Theo Dự thảo, “nhà ở duy nhất” là công trình duy nhất thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm, nơi họ sinh sống ổn định và lâu dài. “Công cụ lao động chủ yếu” là phương tiện tạo thu nhập chính, được xác định dựa trên mức lương tối thiểu vùng. Đây là biện pháp nhằm giúp người vay duy trì điều kiện sinh hoạt tối thiểu, bảo đảm khả năng lao động, tham khảo từ kinh nghiệm tại Đức, Canada, Pháp, Nga.
Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định quy định điều kiện tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu được thu giữ - Ảnh: ITN.
Các chuyên gia pháp lý đánh giá quy định mới thể hiện cách tiếp cận nhân văn, phù hợp thông lệ quốc tế. Luật sư Nguyễn Thanh Hà cho rằng đây là bước tiến quan trọng để bảo vệ quyền lợi người dân, tránh tình trạng rơi vào bần cùng hóa. Tuy vậy, ông cũng cảnh báo rằng điều này sẽ khiến ngân hàng gặp khó, phải siết chặt điều kiện vay và nâng cao khâu thẩm định, làm giảm khả năng tiếp cận vốn.
TS Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nêu thực tế có những khách hàng chỉ có một căn nhà nhưng giá trị hàng trăm tỷ đồng. Nếu không thể thu giữ, ngân hàng sẽ lâm vào tình thế khó xử. Ông gợi ý có thể mua cho khách hàng căn nhà giá trị thấp hơn để bảo đảm quyền cư trú, còn phần chênh lệch xử lý để thu hồi nợ.
Ngoài ra, những tài sản đặc thù như tàu thuyền nếu bị thu giữ thường nhanh chóng xuống cấp, gây thiệt hại cho cả hai bên. Do đó, theo ông Hùng, quy định cần xác định ranh giới rõ ràng tài sản nào được bảo vệ, tài sản nào phải xử lý, để vừa bảo đảm quyền có chỗ ở tối thiểu, vừa duy trì nguyên tắc người vay không trả nợ thì chủ nợ được quyền thu giữ tài sản.
DN