Tại Hội thảo về Thanh toán QR Code gần đây, ông Nguyễn Hoàng Long – Phó Tổng giám đốc NAPAS – nhấn mạnh, trong nhiều năm qua, hình thức QR P2P (chuyển tiền cá nhân) vẫn chiếm ưu thế nhưng chưa giải quyết được giao dịch giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp. P2P không đáp ứng các nhu cầu quan trọng như kết nối với hệ thống bán hàng, xuất hóa đơn tự động, quản lý doanh thu, hay đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng khi tra soát, khiếu nại, hoàn tiền. Ông Long nhận định: “Nếu chỉ dùng P2P, không có đơn vị nào chịu trách nhiệm toàn diện.”
Để khắc phục hạn chế này, NAPAS tập trung triển khai QR payment P2M (Point-to-Merchant) dành cho người tiêu dùng thông minh và các đơn vị bán hàng muốn chuyên nghiệp hóa thanh toán. Ông Long cho rằng xu hướng chuyển dịch từ QR P2P sang QR payment sẽ tăng mạnh trong thời gian tới.
Việc phát triển QR payment không thể dựa vào một đơn vị hạ tầng mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng, trung gian thanh toán và cơ quan quản lý. Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò thiết lập chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật, giúp các đơn vị liên thông trong nước và tiến tới kết nối quốc tế. Mục tiêu của NAPAS là “khách hàng Việt Nam có thể dùng app ngân hàng Việt để quét QR thanh toán tại nước ngoài; và ngược lại, khách quốc tế dùng app hoặc ví điện tử để thanh toán tại Việt Nam.”
Trong hệ sinh thái này, ngân hàng triển khai mạng lưới điểm chấp nhận thanh toán; trung gian thanh toán phát triển kết nối; còn NAPAS đảm nhiệm vai trò kết nối toàn bộ hệ thống QR trong nước và xuyên biên giới.
Để tăng cường an toàn và bảo mật, NAPAS tích hợp hệ thống cảnh báo rủi ro từ SIMO của Ngân hàng Nhà nước, danh sách đen từ Bộ Công an, cùng hệ thống big data và AI để phát hiện và cảnh báo tài khoản nghi vấn. Một bộ “sổ tay hướng dẫn xử lý giao dịch nghi ngờ, giả mạo” cũng được Hiệp hội Ngân hàng ban hành, dự kiến áp dụng từ đầu tháng 12.
Tại thị trường nội địa, NAPAS mở rộng kết nối với ngân hàng và trung gian thanh toán, chuyển đổi các điểm P2P sang P2M, chuẩn hóa thanh toán, tăng minh bạch dữ liệu cho cơ quan quản lý. Đồng thời, khách hàng ví điện tử có thể sử dụng chung mạng lưới với khách hàng ngân hàng, nâng cao độ phủ và thuận tiện của QR payment.
Về mở rộng quốc tế, từ năm 2022, Việt Nam đã kết nối QR với Thái Lan; 2023 mở rộng sang Campuchia; đầu năm 2025 hoàn tất kết nối với Lào. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc dự kiến đi vào hoạt động trong tháng 12 năm nay, mở ra cơ hội lớn cho việc triển khai QR quốc tế. Từ 2025–2026, NAPAS sẽ tiếp tục mở rộng sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Malaysia và Singapore, với toàn bộ công tác chuẩn bị đang được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước.
Ông Long kỳ vọng: “NAPAS cùng ngân hàng và trung gian thanh toán sẽ cung cấp dịch vụ QR không chỉ trong nước mà còn vươn ra quốc tế, mang lại lợi ích thực sự cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời đóng góp vào chuyển đổi số của nền kinh tế.”