Trong phiên giao dịch ngày 20/1, rupiah giảm xuống 16.978 rupiah đổi 1 USD, chính thức xác lập mức thấp kỷ lục. Đồng tiền này vốn đã chịu sức ép mất giá trong thời gian gần đây do những lo ngại liên quan đến định hướng chính sách và yếu tố niềm tin của thị trường.

Cú giảm mới nhất diễn ra sau thông tin Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đề cử Thứ trưởng Bộ Tài chính Thomas Djiwandono – cháu trai của ông – vào danh sách ứng viên cho vị trí Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương, cùng với hai quan chức cấp cao khác trong ngành. Vị trí này hiện đang bị bỏ trống sau khi một lãnh đạo ngân hàng trung ương từ chức.

Theo giới phân tích, việc đề cử người có quan hệ gia đình trực tiếp với Tổng thống đã làm dấy lên lo ngại về mức độ độc lập của Ngân hàng Indonesia, yếu tố vốn được thị trường ngoại hối đặc biệt nhạy cảm.

“Mối đe dọa đối với tỷ giá rupiah là rất rõ ràng, bởi thị trường phản ứng mạnh với nhận thức và kỳ vọng, chứ không chỉ dựa trên số liệu kinh tế”, Giáo sư Syafruddin Karimi, Khoa Kinh tế và Kinh doanh, Đại học Andalas (Tây Sumatra), nhận định với Nikkei Asia.

Ông Karimi nhấn mạnh rằng bất kỳ ứng viên nào nắm giữ vị trí then chốt tại Ngân hàng Indonesia cần phải sớm tách bạch các mối liên hệ chính trị ngay từ giai đoạn tuyển chọn, thay vì chờ đến khi chính thức nhậm chức.

Ngoài mối quan hệ gia đình với Tổng thống Prabowo, ông Thomas Djiwandono hiện còn giữ vai trò thủ quỹ của đảng cầm quyền Gerindra – đảng do ông Prabowo lãnh đạo.

Trước làn sóng lo ngại, nghị sĩ Mukhamad Misbakhun, người giám sát quy trình đề cử tại Hạ viện Indonesia, kêu gọi dư luận không nên phản ứng thái quá. Ông cho rằng mối quan hệ gia đình không nên là lý do để phủ nhận năng lực của ứng viên.

“Không có gì đáng nghi ngờ. Ông ấy có trình độ, kinh nghiệm và uy tín trong giới tài chính – kinh doanh. Ông từng đảm nhiệm vị trí Thứ trưởng Tài chính, còn cha ông ấy từng là Phó Thống đốc và Thống đốc Ngân hàng Indonesia”, ông Misbakhun phát biểu với báo chí tại Jakarta.

Cha của ông Djiwandono là ông Joseph Soedradjad Djiwandono, người từng giữ chức Thống đốc Ngân hàng Indonesia trong giai đoạn 1993–1998. Mẹ của ông, bà Biantiningsih Miderawati, là chị gái của Tổng thống Prabowo.

Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa cũng lên tiếng bảo vệ đề cử này, cho rằng ông Djiwandono có đủ nền tảng để đảm nhận vai trò mới. “Ông Thomas đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, và việc mở rộng sang chính sách tiền tệ sẽ giúp ông ấy tích lũy thêm hiểu biết”, ông Sadewa nói.

Vị bộ trưởng khẳng định, bất kể ai được bổ nhiệm vào ban lãnh đạo Ngân hàng Indonesia, chính phủ sẽ không thể can thiệp vào các quyết định về chính sách tiền tệ.

Dù vậy, một bộ phận chuyên gia vẫn tỏ ra thận trọng. Giáo sư Rahma Gafni, Khoa Kinh tế và Kinh doanh Đại học Airlangga (Đông Java), cho rằng kinh nghiệm thực tiễn của ông Djiwandono trong lĩnh vực tiền tệ còn hạn chế, chưa thực sự tương xứng với yêu cầu của vị trí Phó Thống đốc.

Theo Nikkei Asia