Trong thời gian dài, vấn đề trung tâm của Fed là thời điểm và tốc độ cắt giảm lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, biên bản mới công bố cho thấy hướng thảo luận đã dịch chuyển rõ rệt khi nguy cơ lạm phát kéo dài buộc Fed phải tính đến các biện pháp cứng rắn hơn.

Theo nội dung biên bản, “đa số thành viên” cho rằng việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ có thể trở nên cần thiết nếu lạm phát không hạ nhiệt trong thời gian tới. Đây được xem là tín hiệu đáng chú ý bởi cuộc họp tháng 4 cũng là kỳ họp cuối cùng của Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch Fed, trước khi Kevin Warsh tiếp quản và chủ trì phiên họp chính sách tiếp theo diễn ra ngày 16-17/6.

Tại cuộc họp này, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất. Dù vậy, tranh luận lớn nhất lại nằm ở cách diễn đạt trong tuyên bố sau cuộc họp. Ba Chủ tịch Fed khu vực phản đối việc duy trì ngôn từ mang xu hướng “nới lỏng”, bởi điều đó khiến thị trường hiểu rằng Fed vẫn nghiêng về khả năng giảm lãi suất hơn là tăng thêm.

Biên bản cũng cho thấy không chỉ ba quan chức nói trên, mà còn có nhiều thành viên khác muốn loại bỏ định hướng này khỏi thông cáo, phản ánh sự thay đổi ngày càng rõ trong quan điểm của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).

Một trong những nguyên nhân khiến Fed trở nên thận trọng hơn là căng thẳng địa chính trị tại Iran. Các cuộc tấn công liên quan Mỹ và Israel cùng nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh, khiến giới đầu tư lo ngại lạm phát sẽ kéo dài lâu hơn dự báo ban đầu.

Diễn biến này ngay lập tức tác động lên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ khoảng 4% đầu tháng 3 lên gần 4,6% gần đây, kéo theo chi phí vay mua nhà và vay vốn doanh nghiệp leo thang.

Theo James Egelhof, kinh tế trưởng Mỹ tại BNP Paribas, thị trường hiện đang điều chỉnh lại kỳ vọng đối với Fed, từ dự báo giảm lãi suất sang khả năng phải nâng lãi suất trở lại.

Fed cũng lo ngại rằng chính sách tiền tệ trên thực tế có thể đang trở nên “dễ thở” hơn dù lãi suất danh nghĩa không đổi. Khi lạm phát tăng trong lúc lãi suất giữ nguyên, lãi suất thực sẽ giảm xuống, đồng nghĩa nền kinh tế đang nhận được mức hỗ trợ lớn hơn dự kiến.

Bên cạnh đó, thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì ổn định, trong khi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục bùng nổ. Dù AI được kỳ vọng giúp cải thiện năng suất và hạ nhiệt lạm phát trong dài hạn, lượng vốn khổng lồ đổ vào xây dựng trung tâm dữ liệu cùng hiệu ứng tài sản từ cổ phiếu công nghệ tăng mạnh lại có thể kích thích nhu cầu tiêu dùng trong ngắn hạn.

Lạm phát Mỹ hiện đã vượt mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm. Trước đây, nhiều quan chức tin rằng áp lực giá sẽ dần suy yếu khi các yếu tố như thuế quan, chi phí nhà ở hay cú sốc tạm thời giảm bớt. Tuy nhiên, niềm tin này hiện không còn chắc chắn như trước.

Chủ tịch Fed Philadelphia Anna Paulson, người từng kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào cuối năm, nay cho rằng thị trường có cơ sở khi bắt đầu tính tới khả năng Fed phải tăng lãi suất trở lại.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn đánh giá cú sốc giá năng lượng chỉ mang tính tạm thời. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho rằng lạm phát cơ bản đã có xu hướng giảm trước khi xung đột Iran bùng phát và có thể quay lại xu hướng này sau vài tháng.

Nếu kịch bản đó xảy ra, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ có nhiều dư địa điều hành hơn. Ngược lại, nếu giá năng lượng tiếp tục neo cao và lạm phát lan sang tiền lương cũng như dịch vụ, Fed có thể đối mặt với áp lực điều hành lớn hơn nhiều trong thời gian tới.

Hà Trang