Theo quy định tại Nghị định 123/2024/NĐ-CP và Luật Đất đai 2024, nhiều hành vi vi phạm liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đang được xử lý nghiêm hơn nhằm hạn chế các giao dịch không đúng quy định.

Lưu ý, các mức phạt dưới đây áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức vi phạm, mức phạt có thể gấp đôi theo quy định hiện hành.

Chậm đăng ký đất đai, chậm sang tên đều có thể bị phạt

Người thuộc diện phải đăng ký đất đai lần đầu nhưng không thực hiện có thể bị xử phạt từ 1-2 triệu đồng.

Nhóm trường hợp này bao gồm:

  • Đất đang sử dụng nhưng chưa đăng ký.
  • Đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê để sử dụng.
  • Đất được giao quản lý nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký.

Ngoài việc nộp phạt, người vi phạm còn buộc phải hoàn thiện thủ tục đăng ký theo quy định.

Đối với trường hợp chuyển nhượng, tặng cho hoặc nhận thừa kế quyền sử dụng đất, người nhận phải thực hiện đăng ký biến động (sang tên) trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng được công chứng hoặc chứng thực.

Nếu quá thời hạn này, cá nhân có thể bị xử phạt từ 2-3 triệu đồng.

Bên cạnh đó, việc chậm kê khai thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ giao dịch bất động sản còn có thể bị xử phạt riêng, với mức phạt trong một số trường hợp lên tới 25 triệu đồng.

Mua bán đất bằng giấy viết tay có thể bị phạt tới 100 triệu đồng

Một trong những hành vi bị xử lý nặng nhất là chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa đủ điều kiện pháp lý, đặc biệt là các giao dịch bằng giấy viết tay đối với đất chưa được cấp sổ đỏ.

Tùy diện tích đất, loại đất và khu vực vi phạm, mức xử phạt đối với cá nhân có thể dao động từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như:

  • Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu.
  • Trả lại đất cho người sử dụng hợp pháp.
  • Hoàn trả các khoản tiền đã nhận từ giao dịch vi phạm.

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành vẫn có quy định chuyển tiếp đối với một số giao dịch giấy viết tay được thực hiện trước ngày 1/7/2014.

Theo đó, người đang sử dụng đất nhận chuyển nhượng trước thời điểm này khi làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu có thể không phải xuất trình hợp đồng chuyển nhượng đã công chứng hoặc chứng thực nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác theo quy định.

Tự ý sửa thông tin trên sổ đỏ cũng bị xử phạt

Một lỗi khác không hiếm gặp là tự ý chỉnh sửa nội dung trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Các hành vi như:

  • Tẩy xóa thông tin.
  • Sửa diện tích đất.
  • Chỉnh sửa họ tên, năm sinh.
  • Thay đổi nội dung trên giấy chứng nhận.

đều có thể bị xử phạt từ 2-5 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đồng thời, giấy chứng nhận đã bị chỉnh sửa trái phép có thể bị thu hồi hoặc tịch thu theo quy định.

Sử dụng sổ đỏ giả có thể bị xử lý hình sự

Đối với hành vi sử dụng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giả để mua bán, chuyển nhượng hoặc thực hiện các thủ tục hành chính, mức phạt hành chính từ 10-20 triệu đồng có thể được áp dụng nếu chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Toàn bộ giấy tờ giả sẽ bị tịch thu và các giao dịch hoặc thủ tục đăng ký được thực hiện dựa trên hồ sơ giả mạo có thể bị hủy bỏ.

Trong trường hợp hành vi sử dụng sổ đỏ giả nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc có dấu hiệu lừa đảo, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Như vậy, trong số các vi phạm liên quan đến sổ đỏ, hành vi chuyển nhượng đất không đủ điều kiện pháp lý, đặc biệt là mua bán bằng giấy viết tay đối với đất chưa được cấp giấy chứng nhận, hiện là một trong những lỗi có mức xử phạt cao nhất, lên tới 100 triệu đồng đối với cá nhân.

Khang Nguyễn