Smartphone ngày nay ngày càng được cải tiến về công nghệ và độ bền. Vì thiết bị có giá thành không nhỏ, nhiều người muốn mua một chiếc rồi sử dụng hàng chục năm để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, trên thực tế, việc duy trì một chiếc điện thoại suốt khoảng thời gian dài như vậy không hề đơn giản.

Vì sao người dùng muốn kéo dài thời gian sử dụng điện thoại?

Theo dữ liệu từ Reviews.org, người tiêu dùng Mỹ trung bình thay điện thoại sau mỗi 32 tháng. Hai nguyên nhân phổ biến là pin suy giảm dung lượng và nhu cầu sử dụng thiết bị có hiệu năng cao hơn.

Trong khi đó, tình trạng khan hiếm RAM khiến giá nhiều mẫu flagship tăng mạnh, thúc đẩy người dùng muốn kéo dài thời gian sử dụng thiết bị và hướng đến triết lý tiêu dùng “Buy It For Life” – mua một lần, dùng cả đời.

Dù vậy, tuổi thọ thực tế của smartphone vẫn bị giới hạn bởi cả phần cứng lẫn phần mềm.

Các mẫu điện thoại hiện đại thường được thiết kế mỏng nhẹ, chú trọng tính thẩm mỹ. Để đạt được điều này, nhà sản xuất sử dụng pin liền máy, keo dán chuyên dụng và cách bố trí linh kiện phức tạp, khiến việc tháo lắp, sửa chữa trở nên khó khăn hơn.

Pin là bộ phận chịu ảnh hưởng rõ rệt. Pin lithium-ion sẽ suy giảm dung lượng theo thời gian, trong khi việc thay thế có thể không dễ dàng. Một số thói quen sử dụng thiếu hợp lý còn khiến quá trình chai pin diễn ra nhanh hơn.

Không chỉ phần cứng, phần mềm cũng có giới hạn riêng. Các ứng dụng mới dần ngừng hỗ trợ những phiên bản Android cũ do yêu cầu bảo mật và khả năng tương thích.

Vì thế, ngay cả khi điện thoại vẫn còn nguyên vẹn về ngoại hình, pin xuống cấp, việc ngừng cập nhật phần mềm, dung lượng lưu trữ hạn chế và RAM thấp vẫn có thể khiến máy hoạt động kém mượt mà sau nhiều năm.

Pin xuống cấp và linh kiện hao mòn theo thời gian

Chai pin là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm giảm tuổi thọ điện thoại Android.

Do đặc tính hóa học của pin lithium-ion, dung lượng sẽ giảm dần theo thời gian, kể cả khi người dùng không sử dụng thiết bị. Sạc đúng cách có thể làm chậm quá trình này nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn.

Nhiều mẫu điện thoại hiện nay có thể giữ khoảng 80% dung lượng pin ban đầu sau 800–1.000 chu kỳ sạc đầy, tương đương khoảng 2–3 năm nếu sử dụng và sạc hằng ngày.

Khi pin xuống cấp, người dùng thường cân nhắc thay pin hoặc mua điện thoại mới. Trên thực tế, nhiều người lựa chọn phương án thứ hai.

Tuy nhiên, pin không phải linh kiện duy nhất bị ảnh hưởng bởi thời gian sử dụng. Màn hình cũng có thể xuống cấp sau nhiều năm hoạt động.

Phần lớn flagship Android hiện nay sử dụng màn hình OLED, công nghệ có thể gặp hiện tượng lưu ảnh hoặc “bóng ma” (burn-in) khi các chi tiết tĩnh xuất hiện liên tục trong thời gian dài.

Hiện tượng này có thể để lại dấu vết vĩnh viễn trên màn hình, chẳng hạn như thanh điều hướng hoặc biểu tượng trạng thái. Ngoài ra, các điểm ảnh OLED có thể giảm độ sáng không đồng đều, thậm chí xuất hiện những đường sọc ngang hoặc dọc cố định trong một số trường hợp.

Những lỗi này có thể được khắc phục bằng cách sửa chữa, nhưng chi phí thay màn hình thường khá cao. Nếu nhiều linh kiện lần lượt hỏng hóc, tổng tiền sửa chữa tích lũy có thể vượt chi phí mua một thiết bị mới.

Điện thoại cũ còn gặp bất lợi về dung lượng RAM và bộ nhớ trong. Các thông số thấp có thể khiến máy xử lý chậm, giảm hiệu năng và khó đáp ứng những tính năng công nghệ mới.

Samsung Galaxy S7 là ví dụ điển hình. Ra mắt cách đây khoảng một thập kỷ, thiết bị này chỉ có 4GB RAM và 32GB bộ nhớ trong. Trong bối cảnh các tính năng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng cần nhiều tài nguyên bộ nhớ, cấu hình như vậy khó đáp ứng nhu cầu hiện nay.

Hết thời hạn cập nhật, điện thoại đối mặt nguy cơ bảo mật

Linh kiện hỏng hóc có thể được thay mới, nhưng giới hạn hỗ trợ phần mềm lại là vấn đề khó khắc phục.

Ngay cả những mẫu flagship cao cấp như Google Pixel 10 và Samsung Galaxy S26 cũng chỉ được cam kết cập nhật tối đa 7 năm. Khi thời hạn này kết thúc, nhà sản xuất sẽ ngừng hỗ trợ theo cam kết hiện tại.

Với Galaxy S26, bản cập nhật cuối cùng dự kiến được phát hành vào năm 2033. Sau đó, những lỗ hổng bảo mật mới được phát hiện có thể không còn được vá, làm tăng nguy cơ thông tin cá nhân, mật khẩu và dữ liệu của người dùng bị đe dọa.

Ứng dụng ngân hàng là một ví dụ đáng chú ý. Do yêu cầu cao về bảo mật và mã hóa, các ứng dụng này có thể ngừng hoạt động trên những phiên bản Android quá cũ.

Những hạn chế về phần cứng, pin và phần mềm khiến việc sử dụng một chiếc điện thoại Android ổn định, mượt mà suốt 10 năm trở nên rất khó khăn.

Với phần lớn người dùng, khoảng 3–5 năm thường là khoảng thời gian hợp lý để sử dụng một chiếc smartphone trước khi cân nhắc nâng cấp.

Thanh Huyền