Bộ Xây dựng hiện đang lấy ý kiến cho dự thảo thông tư mới liên quan đến vận tải hàng không trong bối cảnh nhu cầu du lịch, đi lại bước vào giai đoạn cao điểm hè.

Theo dự thảo, ngoài các hình thức bồi thường đang áp dụng như tiền mặt, chuyển khoản hoặc vé miễn cước để tiếp tục sử dụng dịch vụ của hãng bay, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung thêm voucher và điểm thưởng tích lũy của hãng hàng không.

Thời gian xử lý hoàn tiền cũng được chia theo từng hình thức cụ thể. Với voucher, thời gian hoàn dự kiến tối đa 7 ngày; tiền mặt hoặc chuyển khoản tối đa 21 ngày; hoàn qua thẻ tín dụng tối đa 45 ngày và hoàn thông qua đại lý tối đa 60 ngày.

Đáng chú ý, mức bồi thường ứng trước đối với các chuyến bay chậm hoặc hủy dự kiến tăng khoảng 25% so với hiện hành. Với đường bay nội địa, mức cao nhất có thể lên tới 500.000 đồng mỗi khách cho mỗi chặng bay, tăng thêm 100.000 đồng so với trước. Với các đường bay quốc tế, mức bồi thường tối đa được đề xuất nâng lên 180 USD mỗi khách/chặng.

Theo Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh này dựa trên biến động lạm phát của đồng USD trong giai đoạn 2015-2025, khoảng 25%, theo dữ liệu từ cơ quan thống kê lao động Mỹ.

Nhiều doanh nghiệp lữ hành đánh giá đây là bước tiến tích cực theo hướng tăng quyền lợi cho hành khách, đồng thời tạo thêm công cụ chăm sóc khách hàng linh hoạt cho các hãng bay.

Ông Nguyễn Ngọc An, Phó Tổng Giám đốc Vietluxtour, cho rằng trong mùa du lịch cao điểm, điều hành khách quan tâm không chỉ là khoản bồi thường mà còn là tốc độ xử lý, tính minh bạch và cảm giác được hỗ trợ kịp thời khi xảy ra sự cố.

Theo ông An, việc bổ sung hình thức bồi thường bằng voucher hoặc điểm thưởng phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới, đặc biệt với nhóm khách thường xuyên di chuyển bằng máy bay. Tuy nhiên, hành khách cần được quyền tự quyết định hình thức nhận bồi thường phù hợp nhất với nhu cầu thực tế của mình.

Ông cũng nhấn mạnh rằng một chuyến bay chậm hoặc hủy có thể kéo theo hàng loạt ảnh hưởng dây chuyền tới lịch trình tour, khách sạn, phương tiện vận chuyển và trải nghiệm chung của du khách.

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Minh Mẫn, Phó Tổng Giám đốc VinaGroup Travel, nhận định dự thảo lần này đã đi đúng vào vấn đề khiến hành khách bức xúc lâu nay: tình trạng chậm, hủy chuyến kéo dài nhưng quy trình xử lý còn thiếu rõ ràng, trong khi mức bồi thường chưa phản ánh đúng thiệt hại thực tế.

Theo ông Mẫn, chỉ vài giờ chậm chuyến cũng có thể khiến cả kế hoạch nghỉ dưỡng hoặc công việc bị đảo lộn, thậm chí ảnh hưởng đến hợp đồng kinh doanh hay các lịch trình quan trọng khác. Vì vậy, tăng mức bồi thường là cần thiết nhưng quan trọng hơn vẫn là hiệu quả thực thi ngoài thực tế.

Ông cho rằng việc nâng trách nhiệm tài chính sẽ tạo áp lực tích cực buộc các hãng hàng không đầu tư mạnh hơn cho quản lý đội bay, công tác bảo dưỡng và điều phối khai thác nhằm hạn chế tình trạng chậm chuyến kéo dài.

Các doanh nghiệp du lịch đồng thời lưu ý cần tránh việc hãng hàng không ưu tiên hướng hành khách nhận voucher thay cho tiền mặt. Với nhiều người chỉ đi máy bay vài lần mỗi năm, voucher chưa chắc mang lại giá trị sử dụng thực tế.

Ngoài thông tư nói trên, Bộ Xây dựng cũng đang đề xuất Chính phủ ban hành nghị định mới về vận tải hàng không với nhiều quy định chặt chẽ hơn đối với trách nhiệm của hãng bay.

Theo dự thảo, chuyến bay sẽ bị xem là chậm nếu khởi hành muộn từ 15 phút trở lên so với lịch bay công bố.

Khi xảy ra chậm chuyến, hãng hàng không phải thông báo kịp thời cho hành khách, gửi lời xin lỗi và nêu rõ nguyên nhân. Đồng thời, thông tin về giờ khởi hành dự kiến mới phải được cập nhật trên hệ thống hiển thị tại sân bay tối thiểu 30 phút/lần.

Nếu chuyến bay chậm từ 2 giờ trở lên, hãng phải phục vụ ăn uống hoặc phát voucher tương đương cho hành khách, đồng thời hỗ trợ đổi giờ bay mà không thu thêm phí chuyển đổi.

Với trường hợp chậm từ 3 giờ trở lên, hành khách có quyền yêu cầu hoàn lại toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng nếu không đồng ý đổi hành trình hoặc chuyển sang chuyến khác.

Đặc biệt, khi chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên, ngoài hoàn vé, hãng hàng không còn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho khách.

Nếu thời gian chậm kéo dài từ 6 giờ trở lên trong khung giờ từ 7 giờ đến 22 giờ, hãng còn phải bố trí nơi lưu trú phù hợp hoặc phương án thay thế khác nếu được hành khách đồng ý.

So với quy định hiện hành, dự thảo mới được đánh giá đã rút ngắn đáng kể thời gian phát sinh trách nhiệm của hãng hàng không, đồng thời tăng thêm nhiều quyền lợi cụ thể cho hành khách.

Linh Hải