Ngày 18-1, các đại sứ EU đã đạt đồng thuận về việc tăng cường nỗ lực thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump từ bỏ ý định áp thuế lên các đồng minh châu Âu xoay quanh vấn đề Greenland.

Theo các nhà ngoại giao EU, song song với đối thoại, khối này cũng đã hoàn tất các phương án đáp trả trong trường hợp Mỹ chính thức thực thi thuế quan.

Trước đó, ngày 17-1, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ triển khai loạt biện pháp tăng thuế từ ngày 1-2 đối với Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, cùng Anh và Na Uy, cho đến khi Washington “được phép mua Greenland”.

Người dân Greenland biểu tình phản đối chính sách của Tổng thống Donald Trump trước lãnh sự quán Mỹ ở Nuuk hôm 17-1. Ảnh: AP

Nhiều quốc gia chủ chốt trong EU lên án động thái này là hành vi mang tính ép buộc.

Tám nước bị Mỹ nhắm tới, vốn đã phải chịu mức thuế 10% và 15% trước đó, đồng thời đã triển khai một số lượng nhỏ binh sĩ tới Greenland.

Các nhà lãnh đạo EU dự kiến sẽ bàn thảo các kịch bản ứng phó tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tổ chức ở Brussels (Bỉ) vào giữa tuần này.

Một trong những phương án được đưa ra là gói thuế quan đánh vào 93 tỉ euro (tương đương 107,7 tỉ USD) hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, có thể tự động có hiệu lực từ ngày 6-2 sau thời gian tạm hoãn 6 tháng.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết, qua các cuộc tham vấn với các nước thành viên, EU thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc ủng hộ Đan Mạch và Greenland, sẵn sàng bảo vệ trước mọi hình thức cưỡng ép.

Về phía Đan Mạch, Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen, trong chuyến thăm Oslo gặp người đồng cấp Na Uy, khẳng định Copenhagen vẫn ưu tiên đối thoại, đồng thời nhắc lại thỏa thuận gần đây giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ về việc thành lập một nhóm hợp tác chung.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bày tỏ hài lòng trước lập trường thống nhất của châu Âu, nhấn mạnh: “Châu Âu sẽ không chấp nhận bị tống tiền”.

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, dù được xem là có quan hệ gần gũi hơn với ông Trump so với một số lãnh đạo EU khác, cũng cho rằng các đe dọa áp thuế là “một sai lầm”.

Khi được hỏi về phản ứng của Anh, Bộ trưởng Văn hóa Lisa Nandy nhấn mạnh các đồng minh cần tiếp tục hợp tác với Mỹ nhằm giải quyết tranh chấp.

Cùng ngày 18-1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng “sự yếu kém” của châu Âu là lý do khiến Mỹ cần kiểm soát Greenland để bảo đảm ổn định toàn cầu.

Trả lời NBC, ông Bessent nhận định việc giành quyền sở hữu Greenland mang ý nghĩa chiến lược trong cuộc cạnh tranh địa chính trị với Nga và Trung Quốc.

“Chúng tôi là quốc gia mạnh nhất thế giới” – ông Bessent nói. “Châu Âu đang thể hiện sự yếu đuối, còn Mỹ thể hiện sức mạnh… Tôi tin người châu Âu sẽ hiểu điều này là tốt nhất cho Greenland, cho châu Âu và cho Mỹ”.

Tuy vậy, một số nghị sĩ Cộng hòa tại Mỹ cũng đã lên tiếng phản đối động thái áp thuế của Tổng thống Donald Trump.

Hạ nghị sĩ Mike Turner, đại diện bang Ohio, cảnh báo rằng “lá bài thuế quan” có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh NATO.

Linh Hải