Xe điện siêu nhỏ ế ẩm nhưng vẫn được tung ra thị trường: Đằng sau là chiến lược dài hạn của hãng xe

Phân khúc mắc kẹt giữa hai thái cực thị trường

Những mẫu xe điện dài dưới 2,5 mét, chủ yếu phục vụ giao thông đô thị với tốc độ tối đa khoảng 100 km/h, chỉ chiếm khoảng 11 tỷ USD trong tổng quy mô 800 tỷ USD của thị trường xe điện toàn cầu năm ngoái.

Theo IDTechEx, dù liên tục có mẫu mới ra mắt, doanh số toàn cầu của phân khúc này năm nay được dự báo chỉ quanh mức 1,4 triệu xe, gần như không tăng trưởng.

Trong 785 mẫu xe điện trên toàn cầu năm 2024, chỉ khoảng 78 mẫu thuộc nhóm siêu nhỏ, bao gồm xe bốn bánh hạng nhẹ, xe tải mô-đun và van cỡ nhỏ. Phân khúc này rơi vào thế “lưng chừng” giữa xe hai bánh giá rẻ và ô tô cỡ lớn nhiều tiện nghi.

Người tìm phương tiện tiết kiệm thường chọn xe máy điện; người cần không gian và tầm hoạt động dài lại ưu tiên SUV. Xe điện siêu nhỏ vì thế bị thu hẹp tệp khách hàng.

Theo William Fletcher, CEO Car.co.uk, nhóm khách hàng của dòng xe này nằm giữa hai cực nhu cầu: họ muốn phương tiện che mưa nắng, an toàn trong đô thị nhưng không muốn chi trả và dành diện tích đỗ xe như xe điện cỡ lớn.

Trung Quốc là thị trường hiếm hoi ghi nhận thành công nổi bật với Wuling Mini EV, từng vượt Tesla Model Y để dẫn đầu doanh số toàn cầu trong một tháng và bán gần 350.000 xe từ tháng 10 đến tháng 1. Tuy nhiên, xu hướng thu nhập tăng và già hóa dân số đang khiến người tiêu dùng nước này chuyển sang SUV lớn hơn.

Tại Ấn Độ, mẫu SUV điện Windsor của MG bán chạy hơn đáng kể so với mẫu Comet cỡ nhỏ. Sau nhiều lần tăng giá, Comet chỉ đạt khoảng 1.000 xe mỗi tháng, bằng 1/4 doanh số Windsor.

Vì sao các hãng vẫn tiếp tục đầu tư?

Dù tăng trưởng chậm, phân khúc này vẫn có những thị trường ngách. Tại Nhật Bản, mẫu một chỗ Mibot giá 7.000 USD đạt 3.300 đơn đặt hàng trước trong năm 2024, vượt doanh số xe điện của Toyota tại đây. Ở Pháp, thanh thiếu niên từ 14 tuổi được phép lái một số mẫu siêu nhỏ.

Nhiều hãng lớn vẫn ra mắt sản phẩm mới: Hero Motocorp chuẩn bị tung xe tại Ấn Độ; Honda giới thiệu mẫu concept ở Nhật; Toyota công bố xe tích hợp mái năng lượng mặt trời; Hyundai mở rộng Inster sang châu Âu và Trung Đông.

Tesla cũng tham gia với CyberCab hai chỗ, dự kiến sản xuất từ tháng 4, nhưng định vị là robotaxi thương mại thay vì xe cá nhân – qua đó tránh phụ thuộc vào nhu cầu mua lẻ.

Trong khi các startup chuyên xe siêu nhỏ gặp khó khăn – như dự án Hiriko tại châu Âu hay Microlino của Thụy Sĩ – các tập đoàn lớn lại có lợi thế khác. Theo IDTechEx, xe điện siêu nhỏ có pin nhỏ hơn, chi phí phát triển thấp và chịu ít ràng buộc quy định hơn, giúp hãng thử nghiệm nền tảng công nghệ mới với rủi ro tài chính thấp.

Ngoài ra, dòng xe này còn hỗ trợ doanh nghiệp đạt mục tiêu giảm phát thải và mở rộng sang mô hình cho thuê đô thị hoặc đội xe thương mại.

Theo chuyên gia Rob Delisa của CarLeaseTips.com, dù doanh số khiêm tốn, giá trị học hỏi và thử nghiệm công nghệ từ phân khúc này là rất đáng kể. Các hãng xem đây như một kênh kinh doanh riêng biệt, hướng tới dịch vụ cho thuê và đội xe thay vì khách mua cá nhân truyền thống.

Linh Hải