Câu chuyện được ghi nhận tại Trung Quốc, nơi ông Chu, 58 tuổi, có thói quen ăn một tép tỏi sống vào mỗi buổi sáng khi chưa ăn gì. Sau khoảng hai năm duy trì, ông bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như đầy bụng, nóng rát vùng ngực và trào ngược axit kéo dài trong khoảng ba tháng gần đây.

Sau khi thăm khám, bác sĩ cho rằng nguyên nhân không nằm ở việc ăn tỏi mà ở cách sử dụng. Theo các chuyên gia tiêu hóa, tỏi chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe nhưng việc ăn tỏi sống khi bụng đói trong thời gian dài có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày.

Tỏi có lợi nhưng không phải “thần dược” cho dạ dày

Khi được cắt hoặc nghiền nát, tỏi tạo ra allicin – hợp chất có đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa và hỗ trợ giảm viêm. Các hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi cũng có thể góp phần cải thiện hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa ở một số người khỏe mạnh.

Tuy nhiên, tỏi không phải thực phẩm có khả năng “nuôi dưỡng” hay phục hồi niêm mạc dạ dày như nhiều người lầm tưởng. Theo dữ liệu dinh dưỡng, 100g tỏi tươi chỉ chứa khoảng 126 calo, 1,1g chất xơ và khoảng 7mg vitamin C, chủ yếu đóng vai trò gia vị hoặc thực phẩm hỗ trợ chức năng.

Các chuyên gia cho biết allicin có tính kích thích tương đối mạnh. Khi ăn tỏi sống lúc bụng rỗng, đặc biệt với lượng lớn hoặc kéo dài, niêm mạc dạ dày có thể bị tổn thương, dẫn đến cảm giác nóng rát, đau vùng thượng vị hoặc làm nặng thêm tình trạng trào ngược axit.

Nguy cơ này đặc biệt cao ở những người mắc các bệnh lý như Viêm dạ dày, Loét dạ dày hoặc Bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Ăn tỏi thế nào để hạn chế tác dụng phụ?

Các chuyên gia khuyến nghị nếu muốn bổ sung tỏi thường xuyên, nên ăn cùng bữa ăn thay vì sử dụng khi bụng đói. Thức ăn trong dạ dày có thể giúp giảm bớt tác động kích thích của các hoạt chất trong tỏi lên niêm mạc tiêu hóa.

Lượng tỏi phù hợp thường khoảng một tép nhỏ mỗi ngày, tương đương 3-5g. Nếu khẩu phần ăn hằng ngày đã chứa nhiều tỏi trong các món chế biến, không nhất thiết phải bổ sung thêm tỏi sống.

Một mẹo khác là băm hoặc đập dập tỏi rồi để khoảng 10 phút trước khi ăn hoặc nấu để allicin hình thành ổn định hơn.

Những người nên thận trọng khi ăn tỏi

Người mắc rối loạn đông máu

Tỏi có đặc tính chống kết tập tiểu cầu và có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở những người mắc các bệnh lý rối loạn đông máu.

Người đang sử dụng thuốc chống đông

Những người dùng các thuốc chống đông máu như Warfarin, Aspirin hoặc Heparin nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng tỏi trong khẩu phần ăn.

Người có bệnh lý tiêu hóa

Những người mắc Hội chứng ruột kích thích, Bệnh Crohn, Viêm loét đại tràng hoặc GERD có thể gặp triệu chứng nặng hơn khi ăn nhiều tỏi.

Người dị ứng với tỏi

Dù hiếm gặp, dị ứng tỏi vẫn có thể xảy ra với các biểu hiện như nổi mề đay, ngứa, sưng môi, sưng lưỡi hoặc khó thở.

Người dùng thuốc điều trị tiểu đường

Tỏi có thể làm tăng tác dụng của một số thuốc hạ đường huyết, từ đó làm tăng nguy cơ hạ đường máu quá mức.

Người chuẩn bị phẫu thuật

Do có khả năng ảnh hưởng đến quá trình đông máu, việc sử dụng nhiều tỏi trong thời gian ngắn trước phẫu thuật có thể làm tăng nguy cơ chảy máu trong và sau khi mổ.

Không phải thực phẩm tốt cũng có thể dùng tùy ý

Tỏi là thực phẩm có nhiều lợi ích sức khỏe khi được sử dụng đúng cách và với lượng phù hợp. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc áp dụng các mẹo truyền miệng như ăn tỏi sống lúc bụng đói mỗi ngày không đồng nghĩa với việc mang lại nhiều lợi ích hơn. Với những người có bệnh lý tiêu hóa hoặc đang sử dụng thuốc điều trị, việc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn vẫn là lựa chọn an toàn hơn.

Thủy Bùi