Dự án điện sạch 1.300 MW kết nối ba quốc gia

Theo The Business Times, ngày 26/10, Cơ quan Quản lý thị trường năng lượng Singapore (EMA) đã cấp chấp thuận có điều kiện cho Sembcorp Utilities, công ty con của Sembcorp Industries, triển khai dự án nhập khẩu 1.300 MW điện phát thải carbon thấp từ Việt Nam và Malaysia.

Để hình dung quy mô, công suất dự kiến của toàn dự án lớn hơn Nhà máy Thủy điện Lai Châu, công trình có tổng công suất lắp đặt 1.200 MW. Tuy nhiên, 1.300 MW là tổng công suất của dự án kết nối ba quốc gia, không phải riêng phần điện xuất khẩu từ Việt Nam.

Dự án mang tên Việt Nam – Malaysia – Singapore (VMS), được phát triển bởi Sembcorp Utilities cùng liên danh MY Energy Consortium. Các đối tác tham gia gồm Tập đoàn Dầu khí quốc gia Malaysia (Petronas), Tập đoàn Điện lực quốc gia Malaysia (Tenaga Nasional Berhad) và Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC, mã chứng khoán PVS), đơn vị thành viên của Petrovietnam.

Sự tham gia của các tập đoàn năng lượng lớn cho thấy tham vọng mở rộng hợp tác khu vực trong lĩnh vực điện sạch, đồng thời tạo nền tảng để phát triển các tuyến truyền tải điện xuyên biên giới.

Theo phương án được công bố, dự án sẽ kết hợp nguồn điện gió ngoài khơi Việt Nam với điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin tại Malaysia. Các nguồn điện này sẽ được kết nối thông qua hành lang truyền tải xuyên quốc gia.

Cụ thể, điện tái tạo sản xuất tại Việt Nam sẽ đi qua Malaysia trước khi được cung cấp cho thị trường Malaysia và Singapore. Trong cấu trúc này, Malaysia không chỉ là nơi tiếp nhận nguồn điện mà còn đảm nhiệm vai trò trung chuyển, kết nối các hệ thống điện trong khu vực.

Các bên đặt mục tiêu đưa dự án vào vận hành từ năm 2035. Nếu hoàn thành, VMS sẽ góp phần hiện thực hóa sáng kiến Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid), hướng tới kết nối hệ thống điện của các quốc gia Đông Nam Á, tăng khả năng trao đổi năng lượng và hỗ trợ quá trình giảm phát thải.

Sembcorp mở rộng vai trò trong thị trường năng lượng sạch

Đối tác Singapore của dự án, Sembcorp Industries, là tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực năng lượng và phát triển đô thị, có trụ sở tại Singapore.

Theo báo cáo tài chính năm 2025, tập đoàn ghi nhận doanh thu gần 5,8 tỷ SGD và lợi nhuận ròng cơ bản khoảng 1 tỷ SGD. Đến cuối năm 2025, tổng công suất năng lượng tái tạo đang vận hành của doanh nghiệp đạt 15 GW.

Bên cạnh dự án VMS, Sembcorp Utilities còn được Singapore chấp thuận có điều kiện nhập khẩu 300 MW điện từ bang Johor và 1.000 MW điện từ bang Sarawak của Malaysia.

Những kế hoạch này phản ánh nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung điện của Singapore, quốc gia có nhu cầu năng lượng lớn nhưng hạn chế về diện tích đất và điều kiện phát triển các nguồn năng lượng tái tạo trong nước.

Việc hợp tác với các quốc gia lân cận giúp Singapore tiếp cận nguồn điện sạch từ những khu vực có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, đồng thời mở rộng khả năng kết nối hạ tầng năng lượng trong khu vực.

Singapore thúc đẩy tuyến kết nối điện 2.000 MW với Malaysia

Cũng trong ngày 26/10, tại Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore, Bộ trưởng phụ trách năng lượng Tan See Leng cho biết nước này đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng tuyến kết nối điện mới có công suất 2.000 MW với bán đảo Malaysia.

Theo kế hoạch, hoạt động khảo sát dưới biển trên tuyến dự kiến bắt đầu ngay trong tháng 10. Nếu được triển khai, đây sẽ là tuyến kết nối điện thứ hai giữa hai quốc gia, bổ sung cho hệ thống hiện hữu có khả năng truyền tải điện hai chiều tối đa 1.000 MW.

Việc nâng cao công suất kết nối sẽ tạo thêm điều kiện để Singapore tiếp cận nguồn điện từ bên ngoài, đồng thời tăng khả năng trao đổi điện giữa hai thị trường. Đây cũng là một bước đi trong chiến lược phát triển mạng lưới điện khu vực, nơi hạ tầng truyền tải đóng vai trò quan trọng không kém việc xây dựng các nguồn phát điện mới.

Tuy nhiên, Singapore nhấn mạnh rằng mở rộng nhập khẩu điện không đồng nghĩa với việc chấp nhận mọi mức giá hay điều kiện thương mại.

Bộ trưởng Tan See Leng cho biết các dự án phải chứng minh được tính khả thi về thương mại và đưa ra mức giá cạnh tranh so với những giải pháp giảm phát thải khác. Điều này cho thấy yếu tố kinh tế vẫn là một tiêu chí then chốt bên cạnh mục tiêu môi trường và an ninh năng lượng.

Cơ hội cho Việt Nam nhưng vẫn cần vượt qua nhiều bước

Đối với Việt Nam, dự án VMS mở ra triển vọng đưa nguồn điện tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, tham gia sâu hơn vào thị trường năng lượng khu vực. Nếu được triển khai thành công, dự án có thể tạo thêm cơ hội hợp tác quốc tế, phát triển hạ tầng truyền tải và khai thác tiềm năng năng lượng sạch.

Dù vậy, việc được EMA chấp thuận có điều kiện mới chỉ là một bước trong quá trình phát triển dự án. Các bên vẫn phải hoàn tất những thủ tục, điều kiện kỹ thuật và yêu cầu thương mại cần thiết trước khi có thể triển khai và đưa nguồn điện vào khai thác.

Bên cạnh đó, một dự án truyền tải điện xuyên biên giới quy mô lớn đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều quốc gia, từ quy hoạch nguồn điện, xây dựng hạ tầng kết nối đến cơ chế mua bán điện và phân bổ chi phí. Khả năng triển khai thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các bên giải quyết được những yêu cầu này như thế nào.

Duy Công