Cuộc tấn công ảnh hưởng đến nhiều tập đoàn bán lẻ lớn như Ahold Delhaize, Colruyt tại Bỉ và Luxembourg, các chuỗi ICA, Coop ở Thụy Điển và ít nhất một cửa hàng IKEA.

Tại Stockholm, Engla Ingwall, quản lý một đại lý nhượng quyền của ICA, cho biết toàn bộ tủ đông bị tăng nhiệt độ lên 50 độ C sau cuộc tấn công xảy ra khoảng 2 giờ sáng ngày 2/11. Sự cố chỉ được phát hiện sau nhiều giờ, khiến thực phẩm không còn bảo đảm an toàn.

Đại diện ICA xác nhận một số đại lý bị ảnh hưởng bởi sự cố an ninh mạng tác động trực tiếp đến hệ thống làm lạnh và tủ đông.

Đáng chú ý, vụ việc có nhiều điểm tương đồng với cuộc tấn công tại Pháp tháng trước, khi tin tặc chiếm quyền kiểm soát thiết bị làm lạnh tại hàng trăm siêu thị, gây hỏa hoạn và thiệt hại thực phẩm.

Thiết bị làm lạnh trở thành mục tiêu của tin tặc

Các cuộc tấn công mới nhất khiến giới chức châu Âu lo ngại về nguy cơ tội phạm mạng nhắm vào những hệ thống thiết yếu trong đời sống.

Theo Trung tâm An ninh mạng Bỉ, hiện chưa xác định được thủ phạm và cũng chưa rõ các vụ việc có liên quan đến cuộc tấn công tại Pháp hay không.

Đáng chú ý, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp các đối tượng có năng lực khai thác những lỗ hổng bảo mật hiệu quả hơn.

Ngày càng nhiều thiết bị vốn hoạt động bằng cơ chế cơ học như tủ lạnh, hệ thống sưởi, camera an ninh và báo động được kết nối Internet, cho phép giám sát và điều khiển từ xa. Điều này cũng mở ra thêm những điểm yếu mà tin tặc có thể khai thác.

Ít nhất một số hệ thống làm lạnh bị ảnh hưởng tại châu Âu sử dụng công nghệ kiểm soát nhiệt độ của Danfoss, doanh nghiệp Đan Mạch. Công nghệ này cũng xuất hiện trong các thiết bị bị tấn công tại Pháp. Danfoss cho biết đang phối hợp với khách hàng để khắc phục sự cố.

Thiệt hại lan rộng, thủ phạm vẫn chưa được xác định

Tại Bỉ, Colruyt xác nhận hệ thống làm lạnh tại 5 cửa hàng bị tấn công. Ở Ireland, nhà bán buôn Musgrave cho biết sự cố ảnh hưởng đến hệ thống tại 13 cửa hàng SuperValu, buộc doanh nghiệp thu hồi một số thực phẩm đông lạnh và bảo quản lạnh.

Ủy ban châu Âu đánh giá đây là dấu hiệu đáng lo ngại về nguy cơ các cuộc tấn công kỹ thuật số gây gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm và làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng.

Theo chuyên gia an ninh mạng Tom Hegel thuộc SentinelOne, những cuộc tấn công như vậy có thể xuất phát từ động cơ tống tiền, chính trị hoặc các chiến dịch do quốc gia bảo trợ. Tuy nhiên, việc các vụ việc gần đây không xuất hiện yêu cầu đòi tiền khiến khả năng phá hoại được đặt ra.

Ngành bán lẻ đặc biệt dễ trở thành mục tiêu do vận hành mạng lưới thiết bị phức tạp, từ bộ điều khiển làm lạnh, hệ thống quản lý tòa nhà đến thiết bị thanh toán và kiểm soát ra vào.

Chuyên gia này cũng cảnh báo việc tin tặc đăng nhập vào bảng điều khiển quản lý có thể để lại rất ít dấu vết, khiến quá trình truy tìm và xác định danh tính thủ phạm vô cùng khó khăn.

Các vụ việc cho thấy rủi ro an ninh mạng không còn giới hạn trong dữ liệu hay hệ thống máy tính, mà đã có thể trực tiếp gây gián đoạn hoạt động kinh doanh, phá hủy hàng hóa và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng thực phẩm.

Hà An