Chuẩn bị tương đối đầy đủ

Tại tọa đàm “Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?” diễn ra ngày 27/1, ông Đặng Tất Thành – đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) – cho biết các điều kiện cơ bản để triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 đến nay đã được chuẩn bị tương đối đầy đủ.

Về nguồn cung ethanol, Việt Nam hiện có hai nguồn chính là sản xuất trong nước và nhập khẩu. Với nguồn nội địa, cả nước có 6 nhà máy ethanol đủ khả năng vận hành, tổng công suất thiết kế khoảng 500.000 m³ mỗi năm, đáp ứng khoảng 40–50% nhu cầu E100 để pha chế xăng sinh học E5 và E10.

Bên cạnh đó, Việt Nam có thể nhập khẩu E100 từ Mỹ và Brazil – hai quốc gia chiếm hơn 80% sản lượng ethanol toàn cầu, với sản lượng dư thừa mỗi năm khoảng 30–40 triệu m³ so với nhu cầu nội địa của họ.

Về hạ tầng kỹ thuật, theo ông Thành, nhiều doanh nghiệp đầu mối xăng dầu lớn đã đủ năng lực lưu trữ, pha chế và phân phối ethanol E100 cũng như xăng sinh học E5, E10. Một số đơn vị đã triển khai thí điểm kinh doanh xăng E10 và ghi nhận phản hồi tích cực từ người tiêu dùng, cho thấy thị trường bước đầu chấp nhận loại nhiên liệu này.

Ông Đỗ Văn Tuấn – Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam – đánh giá việc triển khai xăng E10 không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn tạo đầu ra ổn định cho nông nghiệp. Ethanol trong nước chủ yếu được sản xuất từ sắn, loại nông sản lâu nay phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc. Khi chương trình xăng sinh học được triển khai đồng bộ, nhu cầu ethanol ổn định sẽ góp phần giảm rủi ro thị trường và nâng cao giá trị chuỗi sản xuất nông nghiệp.

Ngoài ra, ethanol cũng là nội dung thường xuyên trong các vòng đàm phán thương mại Việt Nam – Mỹ, và việc triển khai E10 được kỳ vọng mở thêm dư địa nhập khẩu ethanol từ Mỹ.

Có cơ chế hỗ trợ để giảm giá xăng E10

Đại diện Petrolimex cho biết doanh nghiệp đã thí điểm kinh doanh xăng E10 từ ngày 1/8/2025 tại 36 cửa hàng trên địa bàn TPHCM (trước sáp nhập). Quá trình này tập trung chuẩn hóa hạ tầng, quy trình quản lý và vận hành để bảo đảm chất lượng xăng E10 đáp ứng tiêu chuẩn cơ sở và quy chuẩn hiện hành.

Sau hơn 5 tháng thí điểm, sản lượng tiêu thụ E10 có xu hướng tăng và chưa ghi nhận khiếu nại nào liên quan đến chất lượng. Tuy nhiên, do hai nhà máy lọc dầu trong nước chưa cung ứng được xăng nền chất lượng cao để pha chế E10, Petrolimex vẫn phải nhập khẩu 100% xăng nền từ Nhật Bản và một số nước Đông Nam Á, khiến chi phí đầu vào cao và ảnh hưởng đến giá bán.

Ở góc độ phương tiện sử dụng, ông Đào Công Quyết – đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) – khẳng định hầu hết các mẫu ô tô hiện nay đều được thiết kế phù hợp với xăng E10. Hiệp hội đã khuyến cáo hệ thống phân phối, đại lý chia sẻ thông tin đến khách hàng và sẵn sàng cam kết bảo hành nếu xe sử dụng đúng loại nhiên liệu theo khuyến cáo kỹ thuật.

Với xe máy, ông Lỗ Hải Nam – Trưởng ban kỹ thuật Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAM) – cho biết toàn bộ dòng xe của các hãng thành viên đều có thể dùng xăng E10, kể cả xe sản xuất từ 20–25 năm trước. Tuy vậy, người dùng cần lưu ý ethanol có đặc tính hút nước và khả năng tẩy rửa mạnh.

“Nếu xe để lâu không sử dụng hoặc hệ thống nhiên liệu có cặn bám lâu năm, việc dùng E10 có thể gây khó khởi động hoặc tắc nghẽn nhẹ. Người dùng nên bảo dưỡng định kỳ để hạn chế các hiện tượng này”, ông Nam khuyến cáo.

Theo bà Nguyễn Thị Thúy Hiền – Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) – Bộ đã xây dựng lộ trình và trình Chính phủ, Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành để triển khai xăng E10 đồng bộ trên toàn quốc. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất rà soát, điều chỉnh chính sách thuế và sớm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhiên liệu sinh học.

Linh Hải