Một giao dịch nhỏ, cả hệ thống công nghệ vận hành phía sau
Người dùng hôm nay có thể dễ dàng quét QR thanh toán, chuyển khoản hoặc xác thực khoản vay ngay trên điện thoại chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, phía sau thao tác tưởng chừng đơn giản đó là hàng loạt quy trình diễn ra đồng thời như xác thực danh tính, xử lý dữ liệu theo thời gian thực, đối soát tài khoản và kiểm soát rủi ro gian lận.
Đó cũng là phần ít được nhìn thấy nhất trong quá trình chuyển đổi số của các ngân hàng lớn.
Trong bối cảnh kinh tế số và thanh toán không tiền mặt phát triển mạnh tại Việt Nam, ngân hàng số không còn chỉ là câu chuyện của riêng ngành tài chính mà đang trở thành một phần hạ tầng vận hành của nền kinh tế.
Đại diện Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, trong năm 2025, hệ sinh thái số của ngân hàng đã xử lý khoảng 1,17 tỷ giao dịch với tổng giá trị khoảng 14,7 triệu tỷ đồng. Gần 99% giao dịch bán lẻ được thực hiện qua kênh số.
Quy mô này cho phép người dùng có thể xác thực bằng VNeID, thanh toán QR tại nước ngoài hoặc thực hiện giao dịch hoàn toàn trực tuyến mà không cần đến quầy.
Với doanh nghiệp, các nền tảng số hỗ trợ quản trị dòng tiền theo thời gian thực, giảm thủ tục giấy tờ và tối ưu vận hành.
Phía sau ngân hàng số là cuộc tái cấu trúc công nghệ quy mô lớn
Trong nhiều năm, chuyển đổi số trong ngân hàng thường được nhìn nhận qua các ứng dụng mobile banking, QR hay eKYC. Tuy nhiên, phần cốt lõi với các ngân hàng lớn lại nằm ở hạ tầng dữ liệu và hệ thống công nghệ phía sau.
Một trong những cột mốc quan trọng của Vietcombank là việc đưa hệ thống core-banking mới vào vận hành từ năm 2020. Đây được xem là nền tảng giúp ngân hàng xử lý giao dịch realtime và mở rộng dịch vụ số ở quy mô lớn.
Từ đó, ngân hàng phát triển nhiều nền tảng như VCB Digibank cho khách hàng cá nhân, VCB DigiBiz cho doanh nghiệp SME, VCB CashUp quản trị dòng tiền hay VCB Online Lending cho vay trực tuyến.
Các nền tảng này được kết nối thông qua hệ thống dữ liệu tập trung, định danh số và cơ chế xử lý đồng bộ, giúp trải nghiệm khách hàng liền mạch hơn đồng thời hỗ trợ tự động hóa nhiều quy trình vận hành.
Song song với đó, Vietcombank cũng nằm trong nhóm tiên phong triển khai xác thực sinh trắc học bằng CCCD gắn chip, tích hợp VNeID và chữ ký số từ xa.
Tính đến cuối năm 2025, ngân hàng đã thu thập dữ liệu sinh trắc học cho hơn 15 triệu khách hàng, khoảng 2,5 triệu tài khoản liên kết an sinh xã hội qua VNeID và giải ngân khoảng 8.350 tỷ đồng thông qua ký số cá nhân VNeID.
Chuyển đổi số với ngân hàng lớn khó hơn nhiều startup công nghệ
Khác với các startup có thể thay đổi nhanh mô hình hoạt động, chuyển đổi số tại các ngân hàng lớn là quá trình phức tạp hơn rất nhiều do liên quan đến hàng chục triệu khách hàng và yêu cầu an toàn hệ thống cực cao.
Mọi thay đổi đều phải đảm bảo tính ổn định, bảo mật và quản trị rủi ro trong khi vẫn duy trì hiệu quả kinh doanh.
Ông Lê Quang Vinh - Tổng Giám đốc Vietcombank - cho biết năm 2026 được xem là giai đoạn khởi đầu cho chiến lược phát triển mới với trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn và phát triển bền vững hơn.
Theo đó, ngân hàng tập trung đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với hệ sinh thái số, đồng thời tích hợp AI, Big Data và các mô hình dự báo hiện đại vào quản trị, kinh doanh và kiểm soát rủi ro.
Điều này cho thấy chuyển đổi số trong ngân hàng hiện không còn dừng ở việc đưa dịch vụ lên môi trường online mà đang tiến tới mô hình vận hành dựa trên dữ liệu và tự động hóa thông minh.
Xu hướng tương tự cũng được nhiều ngân hàng quốc tế như DBS, JPMorgan hay BBVA theo đuổi khi coi dữ liệu và công nghệ là tài sản chiến lược để nâng cao năng lực vận hành và chống gian lận theo thời gian thực.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy kinh tế số, những nền tảng công nghệ phía sau ngân hàng đang dần trở thành “hệ thần kinh số” giúp các giao dịch tài chính diễn ra nhanh hơn, an toàn hơn và ổn định hơn mỗi ngày.
Khang Nguyễn