Doanh nghiệp mong lãi suất giảm đi vào thực tế

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An, cho biết doanh nghiệp xuất khẩu gạo thuộc nhóm lĩnh vực được ưu tiên tiếp cận tín dụng. Tuy nhiên, việc vay vốn với lãi suất ưu đãi theo định hướng của Chính phủ vẫn không dễ dàng.

“Chỉ đạo vẫn là chỉ đạo, còn ngân hàng cho vay thế nào lại là chuyện khác. Có những quy định, định hướng về lãi suất cho vay đối với lĩnh vực ưu tiên, nhưng doanh nghiệp có thực sự được vay với mức lãi suất đó hay không mới là điều quan trọng”, ông Bình nói.

Theo ông Bình, vướng mắc không hẳn xuất phát từ việc thiếu cơ chế hỗ trợ mà chủ yếu nằm ở khâu triển khai. Dù thông điệp giảm lãi suất được đưa ra nhiều lần, doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận nguồn vốn phù hợp với nhu cầu và năng lực sản xuất, kinh doanh.

Doanh nghiệp xuất khẩu gạo chưa được hưởng mức giảm lãi suất và ưu đãi như kỳ vọng.

Ông Bình cũng cho biết một số ngân hàng có xu hướng tập trung vốn vào các dự án lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp và người dân vẫn cần nguồn tín dụng để duy trì, mở rộng hoạt động. Khi các kênh huy động vốn thay thế còn hạn chế, doanh nghiệp có ít lựa chọn hơn trong việc thương lượng lãi suất và điều kiện vay.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, chi phí vốn cao còn trực tiếp làm tăng giá thành sản phẩm, gây sức ép lên khả năng cạnh tranh.

Theo ông Bình, lãi suất vay của doanh nghiệp có thời điểm lên tới khoảng 10%/năm, cao hơn đáng kể so với mức ưu đãi mà doanh nghiệp kỳ vọng.

“Các lãnh đạo đã nhìn thấy những bất cập và liên tục đưa ra chỉ đạo. Nhưng điều doanh nghiệp quan tâm là các chỉ đạo đó có được thực hiện hay không. Nếu chỉ công bố giảm lãi suất mà doanh nghiệp vẫn phải vay vốn với chi phí cao thì khó khăn vẫn còn nguyên”, ông Bình nhấn mạnh.

Không chỉ các doanh nghiệp xuất khẩu, những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ cũng gặp trở ngại khi tìm kiếm nguồn vốn ưu đãi.

Bà Đặng Thị Ngân, Giám đốc Hợp tác xã Chè Thắng Lợi (Thái Nguyên), cho biết đơn vị có nhu cầu vay khoảng 15 tỷ đồng để mở rộng vùng nguyên liệu. Dù không gặp vướng mắc về tài sản thế chấp, hợp tác xã vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của ngân hàng do hồ sơ hóa đơn đầu ra trong nhiều năm chưa đầy đủ.

Mức lãi suất ưu đãi 6%/năm do một ngân hàng công bố được bà Ngân đánh giá là đáng quan tâm. Tuy nhiên, thời gian áp dụng ngắn khiến hợp tác xã lo ngại chi phí vay sẽ tăng khi chuyển sang lãi suất thả nổi.

“Chúng tôi mong muốn được vay với lãi suất ổn định trong khoảng 3-5 năm để yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất. Nếu chỉ được hưởng lãi suất ưu đãi trong thời gian ngắn, sau đó lãi suất tăng lên thì hợp tác xã sẽ rất khó tính toán hiệu quả đầu tư”, bà Ngân chia sẻ.

Thực tế cho thấy hạ lãi suất mới chỉ giải quyết một phần bài toán vốn. Với các đơn vị quy mô nhỏ, khả năng chứng minh doanh thu, hồ sơ tín dụng và mức độ ổn định của chi phí vay trong dài hạn cũng quyết định việc tiếp cận nguồn vốn.

Khoản vay cũ tiếp tục gây áp lực

Bên cạnh khó khăn khi vay mới, một số doanh nghiệp cho biết họ vẫn chưa được điều chỉnh lãi suất đối với các khoản vay hiện hữu, dù ngân hàng đã công bố chương trình giảm lãi suất.

Ông Hoàng Văn Vinh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư V.A. Ekaterinburg, cho biết doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch đang có nhiều khoản vay ngân hàng, bao gồm cả ngắn hạn và dài hạn. Trong đó, lãi suất của một số khoản vay thả nổi đã tăng lên hơn 11%/năm.

“Tôi chưa thấy ngân hàng nào giảm lãi suất cho tôi theo như công bố đối với các khoản vay cũ. Hiện tôi cũng không có nhu cầu vay mới, dù lãi suất có ưu đãi thấp đi nữa, vì doanh nghiệp đang khó khăn, phải tập trung làm ăn để trả nợ các khoản vay cũ”, ông Vinh nói.

Theo ông Vinh, khi hoạt động kinh doanh còn nhiều trở ngại, doanh nghiệp cần được giảm chi phí tài chính của những khoản vay đang phải trả, thay vì chỉ có thêm cơ hội tiếp cận vốn mới với lãi suất thấp.

Nếu lãi suất dư nợ hiện hữu không được điều chỉnh phù hợp, áp lực trả nợ sẽ tiếp tục đè nặng lên doanh nghiệp, hạn chế nguồn lực dành cho hoạt động kinh doanh và phục hồi sản xuất.

Những kiến nghị này được đưa ra trong bối cảnh cơ quan quản lý liên tục yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Sau cuộc họp giữa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn với 46 ngân hàng về việc triển khai giảm lãi suất, đến nay mới có 16/46 ngân hàng công bố giảm lãi suất cho vay.

Thực tế trên cho thấy việc công bố giảm lãi suất chưa đồng nghĩa mọi doanh nghiệp đều được hưởng lợi. Khi dư nợ cũ vẫn tạo áp lực lớn, điều kiện vay mới còn khó khăn và thời gian ưu đãi chưa đủ dài, nhiều doanh nghiệp tiếp tục ưu tiên trả nợ, duy trì hoạt động thay vì vay thêm để mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Khang Nguyễn