Chỉ ít ngày trước mùa mua sắm sôi động nhất năm, sàn thương mại điện tử Shopee thông báo điều chỉnh hàng loạt loại phí, áp dụng từ ngày 29-12. Theo đó, phí cố định dành cho nhà bán hàng tăng thêm từ 1% đến 3%, tùy theo ngành hàng và mô hình gian hàng. Shopee đồng thời nâng phí gói dịch vụ Voucher Xtra thêm 1% - 1,5%, đưa tổng mức phí lên 4% giá trị mỗi sản phẩm, tối đa 50.000 đồng/sản phẩm.
Theo Shopee, việc điều chỉnh nhằm bảo đảm hiệu quả vận hành và tiếp tục đầu tư cho công nghệ, logistics cũng như hệ sinh thái bán hàng. Tuy nhiên, với nhiều nhà bán hàng, động thái này tạo thêm áp lực trong bối cảnh biên lợi nhuận vốn đã mỏng.
Không riêng Shopee, trước đó TikTok Shop cũng tăng đáng kể phí sàn, bao gồm khoản phí xử lý đơn hàng 3.000 đồng cho mỗi đơn giao thành công và không hoàn lại kể cả khi phát sinh trả hàng. Theo ước tính của các nhà bán hàng, tổng chi phí bán hàng trên các sàn TMĐT lớn hiện dao động từ 17% đến hơn 20% doanh thu, chưa tính chi phí khuyến mãi, vận chuyển và các khoản phát sinh khác.
Chị Vũ Kim Anh, chủ một cửa hàng thời trang online, cho biết trước đây sản phẩm nhập giá khoảng 200.000 đồng có thể bán ra 250.000 – 270.000 đồng và vẫn có lãi. Hiện nay, với phí sàn tăng thêm khoảng 4%, cộng chi phí quảng cáo và hoàn trả, nhiều đơn hàng gần như chỉ hòa vốn. “Không tăng giá thì lỗ, mà tăng thì sợ mất khách. Hàng Tết giá nhập cao, vòng đời bán ngắn, tồn kho nên áp lực hiện nay rất lớn” – chị chia sẻ.
Bên cạnh chi phí, nhiều nhà bán hàng còn lo ngại quy định thuế mới dự kiến áp dụng từ năm 2026. Theo Luật Quản lý thuế sửa đổi, hộ và cá nhân kinh doanh TMĐT có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ và xuất hóa đơn cho từng đơn hàng. Quy định này được nhiều người ví như “cú đấm thép” vào mô hình kinh doanh nhỏ lẻ.
Chị Trần Thị Thu Hiền, kinh doanh mỹ phẩm và phụ kiện thời trang xách tay tại TP HCM, cho biết đang gấp rút xử lý lượng hàng tồn không có hóa đơn đầu vào. “Hàng xách tay gần như không có hóa đơn. Nếu doanh thu vượt 1 tỉ đồng mà phải xuất hóa đơn cho từng đơn lẻ thì rất khó giải trình. Chưa kể chi phí kế toán, nhân sự phát sinh, nếu không tính kỹ thì rủi ro gần bằng lợi nhuận” – chị nói, đồng thời cho biết sẽ chuyển sang nhập khẩu chính ngạch để kinh doanh lâu dài.
Theo nhiều nhà bán hàng, việc áp cùng một ngưỡng doanh thu chịu thuế cho các ngành có biên lợi nhuận khác nhau có thể tạo áp lực không tương xứng, đặc biệt với nhóm điện tử, gia dụng – nơi giá trị đơn hàng lớn nhưng lãi thấp. Nhiều ý kiến cho rằng cần phân loại ngành nghề hoặc áp dụng ngưỡng linh hoạt hơn.
Ngoài ra, nhà bán hàng cũng băn khoăn về quy định miễn thuế với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, trong khi các sàn TMĐT hiện thu hộ 1,5% doanh thu trên mỗi đơn hàng. Một số ý kiến đặt câu hỏi về cơ chế hoàn thuế khi doanh thu không đạt ngưỡng nhưng đã bị sàn thu hộ trước đó.
Trong bối cảnh này, nhiều nhà bán hàng buộc phải điều chỉnh chiến lược cho mùa Tết. Anh Lê Hải Vũ, Giám đốc điều hành Velasboost, nhận định giai đoạn 2025-2026 sẽ đặc biệt khó khăn với nhà bán hàng nhỏ lẻ. “Tăng giá thì mất lợi thế cạnh tranh, giữ giá thì lợi nhuận rất mỏng, thậm chí lỗ, trong khi người tiêu dùng trên sàn so sánh giá rất nhanh” – anh nói.
Dù doanh số sau các đợt cao điểm 11-11 và 12-12 vẫn khả quan, lợi nhuận không tăng tương ứng do chi phí đi kèm lớn. Dịp Tết, doanh nghiệp phải thận trọng hơn với lượng hàng tồn vì chuỗi cung ứng chậm lại do kỳ nghỉ dài.
Ông Nguyễn Lê Thái Hòa, Giám đốc Công ty Hòa Mai, cho biết doanh nghiệp đã tăng hàng tồn kho 30%-50% cho dịp Tết nhưng vẫn buộc phải điều chỉnh giá bán khoảng 5% để bù đắp chi phí và duy trì hoạt động.
Theo chuyên gia TMĐT Lưu Thanh Phương, việc tăng phí sàn và chi phí tuân thủ sẽ khiến lợi nhuận của nhà bán hàng ngày càng mong manh, buộc thị trường bước vào giai đoạn thanh lọc. Giá bán có xu hướng nhích lên, ưu đãi giảm dần và người tiêu dùng bắt đầu cảm nhận rõ sự thay đổi trong giỏ hàng mua sắm cuối năm.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị nhà bán hàng tránh đầu tư dàn trải, tập trung tối ưu vận hành, tuân thủ chính sách nền tảng và quy định pháp luật để có thể phát triển bền vững trên sàn thương mại điện tử.