Ngày 20/5, Cục Thuế phối hợp cùng Báo Tiền Phong tổ chức hội thảo với chủ đề “Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch”, xoay quanh việc ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong quản lý thuế hiện đại.
Tại sự kiện, ông Đặng Ngọc Minh - Phó Cục trưởng Cục Thuế - cho biết ngành thuế hiện không còn quản lý theo kiểu trực tiếp đến cửa hàng đếm khách hay xác minh doanh thu thủ công, mà đang chuyển sang mô hình quản lý bằng dữ liệu số.
Theo ông Minh, từ năm 2021 đến nay, hệ thống hóa đơn điện tử đã tạo ra kho dữ liệu lớn ghi nhận gần như toàn bộ giao dịch trong nền kinh tế. Song song với đó là dữ liệu về lịch sử tuân thủ thuế của người nộp thuế cùng hệ thống kết nối thông tin với ngân hàng, sàn thương mại điện tử và các đơn vị trung gian thanh toán.
Đại diện Cục Thuế cho biết việc đồng bộ dữ liệu từ nhiều nguồn giúp hình thành môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và thuận lợi hơn cho công tác quản lý.
“Hiện ngành thuế đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó có khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân. Khi xuất hiện dấu hiệu rủi ro lớn, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn liên quan đến trốn thuế, rửa tiền, ngân hàng sẽ phối hợp cung cấp thông tin theo quy định pháp luật”, ông Minh cho biết.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh cơ quan thuế không theo dõi mọi giao dịch cá nhân một cách đại trà hay máy móc. Ngành thuế hiện đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu và chỉ tập trung vào những trường hợp có dấu hiệu rủi ro thực sự.
Theo ông Minh, trong trường hợp một cá nhân sử dụng chung tài khoản cho cả mục đích kinh doanh và chi tiêu sinh hoạt, cơ quan thuế vẫn có thể phân tích, đối chiếu và xem xét dựa trên quá trình giải trình cụ thể. Yếu tố quan trọng nhất vẫn là tính minh bạch trong kê khai và giao dịch.
Cũng tại hội thảo, bà Nguyễn Thu Trà - Trưởng Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế - cho biết ngành thuế đã thành lập Ban quản lý tuân thủ trên cơ sở nâng cấp từ Ban quản lý rủi ro trước đây.
Đơn vị này có nhiệm vụ đánh giá và phân loại mức độ tuân thủ của người nộp thuế nhằm áp dụng phương thức quản lý phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào thanh tra hoặc xử phạt như trước.
Bà Trà khuyến nghị hộ kinh doanh và người nộp thuế nên chủ động hơn trong việc kê khai thông tin, đồng thời tận dụng các công cụ công nghệ như phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử và thanh toán không tiền mặt để dữ liệu được đồng bộ, hạn chế sai sót khi ghi nhận doanh thu.
Ngoài ra, cơ quan thuế hiện cũng đang triển khai đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để phát hiện các trường hợp có chênh lệch bất thường so với thực tế hoạt động kinh doanh.
Dù vậy, đại diện Cục Thuế cho biết định hướng xử lý vẫn ưu tiên cảnh báo, hỗ trợ và tạo điều kiện để người nộp thuế tự rà soát, điều chỉnh sai sót trước khi áp dụng các biện pháp nghiệp vụ mạnh hơn.
“Chỉ những trường hợp cố tình che giấu doanh thu, trốn thuế hoặc không chấp hành sau khi đã được hướng dẫn thì cơ quan thuế mới áp dụng các biện pháp xử lý theo đúng quy định pháp luật”, bà Trà nhấn mạnh.