Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Quyết định này có hiệu lực ngay lập tức. Bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran đều sẽ phải chịu mức thuế quan 25% đối với tất cả các giao dịch với Mỹ”. Ông khẳng định đây là “quyết định cuối cùng” và không đưa ra thêm chi tiết cụ thể.
Theo tuyên bố của ông Trump, khoản thuế này sẽ do các doanh nghiệp Mỹ nhập khẩu hàng hóa từ những quốc gia nói trên chi trả. Tuy nhiên, hiện chưa có văn bản chính thức nào từ Nhà Trắng liên quan đến chính sách này, cũng như chưa rõ cơ sở pháp lý để áp dụng thuế quan hay phạm vi đối tượng bị ảnh hưởng. Nhà Trắng cũng chưa phản hồi các yêu cầu bình luận.
Iran – thành viên của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) – đã xuất khẩu hàng hóa tới 147 đối tác thương mại trong năm 2022, theo số liệu của Ngân hàng Thế giới. Các thị trường lớn nhất của Iran gồm Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất và Ấn Độ.
Động thái cứng rắn của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Iran đang trải qua làn sóng biểu tình chống chính phủ lớn nhất trong nhiều năm. Tehran cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau các hoạt động gây bất ổn này.
Tổng thống Mỹ cho biết Washington có thể gặp gỡ các quan chức Iran và đã liên lạc với phe đối lập nước này, đồng thời gia tăng sức ép lên giới lãnh đạo Tehran, bao gồm cả việc không loại trừ hành động quân sự. Phía Iran khẳng định vẫn duy trì các kênh liên lạc với Mỹ.
Phát biểu ngày 12/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết dù các cuộc không kích là một trong nhiều phương án có thể được cân nhắc, “ngoại giao vẫn luôn là lựa chọn ưu tiên của tổng thống”.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump nhiều lần đe dọa và áp đặt thuế quan đối với các quốc gia có quan hệ với những đối thủ của Mỹ, hoặc theo đuổi các chính sách thương mại mà ông cho là gây bất lợi cho Washington. Tuy nhiên, chính sách thuế quan này cũng đang đối mặt với thách thức pháp lý khi Tòa án Tối cao Mỹ xem xét khả năng bãi bỏ một loạt mức thuế hiện hành.
Linh Hải