Sau một đêm dài, dạ dày bước vào buổi sáng trong trạng thái tương đối rỗng. Việc lựa chọn thực phẩm đầu ngày có thể ảnh hưởng đến cảm giác tiêu hóa, đặc biệt ở người mắc trào ngược dạ dày thực quản hoặc không dung nạp một số thành phần trong thực phẩm.
Tuy nhiên, không phải món ăn nào dưới đây cũng có hại khi dùng lúc đói. Tác động còn phụ thuộc vào cách chế biến, bảo quản, khẩu phần và khả năng dung nạp của từng người.
1. Đồ ăn thừa bảo quản qua đêm
Cơm, cháo, thịt và rau đã nấu chín có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu hoặc bảo quản không đúng cách. Chẳng hạn, vi khuẩn Bacillus cereus có thể phát triển trong cơm nấu chín được bảo quản không phù hợp và tạo độc tố mà việc hâm nóng thông thường không phải lúc nào cũng loại bỏ được.
Nguy cơ chủ yếu đến từ quá trình bảo quản, không phải việc ăn khi bụng đói. Để hạn chế ngộ độc, nên làm lạnh thức ăn sớm, bảo quản đúng nhiệt độ và hâm nóng kỹ trước khi sử dụng.
2. Cà phê
Cà phê có thể kích thích tiết axit dạ dày và gây cồn cào, ợ nóng hoặc khó chịu ở một số người, nhất là người có tiền sử trào ngược. Caffeine cũng có thể gây hồi hộp, run tay hoặc bồn chồn nếu cơ thể nhạy cảm.
Tuy nhiên, uống cà phê khi bụng đói không đồng nghĩa sẽ gây viêm loét dạ dày ở tất cả mọi người. Người thường xuyên khó chịu sau khi uống có thể thử ăn sáng trước, giảm lượng cà phê hoặc chọn loại ít caffeine hơn.
3. Bánh mì trắng, bánh ngọt
Bánh mì trắng và bánh ngọt thường chứa ít chất xơ hơn các loại ngũ cốc nguyên hạt. Những sản phẩm nhiều đường cũng có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau ăn, trong khi lượng protein và chất xơ thấp khiến cảm giác no không kéo dài.
Ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, các loại bánh nhiều chất béo, kem hoặc bơ có thể làm tăng cảm giác đầy bụng và khó chịu. Để bữa sáng cân bằng hơn, có thể kết hợp bánh mì với trứng, sữa chua hoặc các nguồn protein phù hợp.
4. Nước cam và trái cây có vị chua
Nước cam, bưởi và một số loại trái cây có tính axit có thể làm tăng cảm giác ợ nóng hoặc kích ứng ở người mắc trào ngược dạ dày thực quản. Tuy nhiên, chúng không mặc nhiên gây tổn thương niêm mạc hay làm nặng thêm tình trạng viêm loét ở mọi người.
Nếu thường xuyên bị ợ nóng sau khi uống nước cam lúc đói, bạn có thể chuyển sang uống cùng hoặc sau bữa ăn. Ăn trái cây nguyên quả cũng giúp bổ sung chất xơ tốt hơn so với chỉ uống nước ép.
5. Ngũ cốc ăn liền nhiều đường
Ngũ cốc ăn liền dạng giòn, đặc biệt các sản phẩm bổ sung nhiều đường, có thể cung cấp lượng đường đáng kể nhưng không đủ chất xơ và protein để duy trì cảm giác no lâu.
Nếu sử dụng thường xuyên, chế độ ăn nhiều đường bổ sung có thể làm tăng nguy cơ tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa. Thay vì loại bỏ hoàn toàn ngũ cốc, nên ưu tiên yến mạch nguyên chất, ngũ cốc nguyên hạt và kết hợp với các nguồn protein phù hợp.
6. Sữa tươi
Sữa tươi là nguồn cung cấp protein và canxi, nhưng không phải ai cũng dung nạp tốt. Với người không dung nạp lactose, uống sữa có thể gây đầy hơi, đau bụng và tiêu chảy do cơ thể không phân giải hiệu quả loại đường này.
Trong khi đó, người dung nạp lactose bình thường vẫn có thể uống sữa khi bụng đói nếu không xuất hiện triệu chứng khó chịu. Nếu thường xuyên bị đầy bụng sau khi uống, có thể thử sữa không lactose hoặc điều chỉnh lượng dùng.
Nhìn chung, không có quy tắc chung rằng cả sáu loại thực phẩm trên đều gây hại cho dạ dày khi ăn lúc đói. Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm phù hợp với cơ thể, bảo đảm an toàn trong chế biến và bảo quản, đồng thời duy trì bữa sáng cân bằng với chất xơ, protein và các dưỡng chất cần thiết.
Minh Minh