Việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại Việt Nam đang dần đi vào giai đoạn triển khai cụ thể, khi nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, VietinBank, MB, TPBank, SHB… đã chuẩn bị kế hoạch tham gia thông qua việc thành lập pháp nhân hoặc ngân hàng con trong IFC. Chẳng hạn, Vietcombank dự kiến thành lập ngân hàng 100% vốn trong nước để tập trung vào các mảng như tài chính xuyên biên giới và ngân hàng đầu tư, trong khi VietinBank nghiên cứu mô hình phù hợp và khả năng hợp tác với hệ sinh thái fintech của MUFG.
Trước đó, danh sách 13 thành viên sáng lập và nhà đầu tư chiến lược của IFC tại TP.HCM công bố hồi tháng 2 đã có sự góp mặt của nhiều ngân hàng trong nước như MB, TPBank, SHB, Nam A Bank, HDBank. Một ngân hàng nước ngoài là UOB cũng đang có kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng và xây dựng trụ sở tại khu vực này.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng ngân hàng tham gia, mà còn ở cách IFC được thiết kế. Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, nguyên tắc cốt lõi là đảm bảo sự công bằng giữa các thành viên, không phân biệt quy mô hay nguồn gốc. Tất cả cùng hoạt động trên một “sân chơi” chung về luật lệ, tiêu chuẩn và hạ tầng, nơi năng lực cung cấp dịch vụ trở thành yếu tố then chốt.
Điều này khiến lợi thế cạnh tranh không còn dựa chủ yếu vào quy mô hay thị phần, mà chuyển sang chất lượng dịch vụ và khả năng triển khai. Các ngân hàng quy mô nhỏ và vừa, với sự linh hoạt và tốc độ ra quyết định nhanh, có thể tận dụng tốt môi trường này để bứt phá.
Ở góc độ khác, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng khi tham gia IFC, các ngân hàng buộc phải thích nghi với chuẩn mực quốc tế, nơi uy tín, quản trị và kiểm soát rủi ro dài hạn trở thành yếu tố quyết định thay vì tăng trưởng ngắn hạn.
Không chỉ tái định hình cạnh tranh, IFC còn mở ra cơ hội phát triển rộng hơn. Đây được xem là cánh cửa để ngân hàng Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu, tiếp cận trực tiếp các dòng vốn quốc tế, cũng như hợp tác với các định chế tài chính và quỹ đầu tư nước ngoài.
Theo ông Bùi Hải Dương, IFC giúp ngân hàng tiếp cận nguồn vốn đa dạng về đồng tiền, với chi phí và kỳ hạn linh hoạt hơn, từ đó phân bổ vào các lĩnh vực ưu tiên như hạ tầng, năng lượng, logistics hay đổi mới sáng tạo. So với các nguồn vốn truyền thống, dòng vốn qua ngân hàng có lợi thế về tốc độ và khả năng mở rộng.
Một điểm đáng chú ý khác là cơ chế sandbox trong IFC, cho phép thử nghiệm các mô hình mới như blockchain, tiền số hay thanh toán xuyên biên giới trong môi trường kiểm soát. Đây cũng là nền tảng thúc đẩy hợp tác giữa ngân hàng và fintech, kết hợp giữa năng lực vốn – quản trị và công nghệ – đổi mới.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm áp lực. IFC vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế cao về minh bạch và kỷ luật thị trường, buộc các ngân hàng phải nâng cấp công nghệ, cải thiện quản trị và nâng cao chất lượng nhân sự.
Xa hơn, việc tham gia IFC còn đòi hỏi thay đổi mô hình kinh doanh, chuyển từ tăng trưởng dựa vào tín dụng sang cân bằng hơn giữa tín dụng và dịch vụ tài chính.
Có thể thấy, IFC không đơn thuần là một cơ hội mở rộng thị trường, mà là phép thử về năng lực chuyển mình của hệ thống ngân hàng. Thành công không nằm ở việc có mặt, mà ở khả năng thích nghi, nâng cấp và tận dụng hiệu quả “sân chơi” mới để vươn ra khu vực và quốc tế.