Cụ thể, Nghị định 296/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định việc cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, thay thế Nghị định 166/2013/NĐ-CP trước đây. Theo đó, người vi phạm không tự nguyện nộp phạt có thể bị áp dụng biện pháp khấu trừ một phần tiền lương, lương hưu hoặc các khoản thu nhập khác.

Thực tế, biện pháp trừ lương để thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đã được quy định từ Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (có hiệu lực từ 1-7-2013). Tuy nhiên, Nghị định 296/2025/NĐ-CP đã mở rộng đối tượng áp dụng, đồng thời quy định rõ hơn về trình tự, thủ tục và tỷ lệ khấu trừ.

Theo quy định mới, biện pháp khấu trừ lương hoặc thu nhập được áp dụng khi người vi phạm không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt hoặc không hoàn trả kinh phí theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Đối tượng bị áp dụng cưỡng chế bao gồm: cán bộ, công chức, viên chức; người thuộc lực lượng vũ trang; người lao động đang hưởng lương hoặc thu nhập tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; người làm việc theo mùa vụ, ngắn hạn; và cả người đang hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Về mức khấu trừ, Nghị định quy định rõ: đối với tiền lương và lương hưu, tỷ lệ trừ mỗi lần không quá 30% số tiền thực nhận hằng tháng sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm và thuế. Đối với các khoản thu nhập khác, mức khấu trừ tối đa là 50% mỗi lần. Việc khấu trừ phải bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người bị cưỡng chế và người được họ nuôi dưỡng.

Quy trình trừ lương, thu nhập cũng được quy định chi tiết. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xác minh thông tin về mức lương, thu nhập của người vi phạm, sau đó ban hành quyết định cưỡng chế. Quyết định này nêu rõ lý do, mức trừ, thời gian thực hiện và tài khoản tiếp nhận tiền phạt, đồng thời được gửi đến cá nhân vi phạm và đơn vị chi trả lương, thu nhập. Đơn vị quản lý lương có trách nhiệm thực hiện khấu trừ và chuyển tiền vào Kho bạc Nhà nước theo quy định.

Đối với vi phạm giao thông, từ ngày 1-1-2026, nếu cá nhân không tự nguyện nộp phạt đúng thời hạn theo quyết định xử phạt đã có hiệu lực, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế trừ lương hoặc thu nhập theo Nghị định 296/2025/NĐ-CP. Nghị định này không quy định mức phạt cụ thể cho từng hành vi giao thông, mà chỉ điều chỉnh cơ chế cưỡng chế thi hành. Mức phạt vẫn được áp dụng theo các nghị định xử phạt chuyên ngành như Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Việc ban hành Nghị định 296/2025/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong cơ chế bảo đảm thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Quy định mới góp phần khắc phục tình trạng chây ỳ, né tránh nộp phạt, nâng cao tính nghiêm minh và hiệu lực của pháp luật, đồng thời tăng tính răn đe và ý thức chấp hành của người dân, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông.

Hải Linh