Đồng USD giảm giá mạnh từ cuối tuần trước sau khi xuất hiện tin tức chi nhánh New York của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiến hành một động thái hiếm gặp được gọi là “rate check” với các nhà giao dịch tiền tệ, tập trung vào cặp tỷ giá USD/yen Nhật.

“Rate check” là việc các quan chức ngân hàng trung ương hỏi giá mua – bán trên thị trường như thể đang chuẩn bị can thiệp thực sự. Động thái này thường được xem là tín hiệu cho thấy nhà chức trách đang theo dõi sát diễn biến tỷ giá và sẵn sàng hành động nếu biến động bị đánh giá là quá mức hoặc gây bất ổn.

Thông tin trên ngay lập tức làm dấy lên suy đoán rằng Mỹ và Nhật Bản có thể đang cân nhắc khả năng phối hợp can thiệp để hỗ trợ đồng yen, vốn đã suy yếu mạnh trong thời gian dài.

Phản ứng trước tín hiệu này, giới giao dịch ồ ạt bán ra USD. Chỉ số đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ quốc tế đã giảm hơn 2,26% trong vòng 5 ngày, mức sụt giảm được xem là bất thường với một đồng tiền giữ vai trò thống trị toàn cầu. Riêng trong một ngày gần nhất, USD tiếp tục mất thêm 0,46%, trong khi đồng yen Nhật tăng hơn 3% trong cùng giai đoạn.

Đồng yen tăng giá mạnh đã kéo chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 1,79% trong phiên 26-1, phản ánh lo ngại các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ chịu tác động tiêu cực từ tỷ giá. Song song đó, giá vàng lập đỉnh mới, vượt mốc 5.000 USD/ounce, củng cố xu hướng nhà đầu tư tìm kiếm tài sản thay thế USD trong vai trò trú ẩn an toàn, nhất là khi bối cảnh chính trị Mỹ ngày càng bất ổn.

Theo chuyên gia Thierry Wizman của ngân hàng Macquarie, diễn biến này cho thấy trật tự tài chính toàn cầu hình thành sau Thế chiến II đang dần xuất hiện các vết rạn. Trong một báo cáo gửi khách hàng, ông nhận định rằng trước đây mỗi khi căng thẳng địa chính trị gia tăng, nhà đầu tư thường đổ xô nắm giữ USD, nhưng hiện nay họ lại ưu tiên vàng, bạc, bạch kim và cổ phiếu quốc phòng.

Paul Donovan, chuyên gia của UBS, cũng cho rằng uy tín quốc tế của Mỹ đang suy giảm, kéo theo sự xói mòn dần vai trò tiền tệ dự trữ toàn cầu của đồng USD.

Tại Mỹ, thị trường đang hướng sự chú ý vào cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed diễn ra vào thứ Tư tuần này. Phần lớn dự báo cho rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong biên độ 3,5–3,75%. Dữ liệu từ công cụ CME FedWatch cho thấy khoảng 97% nhà đầu tư tin rằng lãi suất sẽ không thay đổi trong kỳ họp này.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng tâm điểm thực sự sẽ nằm ở cuộc họp báo sau đó của Chủ tịch Fed Jerome Powell. Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tục gây sức ép công khai yêu cầu hạ lãi suất, nhiều khả năng ông Powell sẽ nhấn mạnh và bảo vệ tính độc lập của Fed.

Nhà kinh tế trưởng Joe Brusuelas của RSM nhận định, dù Fed nhiều khả năng không điều chỉnh lãi suất, nhưng mọi sự chú ý sẽ dồn vào thông điệp của Chủ tịch Powell. Ông kỳ vọng Fed sẽ đưa ra lập luận rõ ràng về sự cần thiết của một ngân hàng trung ương độc lập, đồng thời dự báo Nhà Trắng sẽ sớm có phản ứng sau đó.

Linh Hải