Từ ngày 1/1/2026, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) và Nghị định 320/2025/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực, bổ sung nhiều yêu cầu mới liên quan đến chi phí được trừ khi tính thuế. Trong bối cảnh đó, không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi, băn khoăn về hình thức chi trả tiền lương cho người lao động.

Tại Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, có ý kiến đặt vấn đề: trường hợp doanh nghiệp trả lương cho người lao động bằng tiền mặt hoặc hiện vật, với số tiền trên 5 triệu đồng/người/lần, thì khoản chi này có còn được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp hay không.

Nguyên nhân xuất phát từ quy định tại tiết c, khoản 1, Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, trong đó yêu cầu các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên khi mua hàng hóa, dịch vụ phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Doanh nghiệp lo ngại tiền lương chi trả bằng tiền mặt cũng có thể bị áp dụng quy định này và bị loại khỏi chi phí hợp lệ.

Giải đáp vấn đề trên, Bộ Tài chính dẫn chiếu Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP để làm rõ nguyên tắc áp dụng. Theo Điều 9 Luật Thuế TNDN, các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế phải đáp ứng các điều kiện: chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; và đối với các khoản mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị lớn thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Nghị định 320/2025/NĐ-CP cụ thể hóa quy định này nhưng Bộ Tài chính nhấn mạnh: yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt chỉ áp dụng cho các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán tương tự. Tiền lương, tiền công trả cho người lao động không phải là khoản mua hàng hóa, dịch vụ nên không thuộc diện bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt, kể cả khi giá trị mỗi lần chi trả vượt 5 triệu đồng.

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, để tiền lương, tiền công được tính vào chi phí được trừ, doanh nghiệp chỉ cần đáp ứng các điều kiện chung như có hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế trả lương; có bảng lương, bảng chấm công và chứng từ chi trả; khoản chi phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc trả lương bằng tiền mặt, chuyển khoản hay hiện vật không làm thay đổi bản chất chi phí, miễn là doanh nghiệp chứng minh được việc chi trả là có thật, hợp pháp và liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.

Linh Hải