Thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến nhờ sự phát triển của ngân hàng số, thẻ ngân hàng, mã QR và các thiết bị chấp nhận thanh toán tại điểm bán. Tuy nhiên, theo Công an TP Hà Nội, một số tổ chức, cá nhân đã lợi dụng phương thức này để thực hiện giao dịch không phát sinh hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thực tế.

Theo khoản 9 Điều 3 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN, giao dịch thanh toán khống tại đơn vị chấp nhận thẻ là việc sử dụng thẻ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ nhưng trên thực tế không phát sinh hoạt động mua bán hoặc cung ứng dịch vụ.

Một thủ đoạn thường gặp là cung cấp dịch vụ rút tiền mặt hoặc đáo hạn thẻ tín dụng. Khi khách hàng chưa đủ khả năng thanh toán dư nợ đến hạn, cơ sở dịch vụ ứng tiền để trả nợ thẻ. Sau khi hạn mức được khôi phục, các đối tượng sử dụng máy POS để thực hiện giao dịch thanh toán giả tạo, thu hồi khoản tiền đã ứng và hưởng phí.

Một số trường hợp sử dụng nhiều hộ kinh doanh, máy POS và tài khoản ngân hàng khác nhau. Doanh số giao dịch lớn nhưng không tương xứng với quy mô, ngành nghề, hóa đơn và hoạt động kinh doanh thực tế.

Những giao dịch này có thể gây khó khăn cho công tác quản lý thuế, kiểm soát dòng tiền và quản trị rủi ro ngân hàng, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Gần 400 máy POS liên quan đến giao dịch 15.000 tỷ đồng

Theo thông tin từ Bộ Công an, Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa phát hiện một số đối tượng trên địa bàn có hoạt động sử dụng máy POS để đáo hạn, rút tiền thẻ tín dụng với quy mô lớn nhưng không đăng ký kinh doanh, không thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Ngày 14/10/2026, Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Phòng An ninh kinh tế và các đơn vị nghiệp vụ đồng loạt triệu tập 30 đối tượng tại Thanh Hóa và Hà Nội để điều tra, làm rõ hành vi trốn thuế thông qua hoạt động kinh doanh máy POS dưới danh nghĩa các hộ kinh doanh trá hình.

Kết quả điều tra ban đầu xác định, các đối tượng sử dụng thông tin hộ kinh doanh để đăng ký tài khoản ngân hàng, thuê, mượn hoặc liên kết với các đơn vị trung gian thanh toán nhằm được cấp máy POS. Sau đó, chúng quảng cáo dịch vụ rút tiền, đáo hạn thẻ tín dụng trên mạng xã hội và thu phí từ 1,5% đến 2% giá trị mỗi giao dịch.

Khi khách hàng cần rút tiền, các đối tượng quẹt thẻ tín dụng qua máy POS dưới hình thức thanh toán hàng hóa, dù thực tế không có giao dịch mua bán. Tiền được chuyển vào tài khoản do các đối tượng quản lý, sau đó chuyển lại cho khách hàng sau khi khấu trừ phí.

Với dịch vụ đáo hạn, các đối tượng chuyển tiền thanh toán dư nợ thẻ tín dụng của khách hàng, rồi tiếp tục quẹt thẻ qua máy POS để thu hồi khoản tiền này.

Để mở rộng hoạt động, các đối tượng thuê thêm máy POS, tuyển nhân viên thực hiện giao dịch và tìm kiếm khách hàng qua mạng xã hội, các mối quan hệ quen biết.

Quá trình điều tra, lực lượng công an thu giữ gần 400 máy POS, 10.000 thẻ tín dụng, 95 điện thoại di động, 20 máy vi tính cùng nhiều tài liệu liên quan.

Theo kết quả đấu tranh ban đầu, các đối tượng khai nhận tổng giá trị giao dịch liên quan khoảng 15.000 tỷ đồng, doanh thu gần 100 tỷ đồng. Từ hoạt động này, số tiền trốn thuế được xác định lên tới hàng chục tỷ đồng. Cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ việc.

Cho mượn máy POS, đứng tên hộ kinh doanh vẫn có thể bị xử lý

Công an TP Hà Nội cảnh báo, việc cho rằng chỉ cho mượn máy POS, đứng tên hộ kinh doanh hoặc không trực tiếp thực hiện dịch vụ đáo hạn thẻ thì sẽ không phải chịu trách nhiệm là nhận thức sai lầm.

Hoạt động chấp nhận thanh toán gắn với thông tin đăng ký của đơn vị chấp nhận thẻ, thiết bị đầu cuối, tài khoản nhận tiền và dữ liệu giao dịch. Các cơ quan chức năng có thể đối chiếu doanh số, hóa đơn, ngành nghề, địa điểm hoạt động và dòng tiền để xác định bản chất giao dịch cũng như trách nhiệm của những người liên quan.

Theo quy định pháp luật, doanh nghiệp và hộ kinh doanh biết rõ không phát sinh mua bán hàng hóa, dịch vụ nhưng vẫn thực hiện hoặc tạo điều kiện cho giao dịch thanh toán khống có thể bị xử lý hành chính. Nếu hành vi có dấu hiệu tội phạm như trốn thuế, gian lận, chiếm đoạt tài sản hoặc hợp thức hóa tiền do phạm tội mà có, các cá nhân liên quan còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ vi phạm.

Công an khuyến cáo người dân, hộ kinh doanh và ngân hàng

Phòng An ninh kinh tế Công an TP Hà Nội khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh chỉ sử dụng máy POS đúng mục đích; không cho thuê, cho mượn thiết bị, tài khoản nhận thanh toán hoặc thông tin đăng ký đơn vị chấp nhận thẻ để người khác sử dụng trái quy định.

Các cơ sở kinh doanh cần thường xuyên kiểm tra giao dịch phát sinh trên thiết bị, tài khoản đứng tên mình và từ chối quẹt thẻ nếu không có hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thực tế.

Đối với người sử dụng thẻ tín dụng, cơ quan công an khuyến cáo không giao thẻ, mã PIN, mã OTP hoặc thông tin bảo mật cho các cơ sở cung cấp dịch vụ đáo hạn. Người gặp khó khăn khi thanh toán dư nợ nên chủ động liên hệ ngân hàng phát hành thẻ để được tư vấn phương án phù hợp.

Các ngân hàng và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cần tăng cường thẩm định, giám sát đơn vị chấp nhận thẻ, chú ý những trường hợp có doanh số, tần suất giao dịch hoặc dòng tiền bất thường so với ngành nghề và quy mô kinh doanh, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Thanh toán không dùng tiền mặt chỉ phát huy hiệu quả khi các giao dịch phản ánh đúng hoạt động kinh tế thực tế. Việc sử dụng máy POS đúng mục đích không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp mà còn góp phần ngăn chặn hành vi gian lận, trốn thuế và lợi dụng hệ thống ngân hàng để thực hiện các hoạt động trái pháp luật.

Phúc Hạnh