Doanh thu quý III của Anthropic tăng 45% so với quý trước, một tốc độ tăng trưởng đáng mơ ước đối với nhiều doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, giới đầu tư lại tỏ ra thận trọng. Theo Reuters, sau ngày họp nhà đầu tư của công ty, một số người bắt đầu cân nhắc giảm mức định giá IPO kỳ vọng từ 2.000 tỷ USD xuống khoảng 1.500 tỷ USD, tương đương mức giảm 500 tỷ USD, hay 25%.

Nguyên nhân chủ yếu nằm ở đà tăng trưởng doanh thu. Trong quý I, Anthropic đạt 4,7 tỷ USD doanh thu, sau đó tăng lên 11,6 tỷ USD trong quý II, tương đương mức tăng gần 147%. Sang quý III, doanh thu tăng thêm 5,2 tỷ USD, khiến tốc độ tăng trưởng giảm xuống còn 45%. Công ty vẫn ghi nhận lợi nhuận điều chỉnh trong quý thứ hai liên tiếp, nhưng sức bật từ nhu cầu Claude Code vài tháng trước đã không còn mạnh như ban đầu.

Kỳ vọng định giá cao trước đó được xây dựng trên đà tăng trưởng vượt trội này. Các ngân hàng đầu tư từng thảo luận mức định giá 2.000 tỷ USD, tương đương gấp đôi định giá của Anthropic trong vòng gọi vốn hồi tháng 5 chỉ sau chưa đầy nửa năm. Mức này thậm chí còn cao hơn định giá 1.770 tỷ USD của SpaceX khi niêm yết vào tháng 6.

Reuters dẫn lời bốn người am hiểu sự việc, trong đó ba người cho biết một số nhà đầu tư đã đề cập mức định giá khoảng 1.500 tỷ USD. Ông Jared Carmel, đối tác quản lý tại Manhattan Venture Partners, dự báo Anthropic có thể niêm yết với mức định giá từ 1.400 tỷ đến 1.500 tỷ USD.

Dù thấp hơn kỳ vọng ban đầu, con số này vẫn rất lớn. Nếu lấy doanh thu quý III nhân bốn để ước tính doanh thu cả năm, mức định giá 2.000 tỷ USD tương đương khoảng 30 lần doanh thu, còn mức 1.500 tỷ USD tương đương khoảng 22 lần.

Để so sánh, TSMC vừa công bố lợi nhuận ròng quý III khoảng 23,6 tỷ USD, tăng gần 69% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận này cao hơn gần 7 tỷ USD so với doanh thu cùng kỳ của Anthropic, trong khi vốn hóa thị trường của TSMC chỉ khoảng 2.140 tỷ USD.

Chi tiêu AI tăng chậm hơn mức sử dụng

Dữ liệu từ nền tảng tài chính doanh nghiệp Ramp cung cấp thêm một góc nhìn về tốc độ tăng trưởng của Anthropic. Từ đầu tháng 7 đến cuối tháng 9, lượng token Anthropic tiêu thụ trong mẫu dữ liệu của Ramp tăng khoảng 90%, nhưng chi tiêu của khách hàng chỉ tăng 19%. Trong khi đó, giá token tổng hợp của Anthropic và OpenAI đều giảm mạnh từ đầu năm.

Đến tháng 9, có 55,9% doanh nghiệp trong mẫu khảo sát trả tiền cho các dịch vụ AI. Trong số đó, 43,8% sử dụng dịch vụ của Anthropic, chỉ tăng 0,25 điểm phần trăm so với tháng 8.

Một rủi ro khác đến từ mức độ tập trung doanh thu. Theo hồ sơ IPO, trong năm 2025, hai khách hàng lớn nhất của Anthropic mỗi bên đóng góp 12% doanh thu, tổng cộng chiếm 24%. Nhiều khách hàng lớn cũng không bị ràng buộc bởi hợp đồng dài hạn, khiến họ có thể giảm hoặc dừng mua dịch vụ bất cứ lúc nào.

