Theo thông tin từ Bộ Tài chính, trong quá trình quản lý thuế, cơ quan chức năng vẫn phát hiện nhiều trường hợp lợi dụng hình thức thanh toán tiền mặt hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để che giấu doanh thu, từ đó làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp.

Thực tế này cho thấy nhu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý cũng như đẩy mạnh các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng chuyển dịch theo hướng số hóa, việc thúc đẩy thanh toán điện tử được xem là giải pháp quan trọng nhằm minh bạch dòng tiền và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Theo phản ánh từ cơ quan quản lý, một số tổ chức và cá nhân kinh doanh đã tìm cách né tránh việc ghi nhận doanh thu bằng nhiều hình thức khác nhau. Có trường hợp người bán chỉ chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt thay vì chuyển khoản; ở một số nơi, khách hàng còn được hướng dẫn ghi nội dung chuyển tiền không đúng bản chất giao dịch như “trả nợ”, “tiền ship” hay “hỗ trợ cá nhân” để tránh bị nhận diện là doanh thu kinh doanh.

Thậm chí, có tình trạng sử dụng tài khoản cá nhân của người thân hoặc nhân viên để nhận tiền thanh toán từ khách hàng. Khi các giao dịch này không được kiểm soát hiệu quả, việc xác định doanh thu thực tế sẽ trở nên khó khăn, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế.

Các chuyên gia cho rằng thanh toán bằng tiền mặt tự thân không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, khi tiền mặt bị sử dụng như một công cụ để che giấu doanh thu hoặc né tránh nghĩa vụ thuế, nó có thể tạo ra những “kẽ hở” trong công tác quản lý.

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh, việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt được xem là giải pháp quan trọng để minh bạch hóa các dòng tiền và hỗ trợ cơ quan quản lý kiểm soát hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn.

Thời gian qua, việc triển khai hóa đơn điện tử, đặc biệt là hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, đã giúp cơ quan thuế có thêm công cụ giám sát doanh thu của hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Khi các giao dịch được ghi nhận và lưu trữ trên hệ thống dữ liệu, khả năng che giấu doanh thu sẽ giảm đáng kể.

Bên cạnh đó, việc khuyến khích thanh toán qua ngân hàng hoặc các nền tảng thanh toán điện tử cũng tạo ra dấu vết giao dịch rõ ràng, giúp cơ quan quản lý dễ dàng đối chiếu và kiểm tra khi cần thiết.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Lê Thị Nhung – Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts – cho biết việc sử dụng tiền mặt trong giao dịch kinh doanh không bị pháp luật cấm. Tuy nhiên, nếu tiền mặt được sử dụng nhằm che giấu doanh thu hoặc trốn tránh nghĩa vụ thuế thì có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý nghiêm trọng.

Theo bà Nhung, khi cơ quan chức năng chứng minh được hành vi cố ý che giấu doanh thu để giảm số thuế phải nộp, tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Trong trường hợp số tiền trốn thuế lớn hoặc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, người vi phạm thậm chí có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Luật sư cũng cho rằng việc tăng cường minh bạch giao dịch thông qua thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế mà còn góp phần tạo môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh giữa các chủ thể trên thị trường.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới. Khi dòng tiền trong nền kinh tế ngày càng được số hóa và minh bạch, những “kẽ hở” trong việc che giấu doanh thu cũng sẽ dần thu hẹp.

Theo Luật sư Lê Thị Nhung, điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế mà còn góp phần củng cố kỷ cương tài chính, tạo nền tảng cho một môi trường kinh doanh minh bạch và bền vững hơn.

Khải Hưng