Việt Nam sở hữu công nghệ vaccine top đầu thế giới, gia nhập nhóm cực hiếm toàn cầu

Việt Nam đang tăng tốc đầu tư vào các công nghệ tiên tiến nhằm cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe và nâng cao đời sống người dân. Trong lĩnh vực y sinh học, việc tiếp cận các dây chuyền sản xuất vaccine hiện đại được xem là bước đi then chốt để nâng cao năng lực y tế dự phòng và chủ động nguồn cung vaccine trong nước.

Ngày 24/2, Công ty Vaccine Việt Nam (VNVC) đã ký kết hợp đồng với Tập đoàn Syntegon (Đức) nhằm đưa về dây chuyền sản xuất vaccine thuộc nhóm hiện đại nhất thế giới cho Nhà máy Vaccine và Sinh phẩm VNVC.

Theo phía Syntegon, trên toàn cầu hiện chỉ có chưa đến 20 hệ thống sản xuất vaccine thế hệ mới tương tự. Việc đầu tư này giúp nhà máy của VNVC gia nhập nhóm rất ít cơ sở trên thế giới sở hữu công nghệ tiên tiến ngay từ giai đoạn đầu vận hành.

Toàn bộ thiết bị sẽ được thiết kế, chế tạo tại Đức sau khi ký hợp đồng, dự kiến bắt đầu lắp đặt từ tháng 8/2027 và vận hành vào cuối năm 2027.

Dây chuyền này ứng dụng công nghệ “No Touch Transfer” – cơ chế chuyển vật liệu vô trùng không tiếp xúc. Hệ thống sử dụng robot kết hợp với buồng cách ly hoàn toàn (isolator), cùng các giải pháp kiểm soát quy trình hiện đại để tối đa hóa tự động hóa trong môi trường vô trùng.

Nhờ đó, các công đoạn từ cấp bao bì, chiết rót đến đóng gói đều do máy móc đảm nhiệm, giảm thiểu sự can thiệp của con người – yếu tố dễ gây nhiễm vi sinh trong sản xuất dược phẩm.

Dây chuyền có thể sản xuất nhiều dạng vaccine như lọ dung dịch, lọ đông khô, xi lanh và bút tiêm, với tốc độ lên tới hàng trăm đơn vị mỗi phút, độ chính xác dao động từ 0,1 ml đến 20 ml. Một số cấu hình còn đạt mức xử lý khoảng 600 sản phẩm mỗi phút, thuộc nhóm nhanh nhất hiện nay.

Điểm nổi bật khác là hệ thống kiểm soát quy trình 100% theo thời gian thực (in-process control), cho phép theo dõi toàn bộ quá trình chiết rót và phát hiện sai lệch ngay lập tức.

Công nghệ isolator giúp tách biệt hoàn toàn khu vực sản xuất với môi trường bên ngoài, sử dụng các phương pháp khử nhiễm tự động bằng hơi hydrogen peroxide và hệ thống lọc chuyên dụng để duy trì điều kiện vô trùng tuyệt đối.

Đối với các loại vaccine nhạy cảm với oxy, dây chuyền còn tích hợp giải pháp bổ sung khí trơ trước khi đóng nắp nhằm bảo đảm chất lượng và độ ổn định sản phẩm.

Nhờ nền tảng công nghệ này, nguy cơ nhiễm vi sinh và tạp chất được kiểm soát chặt chẽ, đồng thời dữ liệu sản xuất được ghi nhận liên tục để phục vụ truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như EU-GMP, US-FDA và WHO-GMP.

Đại dịch COVID-19 đã cho thấy rõ tầm quan trọng của năng lực sản xuất vaccine đối với an ninh y tế quốc gia. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2021 hơn 80% nguồn cung vaccine toàn cầu tập trung tại khoảng 10 quốc gia, khiến nhiều nước phụ thuộc lớn vào nhập khẩu.

Sự mất cân đối này khiến nhiều quốc gia thiếu vaccine trong giai đoạn đầu dịch bệnh, đặc biệt khi các nước thu nhập cao sử dụng phần lớn nguồn cung toàn cầu.

Từ bài học đó, việc phát triển năng lực sản xuất vaccine trong nước được xem là yếu tố then chốt giúp các quốc gia chủ động ứng phó với dịch bệnh, giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Trong bối cảnh này, việc đầu tư dây chuyền hiện đại của Việt Nam được đánh giá là bước đi chiến lược nhằm tăng cường tự chủ công nghệ trong lĩnh vực y sinh học. Không chỉ bảo đảm chất lượng vaccine theo chuẩn quốc tế, dự án còn tạo nền tảng để đội ngũ chuyên gia trong nước tiếp cận và làm chủ công nghệ tiên tiến.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang là một trong những đột phá chiến lược, trong đó làm chủ công nghệ vaccine đóng vai trò quan trọng với hệ thống y tế và khả năng ứng phó dịch bệnh trong tương lai.