Điều khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại không chỉ là thất thoát doanh thu mà còn là nguy cơ mất uy tín thương hiệu khi người tiêu dùng mua phải sản phẩm kém chất lượng nhưng nhầm tưởng là hàng chính hãng.

Theo phản ánh từ nhiều doanh nghiệp, các sản phẩm nhái hiện nay được làm ngày càng tinh vi, từ hình ảnh, bao bì, tên gọi đến cách quảng bá trên sàn thương mại điện tử đều được thiết kế gần giống hàng thật. Trong môi trường mua sắm trực tuyến, chỉ cần mức giá thấp hơn, hình ảnh bắt mắt cùng lượng đánh giá lớn, người tiêu dùng rất dễ rơi vào “ma trận” thật – giả.

Đại diện Công ty CP Everpia Việt Nam – đơn vị sở hữu thương hiệu Everon – cho biết doanh nghiệp liên tục phát hiện các cửa hàng bán hàng giả, hàng nhái trên cả thị trường trực tiếp lẫn các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada và TikTok.

Doanh nghiệp này từng tổng hợp hơn 40 gian hàng online vi phạm để gửi tới các sàn và cơ quan quản lý đề nghị xử lý. Tuy nhiên, sau khi bị khóa tài khoản, nhiều cửa hàng chỉ mất thời gian ngắn để quay trở lại với tên gọi mới và tiếp tục kinh doanh hàng nhái.

Theo Everpia, mức độ sao chép ngày càng tinh vi. Nếu trước đây hàng giả còn dễ nhận biết qua những tên gọi gần giống như “Eveton”, thì hiện nay nhiều sản phẩm nhái có hình thức gần như giống hệt hàng thật.

Với mặt hàng đệm, sản phẩm nhái có thể sao chép từ dây khóa, móc khóa, ốp góc cho tới dấu nhận diện trên từng chi tiết. Doanh nghiệp cho biết từng mua sản phẩm nhái để kiểm nghiệm và phát hiện lớp ngoài gần như không thể phân biệt bằng mắt thường, chỉ khi mở phần lõi bên trong mới thấy chất lượng vật liệu thấp hơn nhiều so với hàng chính hãng.

Không chỉ ngành chăn ga gối đệm, nhiều thương hiệu nội địa khác cũng gặp tình trạng tương tự. Trên các sàn thương mại điện tử, chỉ cần tìm kiếm từ khóa “gạo ST25 ông Cua”, người tiêu dùng có thể bắt gặp hàng trăm gian hàng với mẫu mã và tên gọi dễ gây nhầm lẫn, trong khi giá bán chênh lệch đáng kể.

Điều này cho thấy hàng nhái hiện không chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ mà còn tận dụng trực tiếp uy tín của thương hiệu thật để thu hút người mua. Trong khi doanh nghiệp chính hãng phải đầu tư cho nghiên cứu sản phẩm, kiểm soát chất lượng, hệ thống phân phối và bảo vệ sở hữu trí tuệ, nhiều gian hàng vi phạm gần như không phải gánh các chi phí này.

Ông Nguyễn Thành Nam cho biết hoạt động kinh doanh trên nền tảng số đang tăng trưởng rất nhanh, trong khi việc kiểm soát hàng hóa trên môi trường mạng vẫn còn nhiều khó khăn.

Theo ông, các đối tượng vi phạm liên tục thay đổi tài khoản, tên gian hàng và thông tin sản phẩm để né tránh sự kiểm tra, xử lý từ cơ quan chức năng.

Việc nhiều gian hàng bị khóa nhưng nhanh chóng xuất hiện trở lại dưới tên mới cho thấy bài toán quản lý hàng giả, hàng nhái trên thương mại điện tử vẫn chưa có giải pháp triệt để.

Ở góc độ pháp lý, Nguyễn Trọng Hiệp nhận định hàng nhái trên môi trường số hiện không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp bị xâm phạm thương hiệu mà còn tác động tiêu cực tới môi trường cạnh tranh và niềm tin tiêu dùng.

Theo ông Hiệp, thương mại điện tử đang giúp hàng nhái tiếp cận khách hàng nhanh hơn, rộng hơn và khó kiểm soát hơn. Nhiều sản phẩm vi phạm được quảng bá rất chuyên nghiệp, sử dụng hình ảnh và thông tin dễ gây hiểu nhầm với hàng thật, khiến người mua khó nhận biết nếu chỉ quan sát thông thường.

Vị luật sư cho rằng trách nhiệm kiểm soát không thể chỉ đặt lên vai doanh nghiệp hay người tiêu dùng. Các nền tảng thương mại điện tử cần tăng cường cơ chế hậu kiểm, xác minh người bán, xử lý mạnh với các trường hợp tái phạm và phối hợp chặt chẽ hơn với chủ sở hữu thương hiệu cũng như cơ quan quản lý.

Theo ông, các sàn cũng cần xây dựng hệ thống nhận diện để ngăn chặn tình trạng tái lập gian hàng vi phạm thay vì chỉ dừng ở việc xóa sản phẩm hoặc khóa từng tài khoản riêng lẻ.

“Nếu không kiểm soát hiệu quả, điều bị ảnh hưởng lâu dài không chỉ là doanh thu của doanh nghiệp mà còn là niềm tin của người tiêu dùng với toàn bộ thị trường thương mại điện tử”, ông Hiệp nhận định.

Khang Nguyễn