Quy định mới về AI trong hoạt động ngân hàng

Ngày 30/9/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ký ban hành Thông tư số 53/2026/TT-NHNN, quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành ngân hàng.

Thông tư nhằm cụ thể hóa Luật Trí tuệ nhân tạo cùng các văn bản hướng dẫn liên quan, đồng thời xây dựng khuôn khổ quản lý thống nhất đối với việc ứng dụng AI trong lĩnh vực này.

Hiện nay, AI được các ngân hàng sử dụng trong nhiều hoạt động như chấm điểm tín dụng, thẩm định cho vay, phát hiện gian lận thanh toán, tư vấn tự động và định danh khách hàng điện tử (eKYC).

Tuy nhiên, công nghệ này cũng tiềm ẩn rủi ro về an ninh mạng, an toàn dữ liệu, mô hình AI, bên thứ ba và chuỗi cung ứng, có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng cũng như an toàn hoạt động ngân hàng.

Vì vậy, Thông tư áp dụng phương pháp quản lý dựa trên mức độ rủi ro, yêu cầu kiểm soát tương xứng với phạm vi tác động của từng hệ thống, đồng thời duy trì khả năng giám sát và can thiệp của con người.

Xác định hệ thống AI có rủi ro cao

Thông tư quy định việc phân loại hệ thống AI, đánh giá mức độ rủi ro và thiết lập cơ chế giám sát phù hợp, bảo đảm AI không thay thế trách nhiệm và thẩm quyền của con người trong hoạt động ngân hàng.

Các hệ thống AI có rủi ro cao được xác định theo Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.

Đối với hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán, ngưỡng rủi ro cao được xác định như sau:

  • Khách hàng cá nhân: Giao dịch trên 10 triệu đồng/lần hoặc tổng giá trị giao dịch trong ngày trên 20 triệu đồng.

  • Khách hàng tổ chức: Giao dịch trên 50 triệu đồng/lần hoặc tổng giá trị giao dịch trong ngày trên 100 triệu đồng.

Với hệ thống AI tự động quyết định cấp tín dụng, các khoản cấp tín dụng từ 50 triệu đồng trở lên cũng thuộc nhóm rủi ro cao.

Tăng cường bảo mật và kiểm soát rủi ro

Theo quy định mới, các hệ thống AI phải được kiểm tra, đánh giá an ninh mạng trước khi vận hành chính thức, đồng thời được đánh giá định kỳ hoặc khi có thay đổi đáng kể.

Các đơn vị triển khai phải tuân thủ yêu cầu về an toàn dữ liệu, quản lý thay đổi, xử lý sự cố, lưu trữ nhật ký và kiểm soát những rủi ro đặc thù của AI.

Thông tư cũng thiết lập khuôn khổ quản lý rủi ro theo ba tuyến bảo vệ, quy định việc đánh giá tác động đối với hệ thống AI có rủi ro cao và kiểm soát các vấn đề liên quan đến mô hình, đạo đức, thuê ngoài và chuỗi cung ứng.

Trước khi đưa hệ thống AI vào vận hành chính thức, các đơn vị phải lập hồ sơ, đánh giá điều kiện triển khai và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.

Những đơn vị phải thực hiện quy định mới

Thông tư áp dụng đối với các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, dịch vụ tiền di động, công ty thông tin tín dụng, Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam, Nhà máy In tiền Quốc gia và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Việc ban hành Thông tư thể hiện định hướng của Ngân hàng Nhà nước trong thúc đẩy ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm, đồng thời tăng cường quản lý rủi ro, bảo vệ dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Thông tư số 53/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Hải Mai