Một số dấu hiệu suy giảm nhu cầu đã xuất hiện. Microsoft giảm hơn một phần ba dự báo chi tiêu thường niên cho việc sử dụng Claude nội bộ, so với kế hoạch trước đó là ít nhất 1 tỷ USD. Trong khi đó, số nhân viên Meta sử dụng Claude Code nội bộ giảm từ khoảng 60.000 người đầu năm xuống còn khoảng 30.000 người.

Theo The Information, Anthropic còn ước tính khoảng 5-7% doanh thu trước đây đến từ các doanh nghiệp sử dụng Claude để chưng cất mô hình. Công ty đang siết chặt hoạt động này, khiến nguồn doanh thu liên quan dự kiến tiếp tục giảm.

Cam kết hạ tầng lớn tạo áp lực tài chính

Bên cạnh triển vọng doanh thu, chi phí hạ tầng cũng là vấn đề đáng chú ý. Hồ sơ IPO cho thấy khoảng 80% các cam kết chi cho năng lực tính toán và hạ tầng trong 10 năm tới không thể hủy bỏ, hoặc doanh nghiệp vẫn phải thanh toán theo hợp đồng bất kể mức độ sử dụng thực tế.

Để huy động nguồn lực tài chính, theo Financial Times ngày 16/10, Anthropic đang thúc đẩy kế hoạch tài trợ mua chip có tên mã Project North Star nhằm mua và thuê TPU của Google. Blackstone dự kiến tham gia khoản nợ thứ cấp với lợi suất kỳ vọng trên 10%.

Trong tháng 6, KBRA xếp hạng tín nhiệm Anthropic ở mức BB+, thuộc nhóm xếp hạng đầu tư dưới mức khuyến nghị đầu tư và chỉ cách một bậc. Điều này cho thấy dù doanh nghiệp có thể đạt định giá cổ phiếu rất cao, khả năng trả nợ vẫn là yếu tố quan trọng đối với các bên cho vay.

Rủi ro pháp lý và an toàn AI gây thêm sức ép

Ngoài những thách thức tài chính, Anthropic còn phải đối mặt với các vấn đề về an toàn và quản trị trước kế hoạch niêm yết.

Theo Axios, ngày 14/10, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) đã gửi yêu cầu điều tra dân sự tới Anthropic và OpenAI. Văn bản dài hơn 50 trang đề nghị cung cấp thông tin về các sự cố an toàn AI, biện pháp bảo vệ, chính sách quyền riêng tư và tài liệu tiếp thị.

Cuộc điều tra hiện mới ở giai đoạn thu thập chứng cứ. Yêu cầu cung cấp thông tin không đồng nghĩa với việc FTC đã kết luận doanh nghiệp vi phạm, cũng không tự động ngăn cản kế hoạch niêm yết. Tuy nhiên, diễn biến này có thể khiến nhà đầu tư tổ chức tăng cường thẩm định và cân nhắc kỹ hơn mức định giá chấp nhận được.

Cùng ngày, Kiểm toán viên thành phố New York Mark Levine gửi thư ngỏ tới CEO Anthropic Dario Amodei, đề nghị công ty hoãn IPO để ưu tiên giải quyết các rủi ro an toàn AI, quản trị doanh nghiệp và tốc độ phát triển công nghệ.

Ông Levine đặt câu hỏi về tính cấp thiết của kế hoạch niêm yết trong bối cảnh chính Amodei từng kêu gọi toàn ngành phát triển chậm lại trong bài viết ngày 12/9.

Những diễn biến này cho thấy môi trường đầu tư vào AI đang có dấu hiệu thay đổi. Dù chưa đủ cơ sở để kết luận cơn sốt AI đã kết thúc, Anthropic vẫn phải thuyết phục thị trường rằng tốc độ tăng trưởng, khả năng kiểm soát chi phí và triển vọng kinh doanh có thể tương xứng với mức định giá khổng lồ. Đây vẫn là một trong những thương vụ IPO được chú ý nhất, nhưng mức giá nhà đầu tư sẵn sàng trả có thể thấp hơn kỳ vọng ban đầu.

Thủy Thu