Tổ chức Xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings ngày 22-1-2026, đã chính thức điều chỉnh xếp hạng đối với các công cụ nợ dài hạn cao cấp có bảo đảm của Việt Nam từ BB+ lên BBB-. Trao đổi với báo chí, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhận định đây là tín hiệu rất tích cực, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của các công cụ nợ Việt Nam trên thị trường tài chính toàn cầu.

Theo Thứ trưởng, trước đó Fitch xếp các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam ở mức BB+, tương đương xếp hạng tín nhiệm quốc gia mà Fitch công bố vào tháng 6-2025. Việc nâng lên BBB- cho thấy tổ chức xếp hạng quốc tế đã đánh giá tích cực hơn về năng lực trả nợ cũng như mức độ rủi ro của các công cụ nợ này.

Lý giải quyết định trên, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết Fitch dựa trên ba yếu tố chính.

Thứ nhất, Fitch Ratings thời gian qua đã bổ sung thêm các tiêu chí đánh giá đối với công cụ nợ dài hạn có bảo lãnh, trong đó tập trung vào khả năng trả nợ của quốc gia trong trường hợp xảy ra vỡ nợ và mức độ thu hồi nợ. Khi áp dụng các tiêu chí này đối với Việt Nam, Fitch ghi nhận kết quả ở mức tích cực, qua đó hỗ trợ cho việc nâng hạng.

Thứ hai, Fitch đánh giá triển vọng trả nợ của Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế được dự báo tiếp tục phát triển, với các yếu tố nền tảng duy trì xu hướng tích cực.

Thứ ba, Fitch xem xét trái phiếu Brady do Việt Nam phát hành năm 1998 phục vụ quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, có kỳ hạn 30 năm và được bảo lãnh bằng trái phiếu Kho bạc Chính phủ Hoa Kỳ. Yếu tố bảo lãnh này giúp giảm đáng kể mức độ rủi ro, tác động tích cực đến xếp hạng tín nhiệm.

Mặc dù việc nâng hạng công cụ nợ dài hạn có bảo đảm là độc lập với xếp hạng tín nhiệm quốc gia, song hiệu ứng lan tỏa được đánh giá là rất rõ. Trước hết, động thái này phản ánh mức độ rủi ro của nền kinh tế Việt Nam đang được cải thiện, từ đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và tạo thuận lợi trong thu hút dòng vốn, nhất là khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới 2026–2030.

Đáng chú ý, việc công cụ nợ dài hạn có bảo đảm được xếp hạng BBB- đồng nghĩa với việc Việt Nam chuyển từ nhóm “đầu cơ” sang nhóm “đầu tư” đối với loại công cụ nợ này. Điều đó mở ra dư địa thuận lợi hơn cho Chính phủ trong việc lựa chọn thời điểm phát hành nợ ra thị trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng thời gian tới rất lớn.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, khi Chính phủ phát hành thành công các công cụ nợ trên thị trường quốc tế, hiệu ứng tích cực sẽ lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp, tạo tiền đề để các tập đoàn lớn của Việt Nam tiếp cận thị trường vốn toàn cầu, huy động nguồn lực phục vụ đầu tư trong nước.

Liên quan mục tiêu nâng hạng tín nhiệm quốc gia, Bộ Tài chính đang xây dựng kế hoạch phối hợp với các bộ, ngành, đặc biệt là các cơ quan điều hành kinh tế vĩ mô như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường…, nhằm sơ kết 5 năm thực hiện Đề án nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia đến năm 2030.

Theo Thứ trưởng, đây là đề án có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao, có nền công nghiệp hiện đại và đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Trong tiến trình đó, việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia là yêu cầu cần thiết.

Việc sơ kết đề án sẽ giúp các cơ quan chức năng xác định rõ hơn giải pháp và lộ trình thời gian tới, tiếp nối kết quả nâng hạng công cụ nợ dài hạn có bảo đảm từ BB+ lên BBB-, qua đó tiếp tục nâng cao hình ảnh và uy tín của Việt Nam trong mắt cộng đồng đầu tư quốc tế.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính dự kiến tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Nhóm thứ nhất là xây dựng và điều hành các chính sách liên quan đến nợ công, nợ Chính phủ và nợ quốc gia, bảo đảm duy trì các chỉ tiêu này ở mức an toàn, tích cực, phù hợp với tiêu chí đánh giá của các tổ chức xếp hạng tín nhiệm.

Nhóm thứ hai là phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp nền tảng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó cải thiện các chỉ số then chốt trong đánh giá tín nhiệm.

Nhóm thứ ba là tăng cường làm việc với các tổ chức xếp hạng như S&P, Fitch Ratings, Moody’s, đẩy mạnh cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và minh bạch để các tổ chức này có cơ sở đánh giá chính xác hơn về nền kinh tế Việt Nam.

Bộ Tài chính cho biết thời gian qua đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành liên quan làm việc với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm, giúp họ hiểu rõ hơn về thực trạng, nỗ lực và kết quả phát triển của Việt Nam. Trên cơ sở đó, các đánh giá về triển vọng kinh tế Việt Nam ngày càng tích cực hơn.

Với việc triển khai đồng bộ ba nhóm giải pháp trên, Bộ Tài chính kỳ vọng việc nâng hạng công cụ nợ dài hạn có bảo đảm lần này sẽ trở thành bước khởi đầu quan trọng, tạo nền tảng để Việt Nam tiếp tục phấn đấu nâng hạng tín nhiệm quốc gia trong thời gian tới.

Thủy Bùi