Theo TTXVN, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây cho biết lấy làm tiếc trước quyết định của Mỹ rút khỏi tổ chức này và bày tỏ hy vọng Washington sẽ sớm quay lại tham gia tích cực trong thời gian tới.

Trong thông cáo chính thức, WHO nhấn mạnh việc Mỹ rút lui là một quyết định đáng tiếc, đồng thời kêu gọi chính quyền Mỹ xem xét lại lập trường. WHO cũng khẳng định vai trò then chốt của Mỹ trong hệ thống y tế toàn cầu, đặc biệt trong công tác ứng phó các mối đe dọa y tế xuyên biên giới.

Trước đó, ngày 22/1, Mỹ thông báo chính thức rút khỏi WHO, đúng một năm sau khi Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp khởi động tiến trình này. Tuy nhiên, Văn phòng Tổng Thư ký Liên hợp quốc cho biết Mỹ chưa hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý cần thiết cho việc rút lui, bao gồm nghĩa vụ thông báo và thanh toán các khoản tài chính liên quan.

Cùng ngày, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định những lý do mà Mỹ đưa ra để rút khỏi tổ chức là “không đúng sự thật”, đồng thời cảnh báo quyết định này sẽ khiến cả Mỹ và thế giới “kém an toàn hơn”.

Trong nhiều thập kỷ, Mỹ được coi là một trong những trụ cột của an ninh y tế toàn cầu, với vai trò nổi bật trong các chiến dịch xóa bỏ bệnh bại liệt, ứng phó dịch bệnh, cũng như hỗ trợ nâng cao năng lực y tế cho nhiều quốc gia. Mỹ đồng thời là đối tác quan trọng trong các hoạt động viện trợ nhân đạo, hỗ trợ cộng đồng chịu ảnh hưởng bởi xung đột, thiên tai và dịch bệnh.

Hoa Kỳ cũng duy trì sự hiện diện mạnh mẽ tại các trung tâm hợp tác của WHO, cung cấp chuyên môn trong nhiều lĩnh vực như ung thư, sức khỏe tâm thần, dinh dưỡng và quản lý bệnh mạn tính. Trong giai đoạn 2022–2023, Mỹ đã đóng góp hơn 1,28 tỷ USD cho WHO thông qua các khoản đóng góp bắt buộc và tài trợ tự nguyện.

Theo tạp chí Time, một trong những tác động sớm nhất đối với Mỹ nếu rút khỏi WHO là việc các nhà khoa học có thể gặp hạn chế trong việc tiếp cận và hiểu sâu các cơ sở dữ liệu giám sát bệnh truyền nhiễm toàn cầu, bao gồm cúm và các mối đe dọa mới nổi như COVID-19. Các chuyên gia cảnh báo điều này có thể làm suy giảm khả năng phát hiện sớm và ứng phó kịp thời với các đợt bùng phát dịch nguy hiểm.

Nhiều ý kiến cho rằng việc Mỹ rút khỏi WHO không chỉ ảnh hưởng đến an ninh y tế của chính nước này mà còn gây hệ lụy nghiêm trọng với các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, đặc biệt tại châu Phi – nơi phụ thuộc lớn vào nguồn tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật từ WHO.

Theo các chuyên gia, việc thiếu hụt nguồn lực có thể làm gián đoạn các chương trình phòng chống HIV/AIDS, lao, sốt rét, cũng như làm gia tăng gánh nặng tài chính y tế cho người dân. Dù vậy, trong dài hạn, tình hình này cũng có thể thúc đẩy các quốc gia tăng cường phát triển và mở rộng các chương trình bảo hiểm y tế nhằm giảm phụ thuộc vào viện trợ bên ngoài.

WHO khẳng định việc Mỹ rút lui là tổn thất không chỉ đối với tổ chức mà còn với an ninh y tế toàn cầu, đồng thời tiếp tục kêu gọi Washington quay lại để cùng ứng phó hiệu quả hơn với các thách thức y tế trong tương lai.

Thủy Bùi