Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 khoảng 4,5%-5%, thấp hơn đôi chút so với mức 5% đạt được năm 2025. Đây là mức mục tiêu thấp nhất được đưa ra kể từ những năm 1990, cho thấy nhà chức trách đang lựa chọn cách điều hành thận trọng hơn trong giai đoạn kinh tế nhiều biến động.
Giới quan sát cho rằng việc điều chỉnh mục tiêu không quá lớn nhưng giúp Bắc Kinh có thêm dư địa để xử lý các vấn đề tồn tại lâu nay, đặc biệt là tình trạng dư thừa công suất trong nhiều ngành công nghiệp và nhu cầu tái cân bằng mô hình tăng trưởng.
Song song với đó, chính phủ Trung Quốc cũng công bố Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 với các định hướng quen thuộc như tăng đầu tư vào đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và nghiên cứu khoa học, đồng thời tìm cách nâng tỷ trọng tiêu dùng hộ gia đình trong GDP, dù chưa đưa ra con số cụ thể.
Các định hướng này phản ánh mối lo ngại của Bắc Kinh trước tình trạng nhu cầu trong nước suy yếu, khiến nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn phụ thuộc đáng kể vào xuất khẩu. Tuy nhiên, Trung Quốc cũng không muốn từ bỏ chiến lược nâng cấp cấu trúc công nghiệp – yếu tố giúp nước này duy trì lợi thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu giữa lúc cạnh tranh chiến lược với Washington ngày càng gia tăng.
Mục tiêu tăng trưởng mới được nêu trong báo cáo chính phủ mà Reuters tiếp cận, dự kiến sẽ được trình tại kỳ họp thường niên của Quốc hội Trung Quốc khai mạc vào thứ Năm, nơi Thủ tướng Lý Cường sẽ có bài phát biểu quan trọng về định hướng kinh tế.
Theo nhiều nhà kinh tế học, mục tiêu tăng trưởng thấp hơn giúp Bắc Kinh linh hoạt hơn trong quá trình cải cách, chẳng hạn như giảm công suất dư thừa trong các ngành sản xuất. Tuy vậy, điều này không có nghĩa Trung Quốc sẽ từ bỏ mô hình phát triển dựa nhiều vào sản xuất công nghiệp.
Viện Nghiên cứu Mercator (MERICS) nhận định các cam kết hỗ trợ tiêu dùng hiện vẫn chưa đủ mạnh. Theo đánh giá của viện này, chính sách kinh tế của Trung Quốc vẫn ưu tiên doanh nghiệp và các ngành công nghiệp chủ lực, trong khi việc mở rộng phúc lợi xã hội cho hộ gia đình diễn ra chậm hơn. Song song đó, chính phủ tiếp tục đẩy mạnh trợ cấp và ưu đãi thuế nhằm thúc đẩy sản xuất.
Về chính sách tài khóa, Trung Quốc dự kiến duy trì mức thâm hụt ngân sách tương đương 4% GDP, tương tự năm trước. Hạn mức phát hành trái phiếu đặc biệt của chính phủ trung ương được giữ ở mức 1,3 nghìn tỷ nhân dân tệ, trong khi hạn mức của chính quyền địa phương là 4,4 nghìn tỷ nhân dân tệ.
Bắc Kinh cũng công bố một số biện pháp hỗ trợ xã hội như tăng lương hưu tối thiểu thêm 20 nhân dân tệ mỗi tháng, nâng trợ cấp bảo hiểm y tế cơ bản thêm 24 nhân dân tệ, đồng thời mở rộng chi tiêu cho giáo dục, hỗ trợ chăm sóc trẻ nhỏ và cải cách hệ thống bệnh viện công.
Nhà kinh tế Larry Hu của Macquarie cho rằng chính sách tài khóa của Trung Quốc trong năm 2026 có thể được điều chỉnh linh hoạt tùy theo diễn biến của xuất khẩu và tiêu dùng trong các tháng tới.
Triển vọng thận trọng năm 2026 được đưa ra sau ba năm liên tiếp Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng “khoảng 5%”, trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi chậm sau đại dịch và phải đối mặt với vòng áp thuế mới từ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump trong năm ngoái. Dù vậy, tăng trưởng vẫn chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, đầu tư suy giảm, tiêu dùng yếu và nguy cơ giảm phát.
Tại phiên khai mạc Quốc hội, Thủ tướng Lý Cường thừa nhận nền kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với “những vấn đề cấu trúc sâu sắc”, khi các cú sốc bên ngoài đan xen với những khó khăn nội tại.
Kỳ họp năm nay, với gần 2.900 đại biểu tham dự, sẽ thảo luận và thông qua các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội nhằm củng cố mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành cường quốc công nghệ trong những năm tới.
Sau hơn ba thập kỷ tăng trưởng bùng nổ kể từ các cải cách kinh tế cuối thập niên 1970, tốc độ phát triển của Trung Quốc đã chậm lại đáng kể, trong khi Ấn Độ nổi lên là nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới.