Theo dự thảo Luật sửa đổi, cơ chế pháp lý xử lý các khoản chi phí sản xuất, kinh doanh điện chưa được bù đắp - nguyên nhân chính dẫn tới khoản lỗ lũy kế của ngành điện - sẽ được thực hiện thông qua điều chỉnh giá điện.
Tại Điều khoản chuyển tiếp (Điều 3), dự thảo Luật quy định các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ hoạt động sản xuất và cung ứng điện nhưng chưa được tính đầy đủ vào giá bán lẻ điện bình quân trước thời điểm Luật có hiệu lực sẽ được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh giá điện tiếp theo.
Giá bán lẻ điện sẽ được cập nhật, điều chỉnh theo biến động thực tế của các yếu tố đầu vào nhằm bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ cũng như duy trì mức lợi nhuận phù hợp cho hoạt động điện lực.
Với quy định này, khoản lỗ lũy kế khoảng 44.800 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể được xử lý bằng cách phân bổ dần vào giá bán lẻ điện trong tương lai, trên cơ sở công khai và minh bạch các chi phí cấu thành giá điện.
Điều đó cũng đồng nghĩa người tiêu dùng có thể sẽ phải chia sẻ thêm phần chi phí đầu vào phát sinh từ nhiều năm trước thông qua các đợt điều chỉnh giá điện sắp tới.
So với phương án xử lý lỗ từng được Bộ Công Thương đưa ra tại dự thảo sửa đổi Nghị định 72/2025, dự thảo Luật Điện lực lần này yêu cầu đơn vị bán lẻ điện công khai đầy đủ các cấu phần hình thành giá điện, gồm chi phí phát điện, truyền tải, phân phối và bán lẻ điện.
Nếu quy định được thông qua, phạm vi chi phí được phân bổ vào giá điện có thể không chỉ dừng ở giai đoạn 2022-2023 mà còn mở rộng hơn tùy theo quá trình rà soát các khoản chi phí trước đây chưa được tính đủ.
Theo Bộ Công Thương, trong giai đoạn 2022-2023, nhiều yếu tố đầu vào của ngành điện tăng mạnh nhưng chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ điện, khiến EVN thua lỗ lớn. Năm 2022, giá điện được giữ ổn định nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19, dù giá than nhập khẩu, khí và nhiên liệu tăng mạnh dưới tác động của xung đột Nga - Ukraine.
Sang năm 2023, giá điện đã được điều chỉnh tăng nhưng mức tăng vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí thực tế để phục vụ mục tiêu kiểm soát lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội. Điều này khiến EVN chưa thể bù đắp đầy đủ các khoản chi phí phát sinh trước đó.
Theo báo cáo của EVN, khoản lỗ lũy kế trong giai đoạn 2022-2023 từng vượt 50.000 tỷ đồng. Sau khi hoạt động kinh doanh năm 2024 có lãi, mức lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng và duy trì đến hết năm 2025.