Từ bún, phở đến mì gói, nhiều người gần như dùng tương ớt mỗi ngày. Chính vì quá quen thuộc nên không ít người mua theo thói quen: thấy rẻ thì lấy, thấy người bán chiết từ can lớn sang chai nhỏ cũng chẳng mấy bận tâm. Trong khi đó, tương ớt lại là một trong những gia vị dễ bị làm giả, pha tạp và mất an toàn nếu không được kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc.
Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp rối loạn tiêu hóa, đau dạ dày, thậm chí viêm ruột bắt nguồn từ việc sử dụng tương ớt không rõ xuất xứ. Dưới đây là 3 kiểu tương ớt thường gặp ngoài chợ mà người tiêu dùng nên tránh xa, dù giá có “mềm” đến đâu.
Tương ớt đựng can lớn, múc ra chai trơn không nhãn
Đây là loại xuất hiện phổ biến nhất tại các chợ truyền thống. Tương thường được chứa trong can nhựa lớn, đặt lộ thiên, khi bán thì múc trực tiếp sang chai nhỏ. Điều đáng lo là môi trường bảo quản thường không đảm bảo vệ sinh, dễ bị ruồi muỗi, bụi bẩn xâm nhập. Người mua cũng không có bất kỳ thông tin nào về nơi sản xuất, nguyên liệu hay quy trình chế biến.
Nhiều loại tương dạng này được làm thủ công từ ớt kém chất lượng, có thể pha thêm phẩm màu và chất bảo quản để giữ màu và kéo dài thời gian sử dụng. Nguy cơ nhiễm vi sinh vật rất cao, dễ gây đau bụng, tiêu chảy, thậm chí viêm đường ruột, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Tương ớt đỏ rực bất thường, sánh đặc như keo
Tương ớt làm từ ớt tự nhiên thường có màu đỏ sậm hoặc đỏ cam, không quá chói và đôi khi tách nước nhẹ theo thời gian. Nếu thấy tương có màu đỏ tươi bất thường, gần như “bắt mắt quá mức”, kết cấu đặc quánh, lắc chai không chảy hoặc chảy rất chậm thì nên cảnh giác.
Nhiều sản phẩm loại này sử dụng phẩm màu công nghiệp và chất tạo sánh để tạo cảm giác ngon mắt. Khi nếm, vị cay thường gắt, không có hậu vị ớt tự nhiên, dễ gây nóng rát cổ họng. Việc sử dụng lâu dài các loại tương chứa phụ gia không kiểm soát có thể ảnh hưởng xấu đến gan, dạ dày và hệ tiêu hóa.
Tương ớt gắn mác “nhà làm” nhưng không có thông tin rõ ràng
Không ít người tin rằng đồ nhà làm sẽ an toàn hơn, ít hóa chất. Tuy nhiên, nếu tương ớt chỉ đựng trong chai trơn, không ghi ngày làm, hạn dùng hay thông tin người sản xuất thì rủi ro vẫn rất lớn. Quá trình xay ớt, lên men và bảo quản nếu không đúng cách có thể sinh vi khuẩn, nấm mốc mà mắt thường khó phát hiện.
Một số mẻ tương dù không mốc rõ ràng nhưng đã biến chất, khi ăn dễ gây buồn nôn, đau bụng. Nếu mua tương ớt thủ công, chỉ nên chọn nơi quen biết, quy trình rõ ràng, thời gian sử dụng ngắn và được bảo quản đúng cách.
Cách chọn tương ớt an toàn
Người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm có bao bì kín, nhãn mác đầy đủ, ghi rõ thành phần, nơi sản xuất và hạn sử dụng. Màu sắc nên tự nhiên, không quá chói, kết cấu không đặc bất thường. Khi mở nắp, mùi phải thơm nhẹ mùi ớt, không hắc, không cay nồng kiểu hóa chất.
Tương ớt chỉ là gia vị nhỏ, nhưng đi vào cơ thể mỗi ngày. Chọn sai có thể khiến bệnh “theo miệng mà vào” lúc nào không hay. Cẩn trọng khi mua cũng chính là cách bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Linh Hải