“Ông ơi, đến giờ đi làm rồi.”
Wu Jieying, 27 tuổi, gọi ông và mẹ chuẩn bị cho một buổi quay video ngay tại phòng khách. Chỉ trong vài phút, không gian sinh hoạt được biến thành “studio mini” với đèn, điện thoại và kịch bản sẵn. Những cuộc trò chuyện đời thường được dàn dựng thành nội dung quảng bá cho nền tảng công nghệ.
Từ những video gia đình giản dị, Wu dần xây dựng được lượng người theo dõi và có thu nhập từ quảng cáo. Nhưng phía sau đó là khối lượng công việc chiếm tới 90% thời gian mỗi ngày: theo dõi xu hướng, viết kịch bản, quay và dựng video, gần như không có thời gian nghỉ.
Ban đầu chỉ là thử nghiệm, nhưng khi nội dung bắt đầu “ăn view”, cả gia đình cô đều bị cuốn vào guồng quay sản xuất. Ngay cả ông cô – người không quen với công nghệ – cũng phải quay đi quay lại nhiều lần để đạt yêu cầu.
Trong bối cảnh ngành nội dung số phát triển bùng nổ, các nền tảng như Douyin, Kuaishou hay Xiaohongshu sử dụng thuật toán để phân phối nội dung và gắn trực tiếp với hoạt động thương mại. Livestream từng tăng trưởng mạnh, nhưng hiện đã chậm lại, khiến cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Đối với nhiều người sáng tạo, điều đó đồng nghĩa phải liên tục thích nghi: thay đổi nội dung, bắt trend nhanh, thử nền tảng mới. Không ít người buộc phải thay đổi cả cuộc sống chỉ để duy trì sự hiện diện.
Một trường hợp khác là Zhang Xinxin, người đã có hơn 10 năm trong ngành. Từ một blogger, cô xây dựng công ty MCN với hàng trăm nhân viên và hàng triệu người theo dõi. Tuy nhiên, khi xu hướng chuyển sang livestream bán hàng, áp lực tăng lên đáng kể.
Cô từng thực hiện những buổi livestream kéo dài tới 10 tiếng, sau khi quay quảng cáo hàng loạt sản phẩm trong ngày. Cường độ làm việc cao khiến cô rơi vào trạng thái buồn nôn, khó thở và kiệt sức.
“Bạn phải làm hài lòng thương hiệu, khán giả và vẫn giữ được bản thân – điều đó cực kỳ khó,” cô chia sẻ.
Không chỉ áp lực sản xuất nội dung, nhiều người còn phải bỏ tiền mua lượt xem để cạnh tranh. Chi phí cho một buổi livestream có thể lên tới hàng chục nghìn nhân dân tệ chỉ để thu hút người xem ban đầu.
Trong khi đó, các công ty MCN dù hỗ trợ tài nguyên nhưng cũng tạo áp lực doanh thu và kiểm soát nội dung. Ngay cả những người từng thành công với mô hình này cũng dần rời bỏ vì cảm thấy mình bị biến thành “sản phẩm”.
Sau nhiều năm, Zhang quyết định rời hệ thống công ty để làm việc tự do, giảm áp lực KPI và tìm lại cân bằng. Wu cũng bắt đầu nghĩ đến việc mở thương hiệu riêng và tìm kiếm cuộc sống ngoài mạng xã hội.
Điểm chung của họ là mong muốn có những khoảng thời gian “mất kết nối” – không internet, không áp lực nội dung.
Dù vậy, không ít người vẫn tiếp tục bám nghề. Bởi theo họ, chỉ khi còn ở trong cuộc chơi, họ mới có cơ hội biến ý tưởng thành hiện thực, dù cái giá phải trả ngày càng lớn.
Hương Lan