UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch triển khai các giải pháp xử lý chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát, thực hiện chỉ đạo của Thành ủy và HĐND thành phố trong việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” về trật tự đô thị.
Theo kế hoạch, từ nay đến hết tháng 6/2027, Hà Nội sẽ hoàn thành giải tỏa 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát. Đây đều là những khu vực lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, được xác định là “điểm nóng” gây ảnh hưởng đến an toàn giao thông và trật tự văn minh đô thị, kéo dài nhiều năm và gây bức xúc trong dư luận.
Giải tỏa vì lợi ích chung
Giữa tháng 1/2026, ghi nhận tại khu vực ven khu tập thể Thành Công cho thấy cảnh họp chợ với lều bạt dựng sát lòng đường đã không còn. Dù nhiều hộ kinh doanh đã bày hàng gọn gàng hơn, không lấn chiếm vỉa hè, song tình trạng người mua dừng, đỗ xe dưới lòng đường gây cản trở giao thông vẫn khá phổ biến. Bởi vậy, chủ trương xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm nhận được sự đồng tình của không ít người dân.
Việc bố trí, sắp xếp các hộ tiểu thương vào kinh doanh tại những chợ còn điểm trống được xem là giải pháp cần thiết, góp phần xây dựng diện mạo đô thị văn minh, sạch đẹp.
Bà Phương Dung (phường Giảng Võ, Hà Nội) chia sẻ: “Dẹp chợ cóc thì sinh hoạt đi chợ của người dân có thể bất tiện hơn, nhưng cần làm để đường phố thông thoáng, sạch sẽ, đi lại an toàn”.
Tuy nhiên, với nhiều tiểu thương, nỗi lo lại nằm ở kế sinh nhai. Chị Vũ Thị Thêm, người gắn bó gần 20 năm với một chợ tự phát ở Hà Nội, cho biết trước thông tin chợ sẽ bị giải tỏa trước ngày 30/1, nhiều hộ buôn bán rất lo lắng vì đây là nguồn thu nhập chính của cả gia đình. “Nếu chợ bị dẹp, chúng tôi không biết chuyển sang làm gì. Tuổi đã cao, xin việc khó, mong các cấp tạo điều kiện cho chúng tôi có công ăn việc làm”, chị nói.
Hiện vẫn còn khoảng 200 hộ kinh doanh buôn bán tại các khu chợ tự phát, phần lớn đến từ các địa bàn lân cận và ngoại thành. Việc sắp xếp, đưa các hộ này vào kinh doanh tại những chợ còn quầy trống được xác định là hướng đi cần thiết để hạn chế tái diễn tình trạng họp chợ trái phép.
Nỗi lo sinh kế của tiểu thương
Thời gian qua, Hà Nội đã nhiều lần ra quân dẹp bỏ chợ cóc, chợ tạm, song hiệu quả chưa thực sự bền vững. Không ít nơi, sau một thời gian ngắn bị giải tỏa, hoạt động buôn bán tự phát lại tái diễn. Chợ cóc trên địa bàn phường Láng là ví dụ điển hình, tồn tại nhiều năm với đủ loại hàng hóa thiết yếu như rau củ, hoa quả, thịt cá, đồ gia dụng, hàng ăn…
Nhiều tiểu thương cho biết, dù phải đi từ xa nhưng họ vẫn lựa chọn bán hàng tại đây vì đã có mối quen. Hàng hóa chủ yếu bày trên vỉa hè để tiện cho việc chào mời và mua bán, kéo theo tình trạng ách tắc giao thông và làm xấu mỹ quan đô thị.
Tiện lợi là ưu điểm lớn nhất của chợ cóc, nhưng đi kèm là hàng loạt hệ lụy về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường. Thực tế cho thấy, việc cưỡng chế, giải tỏa mới chỉ xử lý phần “ngọn”, trong khi gốc rễ của vấn đề vẫn là sinh kế của người dân.
Bà Đỗ Lý, tiểu thương phường Láng, bày tỏ: “Chợ cóc là nơi mưu sinh hằng ngày của chúng tôi. Ruộng đất không còn, con cái ăn học, bố mẹ già yếu, chúng tôi phải buôn bán để trang trải cuộc sống”.
Chỉ khi công tác di dời, bố trí địa điểm kinh doanh mới được thực hiện đồng bộ, gắn với bảo đảm đời sống cho tiểu thương, chủ trương xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm mới có thể mang lại hiệu quả lâu dài.
Theo UBND TP Hà Nội, xử lý chợ cóc không chỉ dừng ở giải tỏa mà phải bảo đảm “không tái phát và không phát sinh mới”. Trách nhiệm được giao cụ thể cho UBND các xã, phường, yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và thời hạn.
Song song với giải tỏa, các địa phương phải xây dựng phương án bảo đảm đời sống cho tiểu thương bị ảnh hưởng; rà soát hệ thống chợ hiện có, đánh giá khả năng tiếp nhận thêm hộ kinh doanh để bố trí phù hợp, đúng quy định.
Hà Nội cũng ưu tiên đầu tư phát triển chợ tại những khu vực còn thiếu, đặc biệt ở các xã, phường khó khăn, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thiết yếu của người dân. Việc xây dựng mới, cải tạo và nâng cấp chợ sẽ được triển khai theo kế hoạch phát triển và quản lý chợ giai đoạn 2026–2030, tạo mặt bằng ổn định để tiểu thương yên tâm chuyển đổi địa điểm kinh doanh.
Theo lộ trình, trước ngày 30/1, thành phố sẽ hoàn thành giải tỏa 75 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm 1. Nhóm 2 (dưới 50 hộ kinh doanh) sẽ hoàn thành trước ngày 30/6; nhóm 3 (50–100 hộ) trước ngày 30/12; và nhóm 4 (trên 100 hộ, tồn tại lâu năm, phức tạp) sẽ hoàn thành trước ngày 30/6/2027. Tổng cộng 4 nhóm có 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát nằm trong diện xử lý.
Khang Nguyễn