn lực tài chính

Theo TS Phan Phương Nam, Phó trưởng khoa Luật Thương mại, Đại học Luật TP HCM, mong muốn phân chia tài sản trong gia đình cần được thể hiện bằng những công cụ pháp lý phù hợp để quá trình chuyển giao diễn ra theo đúng ý nguyện. Lời nói giữa các thành viên chưa đủ để bảo đảm kết quả như mong muốn.

Việc lập kế hoạch không nhất thiết phải chờ đến tuổi nghỉ hưu. Ý nguyện có thể được điều chỉnh khi người lập còn sống nếu hoàn cảnh gia đình hoặc tài sản thay đổi. Rà soát định kỳ giúp kế hoạch phù hợp hơn với thực tế và những người cần được bảo vệ.

Một vấn đề khác là khả năng đáp ứng nhu cầu tài chính khi biến cố xảy ra. Ngay cả khi đã xác định rõ người nhận và hoàn thiện các thủ tục pháp lý, gia đình vẫn có thể gặp khó khăn nếu tài sản dài hạn chưa thể chuyển thành tiền ngay lập tức.

Bà Nhung khuyến nghị cần rà soát nguồn lực hiện có, xác định khoảng trống bảo vệ rồi mới lựa chọn giải pháp phù hợp, đồng thời cập nhật kế hoạch khi hoàn cảnh thay đổi.

Trong đó, bảo hiểm nhân thọ có thể bổ sung một lớp bảo vệ tài chính. Sản phẩm bảo hiểm liên kết chung PRUBảo Vệ Tối Đa 2.0 được giới thiệu là giải pháp hoạch định tài chính trọn đời, kết hợp bảo vệ và tích lũy với mức phí phù hợp khả năng tài chính. Sản phẩm có các quyền lợi bảo vệ, lãi suất cam kết và các khoản thưởng có điều kiện, đồng thời cho phép khách hàng điều chỉnh kế hoạch theo từng giai đoạn cuộc sống.

Theo bà Nhung, Prudential tiếp cận việc hoạch định từ nhu cầu bảo vệ, kế hoạch và nguồn lực của từng gia đình, thay vì bắt đầu bằng lựa chọn sản phẩm. Các gia đình có thể xây dựng kế hoạch từ nhu cầu hiện tại rồi điều chỉnh dần theo từng giai đoạn.

Ông Khang nhấn mạnh ba yếu tố cần được xem xét đồng thời: pháp lý xác lập ý nguyện, kế hoạch tài chính chuẩn bị nguồn lực và giải pháp bảo vệ tăng khả năng thực hiện mục tiêu. Giá trị của di sản không chỉ nằm ở những gì được trao lại, mà còn ở sự chuẩn bị để thành quả của một đời người được chuyển giao cho thế hệ sau theo đúng mong muốn.

Phúc Hạnh