Tan làm muộn, tắc đường, bận chăm sóc gia đình hoặc dành nhiều thời gian cho các thiết bị điện tử khiến không ít người chỉ ăn tối vào khoảng 9-10 giờ đêm, thậm chí ngay trước khi đi ngủ. Đây là thói quen khá phổ biến nhưng có thể tác động không chỉ đến hệ tiêu hóa mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của thận.

Theo các chuyên gia, thời điểm ăn tối có liên quan mật thiết đến đồng hồ sinh học, quá trình chuyển hóa của cơ thể và nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.

Vì sao ăn tối muộn có thể gây hại cho thận?

Thận không chỉ đảm nhiệm chức năng tạo nước tiểu mà còn giúp lọc chất thải, cân bằng khoáng chất, điều hòa huyết áp và tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa quan trọng.

Bác sĩ Himesh Gandhi, chuyên gia phẫu thuật tiết niệu - ung thư tại Ruby Hall Clinic (Ấn Độ), cho biết việc ăn tối quá muộn, đặc biệt là sát giờ đi ngủ, có thể làm rối loạn đồng hồ sinh học của cơ thể. Đồng hồ sinh học đóng vai trò điều hòa hoạt động chuyển hóa, nội tiết tố và chức năng của nhiều cơ quan.

Nhiều nghiên cứu cho thấy thói quen ăn tối muộn thường xuyên có thể khiến cơ thể kiểm soát đường huyết kém hơn, làm tăng đề kháng insulin, tăng cân và tăng huyết áp. Đây đều là những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn tính.

Các mạch máu nhỏ trong thận rất dễ bị tổn thương khi đường huyết và huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Quá trình này thường diễn ra âm thầm qua nhiều năm và chỉ được phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.

Ban đêm là thời điểm cơ thể bước vào giai đoạn nghỉ ngơi. Nếu ăn quá no ngay trước khi ngủ, hệ chuyển hóa sẽ phải hoạt động nhiều hơn bình thường.

Theo bác sĩ Gandhi, những bữa ăn lớn vào cuối ngày có thể khiến đường huyết và triglyceride duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn. Về lâu dài, điều này làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp, từ đó tạo thêm gánh nặng cho thận.

Nói cách khác, ăn tối muộn không gây tổn thương thận ngay lập tức, nhưng nếu duy trì trong thời gian dài có thể góp phần làm gia tăng các bệnh lý chuyển hóa - nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy giảm chức năng thận.

Ăn tối như thế nào để tốt cho thận?

Theo bác sĩ Gandhi, không có khung giờ ăn tối cố định phù hợp với tất cả mọi người. Tuy nhiên, nếu có thể, nên ăn tối trước khi đi ngủ khoảng 2-3 giờ để cơ thể có đủ thời gian tiêu hóa thức ăn và ổn định đường huyết.

Bữa tối cũng không nên là bữa ăn nhiều nhất trong ngày. Một thực đơn cân đối gồm rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu protein nạc và chất béo lành mạnh sẽ hỗ trợ quá trình chuyển hóa tốt hơn.

Ngược lại, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, món ăn nhiều muối, đồ uống có đường và các bữa ăn quá nhiều vào cuối ngày.

Những thói quen giúp bảo vệ thận lâu dài

Theo khuyến cáo của bác sĩ Gandhi, việc bảo vệ sức khỏe thận cần được duy trì bằng nhiều thói quen tốt mỗi ngày, thay vì chỉ thay đổi một yếu tố.

Các biện pháp được khuyến nghị gồm duy trì tập thể dục thường xuyên, giữ cân nặng hợp lý, tránh lạm dụng thuốc giảm đau và không hút thuốc lá.

Bên cạnh đó, mỗi người nên ngủ đủ giấc, uống đủ nước nếu không có chống chỉ định của bác sĩ, kiểm tra huyết áp, đường huyết và chức năng thận định kỳ. Đồng thời, không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như phù, mệt mỏi kéo dài hoặc thay đổi lượng nước tiểu.

Thận thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng cho đến khi tổn thương đã tiến triển. Vì vậy, những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt, chẳng hạn như ăn tối sớm hơn, có thể góp phần bảo vệ chức năng thận về lâu dài.

Linh Hải